IV SA/Wa 2242/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Małgorzata Leśniewska - po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K. K. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w ramach prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia: odmówić przyznania radcy prawnemu K. K. wynagrodzenia za zastępstwo prawne

Dnia 22 sierpnia 2016 r. skarżąca M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska skargę na postanowienie tego organu z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie zwrotu podania. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącej radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wyznaczyła dla skarżącej radcę prawnego w osobie K. K. Dnia 29 marca 2017 r. został wyznaczony w niniejszej sprawie termin posiedzenia niejawnego na dzień 29 maja 2017 r. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik 4 kwietnia 2017 r. zapoznał się z aktami sprawy. Wyrokiem z dnia 29 maja 2017 r., wydanym w trybie uproszczonym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik złożył w terminie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, iż koszty te nie zostały w całości ani części pokryte. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż powołany wyżej przepis nie nakłada na Sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika wyznaczonego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W ocenie referendarza sądowego w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane na zasadzie prawa pomocy, w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji. Zarówno w orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 powołanej ustawy, jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienia NSA z dnia: 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; z 10 września 2014 r. sygn. akt I OZ 882/14). Podkreślenia wymaga, iż w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 6 marca 2017 r. wpłynęła informacja z Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczeniu r. pr. K. K. jako pełnomocnika skarżącej, dnia 29 marca 2017 r. został wyznaczony termin posiedzenia niejawnego na dzień 29 maja 2017 r. a wyznaczony z urzędu pełnomocnik dnia 4 kwietnia 2017 r. zapoznał się z aktami sprawy. Z zestawienia powyższych dat wynika, iż w dniu kiedy r. pr. K. K. zapoznała się z aktami sprawy był już wyznaczony termin posiedzenia niejawnego. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, do dnia 29 maja 2017 r. tzn. wydania wyroku oddalającego skargę, wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie dokonał żadnej czynności w sprawie, nie złożył żadnego pisma procesowego adekwatnego do etapu postępowania, nie złożył żadnych wniosków. Wskazania wymaga, iż pełnomocnik miał możliwość odniesienia się do złożonej skargi i zawartych w niej wniosków, od zapoznania się z aktami do dnia wydania wyroku upłynęło ponad 7 tygodni, a termin posiedzenia niejawnego był wyznaczony z 2-miesięcznym wyprzedzeniem. Ponadto we wniosku o przyznanie wynagrodzenia wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie wskazał na czym polegała udzielona przez niego pomoc prawna. Zapoznanie się z aktami sprawy, ewentualne przekazanie informacji skarżącej i telefoniczna konsultacja, to jedynie czynności poprzedzające faktyczne udzielenie stronie pomocy prawnej. W postanowieniu z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt I OZ 768/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż czynności te nie są wystarczające do uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona. Wobec powyższego nie sposób uznać, że pełnomocnik ustanowiony w ramach prawa pomocy udzielił stronie w postępowaniu w pierwszej instancji rzeczywistej pomocy prawnej. Na podstawie art. 250 § 1 i 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.