II OZ 877/17

Dnia 12 września 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 291/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia i umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 października 2015 r., w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w R. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżące Stowarzyszenie wniosło od tego postanowienia zażalenie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z 15 grudnia 2015 r. odmówił przyznania Skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy. Skarżące Stowarzyszenie od postanowienia referendarza sądowego wniosło sprzeciw i Sąd pierwszej instancji rozpoznając ten sprzeciw postanowieniem z 23 lutego 2016 r. utrzymał postanowienie referendarza sądowego z 15 grudnia 2015 r. w mocy. Skarżące Stowarzyszenie od postanowienia WSA w Poznaniu z 23 lutego 2016 r. wniosło zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 11 października 2016 r., stosując art. 195 § 2 p.p.s.a., uchylił postanowienie z 23 lutego 2016 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z 15 grudnia 2015 r. o odmowie przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy i odmówił przyznania temu Stowarzyszeniu prawa pomocy. Skarżące Stowarzyszenie wniosło od tego postanowienia zażalenie, które zostało przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA zarządzeniem z 13 stycznia 2017 r. zwrócił zażalenie Sądowi pierwszej instancji w celu "ustalenia czy skarżące Stowarzyszenie uzupełniło wpis sądowy w terminie", co ma "wpływ nie tylko na sposób załatwienia skargi, ale również na legalność rozpoznania przez Sąd I instancji wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz sposób załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (art. 247 p.p.s.a.)". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zwrocie zażalenia postanowieniem z 21 lutego 2017 r. odrzucił skargę przyjmując, że wpis sądowy od skargi nie został w całości uiszczony w terminie. Ponadto jednym postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. uchylił postanowienie z 20 października 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz drugim postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. uchylił postanowienie z 11 października 2016 r. i umorzył postępowanie w sprawie prawa pomocy. Uzasadniając postanowienie z 13 czerwca 2017 r., którym uchylono postanowienie z 11 października 2016 r. i umorzono postępowanie w sprawie prawa pomocy Sąd pierwszej instancji powołał się na zarządzenie NSA z 13 stycznia 2017 r. oraz to, że postanowieniem z 21 lutego 2017 r. skarga została odrzucona. Następnie stwierdził, że w myśl art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w R. na to postanowienie wniosło zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w nim podniesione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do umorzenia postępowania w sprawie przyznania Skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy. Takie rozstrzygnięcie nie było uzasadnione ani treścią art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), ani okolicznościami faktycznymi, w szczególności tym, że skarga została odrzucona. Przede wszystkim postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest prawomocne, gdyż zostały od niego wniesione zażalenia, w tym Skarżącego Stowarzyszenia, co powoduje konieczność działania tego podmiotu w postępowaniu w celu obrony jego praw i tym samym sprawia, że konieczne jest rozstrzygnięcie o tym, czy może korzystać z prawa pomocy. Nie jest też istotne, że Skarżące Stowarzyszenie wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyło w związku z zażaleniem na postanowienie z 20 października 2015 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, które postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. zostało uchylone. To ostatnio wymienione postanowienie też nie jest bowiem prawomocne i to z powodu wniesienia zażalenia m.in. przez Skarżące Stowarzyszenie. Wobec tego konieczne jest rozstrzygnięcie o tym, czy odmowa przyznania Skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy, zawarta w postanowieniu z 11 października 2016 r. jest zgodna z prawem. W tym celu zażalenie Skarżącego Stowarzyszenia na to postanowienie powinno być przedstawione Sądowi drugiej instancji. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.