Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 2205/20

IV SA/Wa 2205/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-04-15

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
15 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Borkowska Sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polski z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...]; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW", "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...]; utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w C. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni", "organ I instancji") z dnia [...] czerwca2020 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z wiaduktu drogowego w km 106,348 oraz odcinka drogi do rowów przydrożnych, udzielonego P. S.A. w W. decyzją Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., znak:[...] (dalej: "decyzja z [...] czerwca 2010 r."). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 26 lutego 2020 r. (data wpływu do organu 4 marca 2020 r.) P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "Spółka", "Strona") wystąpiła do Dyrektora Zarządu Zlewni o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., udzielającego P.S.A. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu wód opadowych z projektowanego odcinka drogi gminnej klasy L o łącznej długości 623 m, poprzez zlokalizowane jednostronnie lub obustronnie 22 kratki wpustów deszczowych z osadnikiem ze zrzutem bezpośrednio do rowów przydrożnych, w ilości łącznej Qs.max.= 38,33 dm3/s. Do przedmiotowego wniosku przedłożono m.in.: 1. Operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne: "Przebudowa linii kolejowej E-65 W. – D. – G. (LSC C.), Skrzyżowanie dwupoziomowe, Wiadukt drogowy w km 106,348" opracowany w maju 2009 r., przez A. G.; 2. Oświadczenie z dnia 27 lutego 2020 r., że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym zachowały aktualność. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni odmówił Stronie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego dla Spółki, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., w zakresie dotyczącym odprowadzania wód opadowych z wiaduktu drogowego w km 106,348 oraz odcinka drogi do rowów przydrożnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2020 r., poz. 310 ze zm., dalej "p.w.") pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3 nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Zgodnie z art. 414 ust. 3 p.w. do wniosku należy dołączyć operat na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Zgodnie z art. 414 ust. 6 p.w. w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Organ I instancji zauważył, że informacje zawarte w operacie dołączonym do wniosku nie są aktualne, gdyż w przedłożonym operacie wodnoprawnym z 2009 r. nie określono jaki jest zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Dyrektor Zarządu Zlewni zauważył, że w rozdziale 5 pt.: Stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, autor napisał jedynie, iż "Projektowane do budowy urządzenia i obiekty odwadniające wiadukt drogowy w km 106,348 oraz dróg dojazdowych wykonane zostaną na działkach stanowiących własność Skarbu Państwa będące we władaniu Przedsiębiorstwa Państwowego "P" w W., Dyrekcja Okręgu Infrastruktury Kolejowej w G." co sugeruje, że zasięg oddziaływania zamyka się na działkach będących we władaniu inwestora. Ponadto w oświadczeniu, że zawarte w operacie informacje zachowały aktualność, w punkcie IV.3 Wnioskodawca wyszczególnił stan prawny nieruchomości w zasięgu oddziaływania, wymieniając jedynie następujące działki: [...], [...], [...] i [...] obręb P.-C., gm. R.. Organ I instancji, powołując się na art. 401 ust. 1 p.w. wskazał, że stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Zamierzonym korzystaniem z wód w rozpatrywanej sprawie jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W przypadku tego korzystania z wód w zasięgu oddziaływania znajdują się właściciele wszystkich działek przez które przepływają wody opadowe lub roztopowe aż do całkowitego wymieszania się wód opadowych lub roztopowych z wodami odbiornika lub aż do całkowitego wchłonięcia się w grunt. Dyrektor Zarządu Zlewni zaznaczył, że podczas analizy operatu wodnoprawnego stwierdzono, że rowy przydrożne posiadają umocnione dno w postaci korytka żelbetowego, co w połączeniu ze spadkiem spowoduje, że zgromadzone w tych rowach wody zostaną przekazane do kolejnego odbiornika, m.in. do rowu przytorowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] obręb P.- C., gmina R. (działka ta wymieniona jest w wykazie działek ewidencyjnych przez które przebiegają linie kolejowe uznane jako tereny zamknięte pod numerem [...] w tomie 7 ([...] z dnia [...] ze zm.) oraz do rowu melioracyjnego [...]. Działki, na których zlokalizowany jest ww. rów melioracyjny, ani działka będąca w terenie zamkniętym nie zostały wymienione w przedłożonym oświadczeniu jako działki w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód. Ponadto organ I instancji zauważył, że do operatu wodnoprawnego nie ma dołączonego załącznika graficznego z zasięgiem zamierzonego korzystania z wód, w związku z czym, w ocenie organu, dane przedłożone w operacie z 2009 r. są niewystarczające, aby prawidłowo określić podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do naruszenia art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256, dalej: "k.p.a."). Organ I instancji wskazał, że do wniosku przedłożono wymagane dokumenty określone w art. 414 ust. 3 p.w. (operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność), przy czym z analizy ww. przepisów wynika, że nie ma możliwości uzupełniania lub prostowania treści przedłożonego operatu wodnoprawnego. Dyrektor Zarządu Zlewni zaznaczył, że operat powinien spełniać wymagania określone w obowiązujących obecnie przepisach prawa, a w porównaniu do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r., ustawa z 2017 r. w znaczący sposób je rozszerzyła. Od powyższej decyzji, Spółka wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor RZGW utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał na treść art. 414 p.w., mającego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Dyrektor RZGW podzielił stanowisko organu I instancji, że w wyniku wejścia do obiegu prawnego ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne zmienił się zakres danych jaki powinien zawierać operat wodnoprawny, a przedłożony wraz z wnioskiem operat wodnoprawny 2009 r., mimo oświadczenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym zachowały aktualność, jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących. Organ II instancji podkreślił, że jeśli nawet zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe, to nie zawiera obecnie wymaganych informacji w zakresie określenia m.in.: - ustaleń planów wymienionych w art. 396 ust. 1 pkt 1-8 p.w., - ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3/s i średnią ilość m3/rok oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot, - część opisowa operatu wodnoprawnego nie jest sporządzona na elektronicznych nośnikach danych jako dokument tekstowy, a część graficzna operatu nie jest w postaci plików typu rastrowego (PDF). Ponadto organ II instancji zaznaczył, że dołączone do wniosku wyjaśnienia dot. ustalenia wynikające z: a) planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, b) planu zarządzania ryzykiem powodziowym, c) planu przeciwdziałania skutkom suszy, d) programu ochrony wód morskich, e) krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, f) planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym oraz informacje o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, występujących w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania zwód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, a także podane łączne ilości wód opadowych i roztopowych odprowadzanych w tym maksymalna ilość m3/s i średnią ilość m3/rok oraz podana powierzchnia rzeczywista i zredukowana zlewni odwadnianej łącznie przez wyloty, nie mogą stanowić podstawy do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce decyzją z dnia 1 czerwca 2010 r. Zdaniem Dyrektora RZGW stanowią nowe informacje niezawarte w operacie wodnoprawnym sporządzonym w 2009 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 414 ust. 3 p.w., do wniosku o ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. W ocenie organu II instancji, tylko kompletny i spełniający wymogi określone w aktualnie obowiązujących przepisach prawa operat wodnoprawny jest podstawą do rozpatrzenia wniosku o ustalenie kolejnego terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza że dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 p.w. Jednocześnie Dyrektor RZGW podał, że art. 414 ust. 3 p.w. umożliwia posługiwania się dokumentem bez jego aktualizowania, o ile zawarte w nim informacje nie uległy zmianie. Organ II instancji podkreślił, że art. 409 p.w. rozszerzył obligatoryjną zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Ponadto obecnie obowiązująca ustawa Prawo wodne wprowadziła do ustawy nowe pojęcie "usługa wodna", które to pojęcie jest w istocie nową instytucją prawną, nie znaną poprzedniemu uregulowaniu. Przepisy art. 389 pkt 1 i 2 p.w. oddzielnie wymieniają usługi wodne i szczególne korzystanie z wód, jako przypadki regulowane przez pozwolenie wodnoprawne. Natomiast operat wodnoprawny na podstawie, którego udzielono Spółce pozwolenia wodnoprawnego nie zawiera pojęcia "usługi wodne". W ocenie Dyrektora RZGW nie można uznać, że spełnienie jednej przesłanki (tj. aktualności operatu wodnoprawnego) przedłużenia terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, obliguje organy właściwie do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego do każdorazowego przedłużenia tego terminu, o ile nie zajdą okoliczności określone w przepisach art. 399 ust. 1 p.w., bez względu na treść udzielonego pozwolenia wodnoprawnego i warunki jego wydania. W ocenie Dyrektora RZGW, organ I instancji słusznie wydał decyzję odmowną w zakresie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na wnioskowane usługi wodne. Nie zgadzając się z decyzją organu II instancji, Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zarzucając naruszenie art. 414 ust. 6 p.w., polegające na błędnym uznaniu, że brak zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy stanowi o braku aktualności informacji zawartych w tym operacie, co doprowadziło do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w sytuacji gdy brak było ku temu podstaw. Wobec tak postawionego zarzutu, skarżąca wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji; 2. zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji ustalającej kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska, Strona wskazała przede wszystkim, że zarówno w 2009 r., jak i obecnie przedmiotem postępowania było i jest rozpatrzenie wniosku dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z wiaduktu drogowego w km 106,348 oraz odcinka drogi do rowów przydrożnych. Zarówno rodzaj odprowadzanych wód, ich ilość jak i sposób odprowadzania czy przywołane w operacie parametry techniczne nie uległy zmianie. Zmianie uległa tylko nazwa procesu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych ze "szczególnego korzystania z wód" na "usługę wodną". Zachowana została natomiast ciągłość przepisów dotyczących konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju działalność. Potwierdza to chociażby art. 545 ust. 7 p.w. W związku z powyższym skarżąca skorzystała z prawa przedłużenia ważności pozwolenia, przedkładając zgodnie z art. 414 ust. 2 i 3 p.w. wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wraz z operatem, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność co do sposobu oraz zakresu korzystania z wód. Strona podniosła, że poza art. 414 ust. 2 p.w., ustawa ta nie zawiera innych regulacji wprowadzających możliwość przedłużania pozwolenia wodnoprawnego oraz nie reguluje kwestii przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. Jedynie w art. 545 ust. 7 p.w. wskazano, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. zachowują moc. Spółka podniosła, że zgodnie z art. 414 ust. 3 p.w. do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Skarżąca wskazał, że wypełniła ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Ponadto przepis ten nie zawiera zwrotu "dołącza się operat, spełniający wymagania o których mowa w art. 409 (...)". Skarżąca podkreśliła, że aktualność dotyczy braku zmian lokalizacji wylotów, którymi odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, ilości wód opadowych lub roztopowych. W ocenie Strony niedopuszczalne jest wymaganie od wnioskodawcy, aby operat spełniał wymagania przepisów, które weszły w życie 9 lat po dacie wykonania dotychczasowego operatu wodnoprawnego. Strona wskazała, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Ponadto skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie organy I i II instancji całkowicie pominęły regulację wynikającą z art. 14 ust. 2 p.w., w myśl którego do postępowania przed organami właściwymi w sprawach gospodarowania wodami stosuje się przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Spółka wskazała, że skoro organ uważa, że operat wodnoprawny zgodnie z prawem wodnym powinien zawierać określony zestaw danych (ustalony w przepisach prawa), mógł on wezwać do uzupełnienia braków, czego nie uczynił. Ponadto strona podniosła, że "domniemane" braki skarżąca zawarła we wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (w oświadczeniu). Spółka zaznaczyła, że wyprzedzająco dostarczyła organowi I instancji dotychczasowy operat i w oświadczeniu dodatkowe informacje spełniające wymagania określone w art 409 p.w. - informacje, które w ocenie organów I i II instancji stanowią różnicę pomiędzy wymaganą treścią operatu wodnoprawnego wykonanego na mocy Prawa wodnego z 2001 r. i 2017 r. W ocenie skarżącej organy zastosowały mechanizm automatycznego nieuwzględnienia wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego bez dokonania jego analizy, podczas gdy zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organ administracji powinien posługiwać się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Wykorzystanie dotychczasowego operatu wodnoprawnego z dodatkowymi informacjami dostarczonymi przez Spółkę z całą pewnością jest prostszym rozwiązaniem niż przygotowywanie nowego operatu, a tym samym prowadzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem skarżącej, organ błędnie utożsamia aktualność dotychczasowego operatu wodnoprawnego z jego kompletnością (ocenianą przez pryzmat art. 409 p.w.); w art. 414 ust. p.w. ustawodawca nie posługuje się zwrotem "dołącza się operat, spełniający wymagania, o których mowa w art. 409 (...)". W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podkreślił, że dokonał on analizy całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału oceniając, że jest on w zupełności wystarczający dla jednoznacznego zajęcia stanowiska i swoje stanowisko zawarł w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dyrektor RZGW podtrzymał argumentację, że operat wodnoprawny, na który ma być przedłużone pozwolenie wodnoprawne powinien spełniać wymagania określone w obowiązujących obecnie przepisach prawa (art. 409 p.w.), które zostały rozszerzone w odniesieniu do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: Ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie stwierdzić należy, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie jest bezsporny. Materialnoprawą podstawę zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powoływanej wcześniej ustawy Prawo wodne. Zgodnie z art. 412 ust. 2 p.w., pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Wniosek skarżącej został złożony w ustawowym terminie, przed upływem okresu obowiązywania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy na podstawie art. 414 ust. 2 i następne p.w. można było przedłużyć pozwolenie wodnoprawne, wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. (jak twierdzi strona skarżąca), czy też - jak rozstrzygnął organ Wód Polskich w tej sprawie - powołane przepisy co do zasady mają zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych już na podstawie ustawy z 2017 r., a jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy zawartość operatu wodnoprawnego spełnia wymagania obecnie obowiązujących przepisów, staje się to możliwe odnośnie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Argumentem wskazanym przez organy obu instancji, przemawiającym za odmową ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego była nieaktualność informacji zawartych w operacie wodnoprawnym. W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 414 ust. 3 p.w., do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. W niniejszej sprawie wnioskujący wypełnił ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Organy Wód Polskich uznały, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie są aktualne, a nieaktualność dokumentacji uniemożliwia przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego, które byłoby możliwe tylko w razie braku zmian warunków pozwolenia. Odnosząc się do tej argumentacji podkreślenia wymaga, że wymagania stawiane wnioskodawcy przez organ nie mają podstaw w obowiązujących przepisach. Z art. 545 ust. 7 p.w. wynika, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy p.w. z 2001 r. zachowały moc po wejściu w życie aktualnie obowiązującej ustawy p.w. Ustawodawca nie nałożył na stronę, która legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym wydanym w poprzednim stanie prawnym żadnych dodatkowych obowiązków, mających na celu dostosowanie tamtych decyzji do aktualnego reżimu prawnego. Wolą ustawodawcy w świetle przedstawionych uregulowań prawnych, w tym art. 545 ust. 7 p.w. było zastosowanie trybu przedłużenia obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy także w stosunku do pozwoleń, wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne. Nie budzi także wątpliwości Sądu, że treść oświadczenia o aktualności danych, zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez adresata pozwolenia. Podkreślenia wymaga, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód, itp., a czym innym zmiana przepisów prawa, określających warunki, jakie aktualnie powinien spełniać operat wodnoprawny. Z żadnego z przepisów, mających zastosowanie w sprawie o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 414 ust. 2 p.w. nie wynika, że to strona, składając wniosek, musi wykazać okoliczności, których "stary operat" nie obejmował, a które są wymagane w odniesieniu do tego opracowania według przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Z treści art. 14 ust. 2 p.w. wynika, że również w takiej sprawie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 414 ust. 6 p.w., w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (na który pozwolenie było wydane). Zestawienie przepisów art. 414 ust. 3-7 p.w. według Sądu, nie pozostawia wątpliwości jakie obowiązki ustawodawca nałożył na wnioskodawcę i że to organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania, które da odpowiedź na to, czy pozwolenie może zostać przedłużone. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek złożenia w odpowiednim terminie wniosku bez braków formalnych i kompletnego w aspekcie wymogów opisanych w art. 414 ust. 2 p.w. Wskazana wyżej "kompletność" musi być odnoszona wyłącznie do powyższego. Z woli ustawodawcy w aktualnym stanie prawnym organ Wód Polskich ma obowiązek zbadać czy dane, o których wyżej była mowa zawarte w operacie, na podstawie którego było wydane pozwolenia wodnoprawne są aktualne i czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 p.w. Te obowiązki organu wynikają z art. 7 i 77 § 1 Kpa. Art. 414 ust. 6 p.w. dotyczy nieaktualności informacji zawartych w przedłożonym operacie, a nie jego formy czy - wymaganej przez aktualnie obowiązujące przepisy (art. 409 p.w.) - zawartości. Uzupełnienie przez organ danych czy informacji, które aktualnie są wymagane, dokonanie niezbędnych w tym zakresie ustaleń powinno zaś nastąpić w toku postępowania administracyjnego. W powyższym zakresie zdaniem Sądu, nie można mówić o "niekompletności wniosku", na którą wskazuje art. 414 ust. 4, w zw. z ust. 3 p.w. Zbadanie okoliczności przewidzianych w art. 414 ust. 6 p.w., a więc czy informacje zawarte w operacie, o którym mowa w ust. 3 (a więc tym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne) oraz tych wymienionych w art. 399 ust. 1 p.w. (a więc i tych o których mowa w art. 396 ust. 1 - 7 oraz 396 ust. 1 pkt 8 p.w.) w tej sytuacji jest obowiązkiem organu. Cytowane przez organ przepisy p.w. nie przerzucają na stronę ubiegającą się o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego obowiązku wykazania tych okoliczności. Gdyby wolą ustawodawcy było dostosowanie wcześniej wydanych pozwoleń wodnoprawnych (tych, których okres ważności jeszcze nie upłynął, ale też i tych, które podlegają przedłużeniu) do wymogów wynikających z nowych przepisów, to wyraźnie postanowiłby powyższe w stosownym przepisie nowej ustawy, a tak nie uczyniono. Brak takiego przepisu powoduje, że stanowisko organów w kontrolowanej sprawie nie może zostać zaakceptowane jako nieznajdujące oparcia w obowiązującym porządku prawnym. Sąd podziela stanowisko, wyrażone m.in. w wyrokach WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Kr 1541/18 i WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 173/19, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA, w których rozróżniono, że odrębną instytucją jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej takiej jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania ww. wód, a czym innym zmiana przepisów prawa, określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Skarżąca wywodziła, że w sposobie wykonywania pozwolenia nie nastąpiły jakiekolwiek zmiany, stąd należy uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie straciły aktualności. Organy nie zbadały jednak powyższego, nie dokonały analizy wniosku, tylko jak słusznie wskazała strona skarżąca dokonały "automatycznego nieuwzględnienia wniosku". Organ drugiej instancji, w szczególności stwierdził enigmatycznie, że zmianie mógł ulec stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania wód, zatem relatywnie mała jest szansa, żeby operat wodnoprawny sporządzony pod rządami poprzedniej ustawy mógł zachować aktualność wymaganą do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu o ustalenie nowego terminu obowiązywania pozwolenia. Zasadnie zatem skarżąca wywodziła, że w tej sytuacji nie było przeszkód, aby organ I instancji na podstawie art. 414 ust. 4 p.w. wezwał ją do uzupełnienia wniosku i po jego uzupełnieniu ustalił kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Zasadna jest zatem konstatacja, że rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, organ II instancji z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa nie rozważył w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie uwzględnił w sposób dostateczny okoliczności i argumentów przemawiających za uznaniem, że operat wodnoprawny z 2009 r. po jego uzupełnieniu, powinien stanowić podstawę do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, zaś stanowiące konsekwencję takiego postępowania utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji narusza art. 138 § 1 Kpa. Sąd zaznacza, że skoro racjonalny ustawodawca stworzył taką możliwość uchwalając stosowną normę, to nie może być ona traktowana jedynie jako iluzoryczna, a wymaga ze strony organów powołanych do wydawania decyzji o przedłużenia okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych, uzyskanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r., poczynienia szczegółowych ustaleń w danym stanie faktycznym, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wówczas można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach. Jeżeli zaś w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły jakiekolwiek zmiany (wynikały np. z ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza) i zostały przez organ opisane w decyzji, to należałoby uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym straciły aktualność i dopiero wtedy byłyby podstawy do odmowy przedłużenia dotychczasowego pozwolenia z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie przepisów ustawy z 2017 r. W tym zakresie Sąd podzielił argumentację strony skarżącej, zmierzającą do wykazania, że celem racjonalnego ustawodawcy przy wprowadzaniu nowej regulacji Prawa wodnego nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Wobec tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne, wobec błędnego utożsamienia braku zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy, z nieaktualnością informacji zawartych w tym operacie. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji rozważą, czy informacje załączone w znajdującym się w aktach sprawy operacie są aktualne – w znaczeniu wyjaśnionym w uzasadnieniu tego wyroku. Mogą również, w razie potrzeby, wezwać stronę skarżącą do ich uzupełnienia. Odmowa przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego będzie możliwa dopiero, gdy informacje te okażą się nieaktualne. Do tego czasu, zgodnie z art. 414 ust. 2 p.w. dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne nie wygasa, bowiem taki jest skutek złożenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie. W świetle powyższego zdaniem Sądu organy naruszyły przepisy postępowania takie jak art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, co w przedstawionych okolicznościach mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy rozstrzygnęły bowiem sprawę bez zgromadzenia potrzebnych dowodów i zbadania merytorycznych przesłanek z art. 414 p.w. Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego spowodowała, że z naruszeniem przepisów proceduralnych nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności warunkujące wydanie decyzji odmownej. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), w zw. z art. 135 Ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Informacje o sprawie

Data wpływu
15 października 2020
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Aneta Dąbrowska Joanna Borkowska Monika Barszcz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny