IV SA/Wa 2077/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M., I. K., A. C., W. C., M. N., R. N., E. T., E. T., D. M., P. M., A. M., M. M., U. M., P. R., K. S., K. S., I. W., M. M., E. W., Z. M., M. P., T. P., M. U., W. U., H. S., A. K., A. L., M. S., R. S., I. O. na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 22 września 2016 r. w przedmiocie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody Las [...] postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie solidarnie na rzecz ww. skarżących kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Skarżący reprezentowani przez adwokat K. W.-L. wnieśli skargę na zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia 22 września 2016 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody [...]. Zgodnie z zarządzeniem z dnia 15 grudnia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem jej odrzucenia, poprzez nadesłanie odpisu wezwania organu – Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] – do usunięcia naruszenia prawa złożonego przed wniesieniem skargi do Sądu zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r., poz. 525 ze zm. - dalej ustawa w.a.r.w) w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r. w związku z art. 52 i 53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.). – dalej ustawa P.p.s.a. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 19 grudnia 2022 r., zatem siedmiodniowy termin do jego wykonania upłynął bezskutecznie w dniu 27 grudnia 2022 r. Pełnomocnik nie uzupełnił ww. braku formalnego. Pismem z dnia 27 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżących wniósł o cofnięcie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r. poz. 525 ze zm.), zwanej dalej w.a.r. w brzmieniu przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935), zwanej dalej ustawą nowelizującą, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej, w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia, zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 56 ust. 1 pkt 15 ww. ustawy organem administracji niezespolonej są regionalni dyrektorzy ochrony środowiska. Powołane wyżej brzmienie przepisu art. 63 ust. 1 ustawy w.a.r.w – obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. – ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, który stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (dot. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11 (dot. ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji, w okolicznościach niniejszej sprawy, w której kwestionowane zarządzenie [będące w myśl art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651 ze zm.) aktem prawa miejscowego] podjęto w dniu 22 września 2016 r., skargę należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa czego skarżący nie uczynili. Zgodnie z powołanymi przepisami, w tym art. 63 ust. 1 ustawy w.a.r.w, warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego wydany przez wojewodę lub organ niezespolonej administracji rządowej przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jej postanowieniami. Wezwanie takie może być wniesione w każdym czasie, ale dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidulanie zgłoszonych zarzutów. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na akt prawa miejscowego (zarządzenie) podjęty przed wejściem w życie ustawy nowelizującej bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do cofnięcia skargi przez pełnomocnika skarżących, wskazać należy, że przesłanki niedopuszczalności skargi mają pierwszeństwo przez okolicznościami warunkującymi umorzenie postępowania sądowego. Do warunków skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego zalicza się - stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 i art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. - uzupełnienie braków formalnych skargi i uiszczenie wpisu od skargi oraz ocena jej dopuszczalności w zakresie właściwości. W razie bowiem niedopuszczalności skargi postępowanie sądowe w ogóle nie może się toczyć, nie może więc zostać także umorzone w przypadku cofnięcia skargi (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 923/08 lex nr 527696). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a. skargę odrzucił. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.