IV SA/Wa 2053/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2021 r. sprawy ze skargi C. . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania psa oddala skargę

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako kolegium, organ II instancji/odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania C. G. (dalej jako skarżąca) od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...] orzekającej o czasowym odebraniu skarżącej psa utrzymywanego na posesji w miejscowości [...] przy ulicy [...] i przekazaniu go pod czasową opiekę Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...], [...], [...] i nadającej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. W dniu [...] października 2019 r. Stowarzyszenie "[...]" w [...] (dalej jako stowarzyszenie) w trybie art. 7 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r., poz. 638) dalej jako – ustawa, odebrało skarżącej (właścicielce) psa, samicę w typie owczarek niemiecki. O powyższym fakcie stowarzyszenie poinformowało wójta pismami z dnia 4 i 12 listopada 2019 r. Następnie, w dniu 27 grudnia 2019 r. stowarzyszenie złożyło do wójta wniosek o wydanie decyzji (w trybie art. 7 ust. 3 ustawy) o czasowym odebraniu psa i przekazanie go pod opiekę Stowarzyszenia "[...]", jak również o obciążenie skarżącej kosztami transportu, leczenia i utrzymania psa ich właściciela. W treści wniosku szczegółowo opisano okoliczności dotyczące odebrania psa. Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], wójt orzekł o czasowym odebraniu skarżącej psa, suczki, w wieku ok. 8 lat, w typie owczarka niemieckiego, maści czarnej podpalanej i przekazaniu psa na podstawie art. 7 ust. 1c ustawy pod czasową opiekę stowarzyszenia. Ponadto, wójt orzekł o obciążeniu skarżącej kosztami transportu, leczenia i utrzymania psa, a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od ww. decyzji, w ustawowym terminie, złożyła skarżąca, która podała, że nie zgadza się z ww. decyzją i wyjaśniła, że jedyną dolegliwością psa był guz brzuszny, nie było jej zaś stać na wizyty u weterynarza. Decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], kolegium po rozpatrzeniu ww. odwołania z uwagi na liczne uchybienia procesowe uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę wójt, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., znak [...] powtórnie orzekł o czasowym odebraniu skarżącej psa i przekazaniu go pod czasową opiekę tego samego stowarzyszenia, a decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od ww. decyzji złożyła skarżąca wskazując m.in., że nie znęcała się nad psem, odpowiednio go karmiła, jedynie pies miał guza, a ona nie miała pieniędzy na jego leczenie. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, kolegium zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. (znak jak na wstępie) utrzymało decyzję wójta gminy w mocy. Kolegium, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdziło, że wójt zasadnie uznał, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające czasowe odebranie skarżącej psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem pies znajdował się w stanie zagrażającym jego życiu lub zdrowiu. Kolegium podkreśliło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, ze pies miał ogromny guz, który nie tylko uniemożliwiał mu chodzenie, ale także powodował ból i cierpienie, a to z kolei wymagało natychmiastowej operacji. Powyższe zdaniem kolegium potwierdza, że był to "przypadek niecierpiący zwłoki", a dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowej właścicielki zagrażało jego życiu lub zdrowiu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, w której wskazała, że nie zgadza się z wydaną decyzją kolegium. Uzasadniając skargę skarżąca podniosła m.in., że pies nie był wychudzony, dbała odpowiednio o psa, dwa razy dziennie go karmiła, zawsze miał wodę do picia, a na noc był spuszczany żeby mógł sobie biegać. Skarżąca wskazała również, że nie znęcała się nad psem jednak podkreśliła, że nie miała pieniędzy na leczenie psa. Ponadto skarżąca zaznaczyła, że buda dla psa zrobiona była z desek i zawsze ocieplona na zimę (styropian, siano). Jej zdaniem pies był bardzo dobrze odżywiony, miał ładną sierść, i w ogóle nie wystawiały mu żebra wbrew temu co wskazało stowarzyszenie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji kolegium, które działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję wójta o czasowym odebraniu skarżącej psa i przekazaniu go pod opiekę stowarzyszeniu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organy zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do odbioru skarżącej psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy i przekazaniu go pod opiekę stowarzyszeniu. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny, lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. W tym przypadku odebranie zwierzęcia następuje zatem w drodze czynności faktycznych jeszcze przed wydaniem decyzji. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 24 lutego 2020 r., sygn. akt II OPS 2/19 - publik. CBOSA). W świetle ustawy o ochronie zwierząt, możliwość niezwłocznego odebrania zwierzęcia w ramach tzw. interwencyjnego trybu odebrania zwierzęcia uzależniona jest od ustalenia, że miało miejsce znęcanie się nad nim (w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy) oraz w sytuacji, gdy jest to przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przenosząc przytoczone przepisy na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Nie ulega wątpliwości Sądu, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji w trybie interwencyjnym z art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem w rozpatrywanej sprawie doszło do znęcania się nad psem ze względu na rażące zaniedbanie i że był to szczególny, niecierpiący zwłoki przypadek. Podkreślić trzeba, że stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, za znęcanie nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Ustawodawca w art. 4 pkt 11 ustawy wskazał natomiast, że przez pojęcie "rażące zaniedbanie" rozumie się drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Wobec dokonanych przez organy ustaleń należy stwierdzić, że powyższe zachodzi w niniejszej sprawie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, m.in. dokumentacji zdjęciowej, dokumentacji lekarsko – weterynaryjnej z dnia [...] października 2019 r. wynika, że stan psa skarżącej był zły. U psa stwierdzono ok. 2 kg guza nowotworowego na ostatnim gruczole mlekowym po prawej stronie, który uniemożliwiał mu normalne bytowanie, tj. poruszanie się i zachowanie naturalnej pozycji. Wskazano także, że pies był wychudzony, miał wyczuwalne guzy biodrowe oraz liczne guzy mniejsze na pozostałych gruczołach mlekowych, kości żeber, zapadnięte boki, policzalne kości kręgosłupa. Pies miał ok. 6-8 kg niedowagi. Wskazano również, że pies był utrzymywany w niewłaściwych warunkach. Buda nie była ocieplana, dziurawa, między deskami były prześwity. Łańcuch psa był przypięty do obroży na stałe, bowiem trudno było go odczepić. Jednocześnie stwierdzono, że pies natychmiastowo wymaga interwencji chirurgicznej, aby nie przysparzać mu dalszego cierpienia i bólu, a tym bardziej aby nie doszło do pogorszenia stanu zdrowia lub śmierci. Zaznaczyć trzeba, że taki pierwszy zabieg chirurgiczny został wykonany u psa w dniu 12 listopada 2019 r. Odebranemu psu wykonano mastektomię prawostronną oraz sterylizację. Usunięcie pozostałych guzów zaplanowano na koniec stycznia 2020 r. Powyższe wynika z dokumentacji medycznej lekarza medycyny weterynaryjnej z dnia [...] listopada 2019 r. Z powyższych dokumentów, w ocenie Sądu jednoznacznie wynika, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki ustanowione w art. 7 ust. 3 ustawy. Ponad wszelką wątpliwość zachodził przypadek niecierpiący zwłoki, bowiem dalsze przebywanie psa u skarżącej w tym stanie zagrażało jego zdrowiu lub życiu. Wynikające z powyższej dokumentacji okoliczności jednoznacznie świadczyły – zdaniem Sądu - o tym, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki znęcania się nad psem określone w art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, co uzasadniało zastosowanie wskazanego przez organy trybu art. 7 ust. 3 ustawy. Jednocześnie Sąd zauważa, że stwierdzona choroba nowotworowa (guz dużych wielkości) u psa nie powstała z dnia na dzień, był to proces długotrwały, któremu towarzyszyły ogromne cierpienia psa, a stan chorobowy - jak wynika chociażby z załączonych zdjęć - był widoczny gołym okiem. Rażące zaniedbanie psa - w tej sprawie bardzo chorego psa - którego choroba była bardzo widoczna, nie pozostawia wątpliwości, że gdyby nie doszło do interwencji odebrania psa, pies mógłby nadal nie uzyskać koniecznej pomocy, nadal cierpieć, a nawet umierać w cierpieniu. Takie zachowanie skarżącej - właścicielki zwierzęcia należy zakwalifikować jako sytuację, o której mowa w art. 7 ust. 3 ustawy dającą podstawę do interwencyjnego odebrania zwierzęcia. W orzecznictwie podkreśla się, że ww. przepis stosuje się w sytuacji, gdy dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy (por.m.in. wyrok z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. II OSK 1135/18, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu taka sytuacji w niniejszej sprawie miała miejsce, wobec tego były podstawy do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy. Odnosząc się zaś do twierdzeń skarżącej należy zaznaczyć, że Sąd ani organy administracyjne nie kwestionują że skarżąca karmiła i poiła psa (chociaż mogło to być niewystarczające). Głównym zarzutem jest fakt, że mimo że miała świadomość, że pies ma bardzo duży, widoczny guz nowotworowy, nie podjęła czynności mających na celu leczenie psa. Skarżąca - nawet pomimo braku środków finansowych - mogła chociażby skontaktować się z urzędem gminy czy też szukać pomocy u innych podmiotów pomagających np. różnego rodzaju stowarzyszeń czy fundacji aby zapewnić psu odpowiednią opiekę, w tym także odpowiednie leczenie. Takich działań skarżąca nie podjęła. Jednocześnie z uwagi na przekonanie skarżącej, że nie znęcała się nad psem – co wyrażała w składanych pismach - Sąd wyjaśnia, że znęcanie się nad zwierzęciem – jak już zostało powyżej wskazane - to nie tylko fizyczne zadawanie mu bólu (co przeważa w powszechnym odczuciu) to również przetrzymywanie go w takich warunkach, które nie spełniają jego podstawowych potrzeb, jak również długotrwałe niewłaściwe opiekowanie się nim, prowadzące do uszczerbku na jego zdrowiu zarówno fizycznym jak i psychicznym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką formą znęcania się bowiem bezspornym jest że skarżąca mimo świadomości, że pies ma guza nie podjęła odpowiednich działań w celu leczenia zwierzęcia. Sąd nie podważa tego, że skarżąca nie zadawała psu świadomie bólu, jednakże dopuściła się nieodpowiedniego opiekowania się psem (zaniedbała zapewnienia psu opieki medycznej) co jest równoznaczne w myśl ustawy ze znęcaniem się nad zwierzęciem. Ponadto, w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie naruszyły przepisów procesowych. Rozpoznając ponownie sprawę (zwróconą przez kolegium do ponownego rozpoznania) organy zawiadomiły strony postepowania o wszczęciu postępowania administracyjnego, postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 K.p.a. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu - przed wydaniem decyzji. Ponadto organy dokonały oceny materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 80 K.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 P.p.s.a. wniesioną w niniejszej sprawie skargę oddalił.