IV SA/Wa 199/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Monika Stępkowska – Bigiej po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

W toku postępowania w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji z dnia [...] listopada 2017 r. A. B. (skarżący) zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia 1 lutego 2018 r. skarżący podał, że jest osobą samotną, bezrobotną, nie uzyskuje żadnych dochodów. Podał, że nie posiada żadnego majątku. Oświadczył, że opłaty na mieszkanie wynoszą 800 zł miesięcznie, wyżywienie kosztuje 600 zł miesięcznie. Kwoty te pokrywa rodzina skarżącego. Zarządzeniem z dnia 4 lipca 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez: a) złożenie oświadczenia o źródłach jego utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności należy wyjaśnić skąd skarżący czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania - w przypadku uzyskiwania pomocy od osób trzecich należy złożyć ich oświadczenia o rodzaju (czy jest to pomoc rzeczowa, finansowa) i częstotliwości tej pomocy, b) złożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; c) udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, d) udzielenie informacji, czyją własnością jest mieszkanie, na utrzymanie którego – jak wynika z rubryki nr 11 formularza PPF – skarżący ponosi wydatki w wysokości ok. 800 zł miesięcznie i na podstawie jakiego tytułu skarżący zamieszkuje w przedmiotowym lokalu (np. czy jest to spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu). Zakreślono skarżącemu 14-dniowy termin na wykonanie wezwania. Wezwanie skarżąca odebrała osobiście w dniu 10 lipca 2018 r. (k. nr 70 akt sądowych). Termin do jego wykonania upłynął w dniu 24 lipca 2018 r. Skarżący dotychczas nie uzupełnił wniosku. Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności sprawy, należy wskazać, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1320) dalej "p.p.s.a", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Od referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednakże na tym możliwości referendarza sądowego w zakresie badania stanu majątkowego, rodzinnego i możliwości płatniczych strony się kończą i bez współpracy ze strony osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, ustalenie czy rzeczywiście nie może ona ponieść kosztów związanych ze sprawą, nie jest możliwe. Zatem w zakresie ustalenia, czy w danej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy osoba wnioskująca winna współpracować z sądem administracyjnym, jeżeli nie poprzez wskazanie wszelkich okoliczności istotnych dla oceny jej stanu majątkowego, to przynajmniej realizując wszelkie wezwania sądu o uzupełnienie brakujących danych i dokumentów. W wypadku braku pełnej współpracy wnioskodawcy, skutki niewykazania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia o prawie pomocy będą obciążać właśnie jego. Jak podkreśla się w orzecznictwie, strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co przez stronę zostanie wykazane (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 lipca 2009 roku, sygn. akt I FZ 171/09, Lex Omega nr 552205). W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki uprawniające do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie wyżej wskazanych dodatkowych dokumentów i oświadczeń, dotyczących okoliczności niezwykle ważnych dla oceny możliwości poniesienia przez niego kosztów postępowania (m. in. źródeł utrzymania, wysokości wydatków, tytułu prawnego do mieszkania, w którym aktualnie przebywa). Skarżący dotychczas nie nadesłał żądanych dokumentów. Jak podkreśla się w orzecznictwie, skoro strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej przez Sąd dokumentacji, do dostarczenia której została zobowiązana na podstawie art. 255 p.p.s.a., powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jej oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym uzasadniające przyznanie prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 roku, sygn. akt II FZ 170/12, Lex Omega nr 1137689). Niedopełnienie, nawet w części, obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 28 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 189/12, Lex Omega nr 1145153 oraz z dnia 16 marca 2012 roku, sygn. akt I OZ 156/12, Lex Omega nr 1136748). W tym stanie rzeczy wobec nieuzupełnienia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a