IV SA/Wa 199/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Pismem z dnia 7 grudnia 2017 r. A. B. (dalej zwany skarżącym) wniósł skargę na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 roku, nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 17 stycznia 2018 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu dnia 26 stycznia 2018 r (k-12). Termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 2 lutego 2018 r. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu w dniu 5 lutego 2018 r. (k. 11 akt sąd.). Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku jako przyczynę uchybienia terminu podał, iż do wniosku o przyznanie prawa pomocy chciał dołączyć zaświadczenie z Urzędu Pracy potwierdzające, iż jest osobą bezrobotną, a zaświadczenie to zostało mu wydane dopiero 5 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej jako: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do treści art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek niezachowania terminu procesowego, gdy strona nie ponosi winy w jego uchybieniu. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, jeżeli łącznie spełnione są następujące przesłanki: 1) brak winy w uchybieniu terminowi; 2) spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony w zakresie postępowania sądowego; 3) złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu; 4) równocześnie ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu dokonanie czynności uchybionej. Jednym z bezwzględnych wymogów zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w niezachowaniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności strony przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w przekroczeniu terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu niedającej się przezwyciężyć przeszkody. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd winien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Przywrócenia terminu może zatem domagać się strona, która nie tylko przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie, ale także jest w stanie uprawdopodobnić, iż stało się tak bez jej winy ze względu na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać. Podkreślenia również wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący zachował tryb postępowania związany z przywróceniem terminu. Po pierwsze uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, a także złożył wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym, siedmiodniowym terminie. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił jednak, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy nastąpiło bez jego winy. Powołana przez skarżącego argumentacja nie uzasadnia braku winy po jego stronie, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nich obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 270; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011 s. 409; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W analizowanym przypadku skarżący został pouczony o konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie oraz o sposobie złożenia wniosku o prawo pomocy. Pomimo, że przepisy P.p.s.a. nie zakreślają z zasady żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to jedyną sytuacją kiedy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowoadministracyjnego doznaje ograniczenia jest sytuacja, w której wniosek taki złożony jest po bezskutecznym upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W takim bowiem wypadku należy zachować 7 dniowy termin jak do uiszczenia wpisu. Skarżący zdawał sobie z tego sprawę, dlatego pomimo minimalnego opóźnienia (1 dzień) złożył wniosek przywrócenie terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy. Jednakże w ocenie sądu nie wykazał braku winy, gdyż mógł złożyć sam formularz PPF, zachowując wskazany termin, a następnie uzupełnić go w późniejszym terminie o zaświadczenie z Urzędu Pracy. Skarżący doskonale zdawał sobie sprawę, że uchybi terminowi, a jednak czekał na wydanie zaświadczenia. Zdaniem sądu można tu nawet mówić o zamierzonym działaniu, gdyż jak sam przyznał wniosek był gotowy w wyznaczonym przez sąd terminie. Skarżący z pełną świadomością uchybił terminowi, co tym bardziej powoduje odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o prawo pomocy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie powołanych przepisów art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.