IV SA/Wa 1935/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018 r. oddalił skargę L. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Skarżący zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia powołanego orzeczenia, a po doręczeniu odpisu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek, wniósł zażalenie na to zarządzenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. sygn. akt I OZ 1854/17 oddalił zażalenie. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia 4 grudnia 2017 r. L.J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z żoną (E. J.). Wskazał, że dochód dwuosobowej rodziny stanowią świadczenia: emerytalne L. J. w wysokości 1.650 zł miesięcznie i rentowe E. J. w wysokości 620 zł. Jako majątek nieruchomy wnioskodawca wykazał mieszkanie własnościowe o wartości około 300.000 zł, a także współwłasność lasu, którego – jak stwierdził – dotyczy sprawa. Ponadto oświadczył, że posiada oszczędności zgromadzone na lokatach w wysokości 150.000 zł, a także samochód o wartości 20.000 zł. Wskazał, w uzasadnieniu wniosku, że zarówno on, jak i żona, są osobami chorymi. Podał, że koszty leczenia wynoszą 600 zł miesięcznie, natomiast czynsz za mieszkanie wynosi 700 zł miesięcznie. Przystępując do rozpoznania przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego przepisu wynika, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Należy zaznaczyć, że przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy należy brać pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy. L. J. i jego żona osiągają regularne dochody z emerytury i renty. Ich łączna wysokość to 2.270 zł miesięcznie. Skarżący wykazał w złożonym oświadczeniu wysokość wydatków na leczenie i czynsz za mieszkanie. W sumie wynoszą one 1.300 zł miesięcznie. Po odliczeniu wydatków na leczenie i czynsz, w wysokości zadeklarowanej przez stronę, na inne konieczne wydatki małżonkom pozostaje zatem z osiąganego dochodu około 1.000 zł miesięcznie. Poza kosztami leczenia i opłatami czynszowymi, skarżący nie określił wysokości pozostałych koniecznych wydatków, jak koszty jedzenia, ubrania, czy środków higienicznych. Pozostaje to jednak bez znaczenia, ponieważ w złożonym oświadczeniu zadeklarował on, że posiada zasoby pieniężne w wysokości 150.000 zł, zgromadzone na lokatach bankowych. Środki w takiej wysokości z pewnością pozwalają – bez uszczerbku koniecznego utrzymania – uiścić opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, a także inne, ewentualnie należne opłaty sądowe, jak wpisy od zażaleń, czy wpis od skargi kasacyjnej, których wysokość jednorazowo również nie przekroczy 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W tym stanie rzeczy nie znaleziono podstaw do uwzględniania przedmiotowego wniosku i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.