Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 1739/25

Wyrok WSA w Warszawie z 9 grudnia 2025 r., IV SA/Wa 1739/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
9 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), asesor WSA Paweł Konicki, , po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "S." z siedzibą w S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr DOOŚ-WDŚII.420.20.2024.MB.20 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowieniem z 30 kwietnia 2025 r. DOOŚ-WDŚII.420.20.2024.MB.20 Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: organ GDOŚ) orzekł o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]" – Lokalna Organizacja Turystyczna z siedzibą w S. do udziału w postępowaniu. Postanowienie zostało wydane w oparciu o art. art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 123 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej k.p.a., w związku z wnioskiem z 22 stycznia 2025 r. o dopuszczenie ww. Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy nr [...]z 27 czerwca 2024 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B – T., obejmującym linię nr 201 na odcinku M – K." Jako powód odmowy organ wskazał, że wniosek dotyczył postępowania, które nie było prowadzone przez GDOŚ w chwili wniesienia żądania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z 27 czerwca 2024 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy (dalej: RDOŚ), po rozpatrzeniu wniosku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. z 14 czerwca 2017 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B – T., obejmującym linię nr [...] na odcinku M. – K.". Pismami z 15 lipca 2024 r. odwołanie od ww. decyzji złożyli: Stowarzyszenie "[...]" - Lokalna Organizacja Turystyczna z siedzibą w S., (dalej: Stowarzyszenie, Skarżąca), reprezentowane przez r. pr. K. D. oraz osoba fizyczna. Postanowieniem z 19 grudnia 2024 r znak: DOOŚ-WDŚII.420.20.2024.MB.7, GDOŚ stwierdził niedopuszczalność złożonego przez Stowarzyszenie odwołania z 15 lipca 2024 r. Jak wyjaśnił organ – powodem powyższego było nieposiadanie przez Stowarzyszenie legitymacji procesowej do wniesienia odwołania, gdyż nie uczestniczyło ono w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jako podmiot na prawach strony, a także nie spełniało wymagań określonych w art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2024 poz. 1112, dalej w skrócie "u.o.o.ś."), uprawniających do złożenia odwołania w przedmiotowej sprawie. Wnioskiem z 22 stycznia 2025 r. Stowarzyszenie wystąpiło do GDOŚ, o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w oparciu o art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. W piśmie organizacja wskazała, że składa wniosek "mając na uwadze dobro interesu społecznego i publicznego realizowanego przez Stowarzyszenie poprzez wykonywanie działań statutowych, w tym w szczególności działalność z obszaru turystyki, zachowania atrakcyjności Kaszub oraz dbałości o służącą do tego infrastrukturę". Decyzją z 6 lutego 2025 r. znak: DOOŚ-WDŚII.420.20.2024.MB.10. GDOŚ, umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte pismem z 15 lipca 2024 r. przez Andrzeja Stencla z uwagi na brak legitymacji procesowej wnoszącego odwołanie do złożenia środka zaskarżenia w przedmiotowej sprawie. GDOŚ zauważył w zaskarżonym postanowieniu, że w chwili wydania niniejszego postanowienia przed GDOŚ nie toczy się żadne postępowanie odwoławcze w sprawie decyzji RDOŚ w Bydgoszczy z 27 czerwca 2024 r Organ rozpoznając wniosek Stowarzyszenia na wstępie wskazał w zaskarżonym postanowieniu , że podstawą wydania postanowienia był art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., który stanowi o przesłankach dopuszczenia do udziału na prawach strony stowarzyszenia. Dalej stwierdził, że pierwszą czynnością organu po otrzymaniu wniosku organizacji o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest sprawdzenie właściwości organu do rozpatrzenia wniosku, a następnie zbadanie wymogów formalnych podania. Kolejnym etapem jest weryfikacja, czy postępowanie, w którym organizacja wyraża chęć uczestnictwa, jest aktualnie prowadzone przez organ oraz czy postępowanie dotyczy interesu prawnego osób trzecich (z wyłączeniem interesu prawnego stowarzyszenia). Dopiero po weryfikacji tych aspektów organ przechodzi do zbadania, czy organizacja spełnia wymogi zawarte w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest czy uczestnictwo we wskazanym we wniosku postępowaniu jest uzasadnione jej celami statutowymi oraz czy przemawia za tym interes społeczny. Jedynie spełnienie wszystkich ww. wymogów umożliwia organowi pozytywne rozpatrzenie wniosku, skutkujące wydaniem postanowienia o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Natomiast brak spełnienia którejkolwiek z ww. przesłanek stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Organ dalej zauważył, że w przedmiotowej sprawie kluczową kwestią było wyjaśnienie procesu rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy. Wskazał, że wyróżnia się trzy stadia postępowania odwoławczego: fazę wstępną, fazę rozpoznawczą oraz fazę orzeczniczą. W pierwszym etapie organ bada wymogi formalne podania, jego dopuszczalności oraz zachowania terminu do jego wniesienia. W drugiej fazie, gdy wszystkie wymogi formalne zostaną spełnione organ przechodzi do rozpoznawania podania a więc do oceny merytorycznej zawartych w podaniu zarzutów oraz ponownego rozpoznania sprawy. Organ zwrócił uwagę dalej na zagadnienie niedopuszczalności odwołania i jego dwa aspekty: podmiotowy i przedmiotowy. Wskazał, że w przypadku niedopuszczalności wynikającej z przyczyn przedmiotowych organ zobowiązany jest do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Natomiast stwierdzenie braku spełnienia przesłanki podmiotowej (wynikającej z braku legitymacji procesowej i w konsekwencji odwoławczej podmiotu, który odwołanie wniósł), może skutkować orzeczeniem albo o niedopuszczalności odwołania albo o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W dalszej część uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, GIOŚ wyjaśnił, że, po stwierdzeniu swojej właściwości do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z 22 stycznia 2025 r., dokonał jego oceny prawnej oraz faktycznej. Stwierdził, że wniosek spełnia wymogi formalne podania wskazane w art. 63 k.p.a. i przystąpił do oceny pozostałych aspektów formalnych. Wskazał zatem, że w dniu wpływu do organu wniosku Stowarzyszenia z 22 stycznia 2025 r., GDOŚ był w trakcie rozpatrywania odwołania z 15 lipca 2024 r. wniesionego przez osobę fizyczną twierdzącą, że decyzja RDOŚ w Bydgoszczy z 27 czerwca 2024 r. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B – T., obejmującym linię nr 201[...] na odcinku M. – K." dotyczy jej interesu prawnego. Po wstępnej weryfikacji wniesionego podania GDOŚ uznał, że zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy nie jest wystarczający do ustalenia legitymacji procesowej podmiotu do wniesienia środka zaskarżenia. Z odwołania nie wynikało w sposób oczywisty, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, czy wnoszący odwołanie jest stroną postępowania, organ zobligowany był więc do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co było jednoznaczne z podjęciem postępowania. W toku postępowania zatem – pismem z 11 września 2024 r., organ wezwał odwołującego (osobę fizyczną) do wskazania posiadanego interesu prawnego lub obowiązku, statuującego – w myśl art. 28 k.p.a. – przymiot strony przedmiotowego postępowania. Po uzyskaniu odpowiedzi (w piśmie z 9 października 2024 r.), organ stwierdził, iż odwołujący (osoba fizyczna) nie wykazał, że posiada interes prawny w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy, rozumiany jako posiadanie prawa rzeczowego (własność, współwłasność lub użytkowanie wieczyste) do nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania omawianego przedsięwzięcia, co bezsprzecznie świadczy o braku posiadania przez skarżącego przymiotu strony postępowania. Wobec powyższego, organ był zobowiązany do zakończenia postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., co uczynił decyzją z 6 lutego 2025 r., znak: DOOŚ-WDŚII.420.20.2024.MB.10. umarzającą postępowanie odwoławcze. GDOŚ dalej wyjaśnił, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu dotyczącym odwołania od decyzji RDOŚ w Bydgoszczy z 27 czerwca 2024 r. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B. – T., obejmującym linię nr [...]na odcinku M. – K.". Organ wskazał, że organizacja społeczna nie może złożyć skutecznie żądania dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu, które się zakończyło, bądź nie zostało w ogóle wszczęte. Warunkiem koniecznym jest bowiem, aby owo postępowanie toczyło się w chwili wniesienia żądania. Odwołanie złożone przez osobę fizyczną obarczone było wadą niedopuszczalności podmiotowej pierwotnej, co oznacza, że było niedopuszczalne już w chwili jego złożenia, więc nie zainicjowało skutecznie postępowania odwoławczego od decyzji RDOŚ w Bydgoszczy z 27 czerwca 2024 r. Organ podkreślił dalej, że postępowanie wszczęte odwołaniem osoby fizycznej z 15 lipca 2024 r. zostało zakończone decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego wskutek stwierdzenia niedopuszczalności pierwotnej środka zaskarżenia, zatem w chwili złożenia do GDOŚ wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, przed organem nie toczyło się postępowanie w sprawie merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Natomiast postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., GDOŚ stwierdził niedopuszczalność złożonego przez Stowarzyszenie odwołania z 15 lipca 2024 r. z uwagi na brak posiadania przez Stowarzyszenie legitymacji procesowej do wniesienia odwołania. W związku z tym, odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu nastąpiła w związku z bezprzedmiotowością żądania Stowarzyszenia, bowiem wniosek z 22 stycznia 2025 r. dotyczył postępowania, które nie było prowadzone przez GDOŚ w chwili wniesienia żądania. Z uwagi na powyższe, organ zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy nr [...]z 27 czerwca 2024 r., znak: WOO.420.1.2021.ADS.96, o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B. – T., obejmującym linię nr [...] na odcinku M. – K.", bowiem postępowanie takie nie zostało skutecznie zainicjowane. Organ podkreślił, że wniosek Stowarzyszenia z 22 stycznia 2025 r. nie był weryfikowany pod kątem przesłanek zawartych w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaznaczył, że niemożliwym było dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, które nie zostało skutecznie zainicjowane i nie było prowadzone przez organ odwoławczy w chwili wniesienia podania. Organ wyjaśnił dalej, że mimo wpływu wniosku o uczestniczenie w postępowaniu, jako podmiot na prawach strony w trakcie postępowania zainicjowanego odwołaniem osoby fizycznej z 15 lipca 2024 r. organ nie mógł rozpatrzeć złożonego przez Stowarzyszenie wniosku przed wydaniem decyzji z 6 lutego 2025 r., umarzającej postępowanie odwoławcze. W pierwszej kolejności organ musiał rozstrzygnąć bowiem, czy wniesione przez osobę fizyczną odwołanie spełnia wszystkie wymogi dopuszczalności, a więc między innymi czy zostało wniesione przez podmiot do tego uprawniony. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się Stowarzyszenie "[...]" - Lokalna Organizacja Turystyczna z siedzibą w S. reprezentowane przez radcę prawnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenia przepisów postępowania tj. - art. 31 § 1 pkt 2, § 2, § 3 w zw. z art. 8 i 9 k.p.a oraz - art. 8 ust. 1 i art. 13 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). W oparciu o powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Stowarzyszenie wniosło również o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie odnosząc się do treści zaskarżonego postanowienia podniosło, że Skarżąca została dopuszczona do udziału w postępowaniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy (dalej RDOŚ) w trakcie trwania postępowania pierwszoinstancyjnego. RDOŚ potwierdził to pismem z 3 marca 2022 r., w którym poinformował Stowarzyszenie, że uczestniczy w postępowaniu na prawach strony. W ocenie Skarżącej dla sprawy bez znaczenia pozostaje, że w sprawie formalnie nie wydano postanowienia o dopuszczeniu, gdyż jak wynika wprost z orzecznictwa NSA ta czynność może mieć formę dorozumianą. Dalej Skarżąca podkreśliła, że RDOŚ nie tylko wyraźnie potwierdził dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału oświadczeniem złożonym na piśmie, ale także czynnościami postępowania i treścią decyzji. Dalej Skarżąca podkreśliła, że w przypadku organizacji społecznej konieczne jest przy weryfikacji wniosku sprawdzenie przesłanek wynikających z art. 31 k.p.a. Oceniając możliwość dopuszczenia Stowarzyszenia w postępowaniu organ tego nie zrobił, co przyznał wprost na s. 7 uzasadnienia postanowienia. Uwypukliła, że w postanowieniu z 19 grudnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, GDOŚ wyraźnie wykazał, że Stowarzyszenie działa w ramach swoich celów statutowych oraz w interesie społecznym, ale nie jest organizacją ekologiczną. Skarżąca zarzuciła, że ocena organu odwoławczego w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału jest zatem: błędna, gdyż bezpodstawnie podważa ocenę RDOŚ;; spóźniona, bo powinna była zapaść w czasie postępowania (a nie po tym jak organ je zakończył); przedwczesna, gdyż nawet gdyby badać ponownie istnienie podstaw do dopuszczenia do udziału w sprawie, to musi się to odbyć w oparciu o przesłanki merytoryczne, czego organ nie uczynił (odmówił z uwagi na ostateczność decyzji). Skarżąca zwróciła uwagę, że nieprawdziwe jest stwierdzenie GDOŚ jakoby pismem z 11 września 2024 r. GDOŚ wzywał Stowarzyszenie do wykazania posiadanego interesu prawnego. Takie wezwanie skierowano do innego podmiotu. Dalej Skarżąca rozwinęła zarzut dotyczący naruszenia art. art. 8 ust. 1 i art. 13 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r i wskazała, że z art. 8 ust. 1 konwencji wynika, że każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i korespondencji. Zaznaczyła, że choć Stowarzyszenie, jako podmiot kolektywny nie posiada domu, życia prywatnego, ani rodzinnego, to jest przewidzianą przez prawo formą realizowania wspólnoty celów i interesów swoich członków, a także osób składających się na lokalną społeczność, których reprezentuje. Każdy z nich posiada powyższe aktywa, prawa i przymioty. Nie ma w prawie ograniczeń wskazujących, że grupa osób posiadających lub realizujących wspólny interes nie może działać w sposób kolektywny, a skuteczne mogą być jedynie aktywności indywidualne poszczególnych podmiotów. Tym samym odmowa dopuszczenia do udziału w postępowaniu narusza powyższe prawa wskazanych osób, które działały w formie i za pośrednictwem Stowarzyszenia. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Z art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przedmiotem kontroli tak sprawowanej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie GDOŚ z 30 kwietnia 2025 r., (nr na wstępie), o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie odwołania z 15 lipca 2024 r., od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy nr 6/2024 z 27 czerwca 2024 r., w przedmiocie środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym Bydgoszcz - Trójmiasto, obejmującym linię nr 201 na odcinku M. – K.". Podstawę prawną wydanego w niniejszej sprawie postanowienia stanowił art. 31 § 1 k.p.a. zgodnie, z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Z przepisu tego wynikają trzy przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organizacja społeczna mogła wziąć udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony. I tak: 1. postępowanie administracyjne nie może dotyczyć praw i obowiązków wnioskodawcy - organizacji społecznej, lecz innego podmiotu będącego stroną postępowania administracyjnego, 2. udział organizacji społecznej w postępowaniu uzasadniony jest jej celami statutowymi, 3. za udziałem przemawia interes społeczny. Rozpoznając złożony wniosek, organy administracji publicznej zobowiązane są do dokładnego zbadania, czy spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki dopuszczenia do udziału organizacji społecznej, a następnie ich zadaniem jest odpowiednie uzasadnienie zajętego stanowiska. Niespełnienie chociażby jednej przesłanki skutkuje tym, że organ administracji winien odmówić dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Jednakże w przypadku rozpoznawanej sprawy przesłanki te nie były rozważane przez organ, jak zostało to podniesione przez Skarżącego i wysłowione w zaskarżonym postanowieniu, albowiem nie miały one znaczenia dla wyniku sprawy. Zauważyć, bowiem należy, że przywołany przepis (art. 31 § 1 k.p.a.) odnosi się do uprawnienia żądania dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, które się toczy. Warunkiem, zatem skuteczności złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu jest pozostawanie tego postępowania w toku (wyroki NSA z: 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II OSK 1579/19, 12 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 3420/21- dostępne na orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest zatem możliwe zgłoszenie wniosku przed jego wszczęciem lub po jego zakończeniu. Instytucja ta – jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie – nie funkcjonuje bowiem samodzielnie, abstrakcyjnie, w oderwaniu od konkretnej sprawy. W przypadku ustalenia, że postępowanie administracyjne się nie toczy, zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wskutek wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i § 3 k.p.a. (M. Romańska [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 31 jak i wyrok NSA z: 23 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2655/11, z 11 września 2013 r. sygn. akt II OSK 855/12- dostępne j.w). Z taką zaś sytuacją mieliśmy do czynienia w rozpoznanej sprawie. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do postępowania, został złożony 22 stycznia 2025 r., a zatem po wydaniu decyzji RDOŚ z 27 czerwca 2024 r. Od powyższej decyzji zostały wniesione 2 odwołania, pierwsze przez Stowarzyszenie drugie przez osobę fizyczną. Postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem Stowarzyszenia zakończyło się postanowieniem GDOŚ z 19 grudnia 2024 r. stwierdzającym o niedopuszczalności odwołania z uwagi na brak legitymacji procesowej Stowarzyszenia. Natomiast wniosek z 22 stycznia 2025 r. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wpłynął w trakcie rozpatrywania odwołania osoby fizycznej, które było obarczone wadą niedopuszczalności podmiotowej pierwotnej. Jak wskazał GDOŚ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i co wynika z akt sprawy, organ II instancji miał wątpliwości czy osoba wnosząca odwołanie posiada interes prawny do wniesienia środka zaskarżenia. Pismem z dnia 11 września 2024 r. wezwał zatem tę osobę do wykazania interesu prawnego do występowania w sprawie dotyczącej decyzji RDOŚ z 2024r. Organ, po udzieleniu pismem z 9 października 2024 r. odpowiedzi przez odwołującą osobę fizyczną ustalił, że osoba ta nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania i zakończył postępowanie wydając decyzję z 6 lutego 2025 r. umarzającą postępowanie odwoławcze. Oznacza to, że wniesiony środek zaskarżenia był niedopuszczalny już w chwili jego złożenia, a zatem nie zainicjował skutecznego postępowania prowadzącego do merytorycznej weryfikacji decyzji RDOŚ w Bydgoszczy z 27 czerwca 2024 r. Słusznie zatem uznał GDOŚ, że w chwili złożenia do GDOŚ w trybie art. 31 § 1 k.p.a. wniosku o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, przed organem nie toczyło się postępowanie w sprawie merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Jak wyżej zaś wyjaśniono, w przypadku ustalenia, że postępowanie odwoławcze nie toczy się, zachodzą podstawy do odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu w sprawie wygaśnięcia uprawnienia określonego w art. 31 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a. Zasadnie, zatem organ odmówił dopuszczenia do udziału Stowarzyszenia w postępowaniu, bowiem wniosek z 22 stycznia 2025 r. dotyczył postępowania, które nie było prowadzone przez GDOŚ w chwili wniesienia żądania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podważenia oceny RODŚ, jak Sąd rozumie, wynikającej z pisma organu z 3 marca 2022 r. w sprawie uczestnictwa Stowarzyszenia w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej z 27 czerwca 2024 r. i podważenia stanowiska RDOŚ zawartego w piśmie z 3 marca 2022 r., zauważyć należy, że obecnie kontroli Sądu poddane zostało wyłącznie postanowienie GDOŚ z 30 kwietnia 2025 r., znak DOOŚ-WDŚII.420.20.2024.MB.20 w przedmiocie odmowy dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do postępowania w sprawie odwołania od decyzji RDOŚ w Bydgoszczy nr 6/2024 z 27 czerwca 2024 r. i – wbrew twierdzeniu Skarżącej – w zaskarżonym postanowieniu GDOŚ nie oceniał kwestii udziału Stowarzyszenia w postępowaniu, jako organizacji ekologicznej na podstawie art. 44 u.o.o.ś. Postępowanie zakończone postanowieniem GDOŚ odmawiającym sprawie dopuszczenia Stowarzyszenia do postępowania w trybie art. 31 k.p.a., dotyczy jedynie prawidłowości zastosowania tego ostatniego przepisu. Sąd zaś obecnie ocenia jedynie zgodność z prawem wyłącznie postanowienia wydanego w tym przedmiocie. Kwestia udziału Stowarzyszenia w postępowaniu w trybie art. 44 u.o.o.ś. jest sprawą odrębną i została rozstrzygnięta postanowieniem z 19 grudnia 2024 r., które podlega odrębnym zasadom zaskarżenia. Dalej odnosząc się do zarzutu wskazującego, że ocena GDOŚ była "spóźniona, bo powinna była zapaść w czasie postępowania" oraz "przedwczesna" Sąd zauważa, że kwestia ta została szczegółowo opisana, na str. 7 zaskarżonego postanowienia, zaś Sąd argumentację tę w pełni podziela. Organ opisał, że dopiero wejście do obrotu prawnego decyzji umarzającej postępowanie, definitywnie rozstrzygnęło kwestię dopuszczalności złożonego środka zaskarżenia, a zarazem potwierdziło, że pod względem merytorycznym postępowanie odwoławcze nie toczyło się. Organ wyjaśnił również, że nie rozpatrywał wniosku Stowarzyszenia o wyrażenie zgody na uczestnictwo w postępowaniu w myśl art. 31 k.p.a. pod względem merytorycznym, gdyż wniosek ten był bezprzedmiotowy w chwili jego złożenia (str. 6 zaskarżonego postanowienia). Z uwagi na powyższe, wcześniejsze rozpatrzenie wniosku z 22 stycznia 2025 r. naruszałoby przepisy prawa określające sposób prowadzenia postępowania administracyjnego. Skarżący zarzuca Organowi błędne wskazanie w zaskarżonym postanowieniu (str. 5 zaskarżonego postanowienia), że pismem z 11 września 2024 r. wzywał Stowarzyszenie do wykazania posiadanego interesu prawnego w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Prace na alternatywnym ciągu transportowym B - T, obejmującym linię nr [...] na odcinku M – K.". Sąd w tym zakresie zauważa, że Stowarzyszenie nieprawidłowo zinterpretowało użyte w zaskarżonym postanowieniu słowa "skarżący" i "odwołujący". Z fragmentu opisującego postępowanie wszczęte odwołaniem osoby fizycznej z 15 lipca 2025 r. słowo "skarżący" zostało użyte w kontekście właśnie osoby fizycznej, którą następczo organ wezwał do wykazania interesu prawnego (pismem z 11 września 2024 r.). Istotnie zatem organ nie wzywał Stowarzyszenia, bowiem na tym etapie postpowania, organ nie ustalał interesu Stowarzyszenia, ale osoby fizycznej. Natomiast wystosowanie wezwania do odwołującej się osoby fizycznej miało miejsce na etapie formalnego rozpatrywania odwołania złożonego przez tę osobę fizyczną, a nie w trakcie rozpatrywania wniosku Stowarzyszenia z 22 stycznia 2025 r. Zwrócić bowiem trzeba uwagę, że wniosek Stowarzyszenia z 22 stycznia 2025 r został rozpoznany po zakończonym postępowaniu odwoławczym (odwołanie Stowarzyszenia postanowieniem z 19 grudnia 2024 r. zostało uznane za niedopuszczalne, zaś odwołanie osoby fizycznej zostało zakończone decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego). W ocenie Sądu za bezzasadny należy uznać zarzut dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 i art. 13 konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r" zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2, Wskazać należy, że Organ wydając postanowienie z 30 kwietnia 2025 r. działał zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem procesowym oraz materialnym. Organ nie naruszył ani przepisów prawa krajowego, ani przepisów międzynarodowego prawa człowieka w postaci ww. konwencji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z 30 kwietnia 2025 r. organ szczegółowo wyjaśnił. jakie okoliczności wpłynęły na wydanie rozstrzygnięcia, udowadniając, że dochował wszelkich kwestii koniecznych do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy. Reasumując Sąd mając na uwadze powyższe poza zarzucanymi w skardze naruszeniami nie dopatrzył się innych naruszeń prawa ani procesowego ani materialnego skutkującymi uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 oraz art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. ----------------------- #

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 lipca 2025
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Anna Sękowska /sprawozdawca/ Anna Sidorowska-Ciesielska /przewodniczący/ Paweł Konicki

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny