IV SA/Wa 1460/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. i T. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących M. M. i T. M., solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi M. M. i T. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [...], z [...] lipca 2021 r., wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "k.p.a.", którym otrzymane zostało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2021 r., znak [...], o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] grudnia 2020 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie trasy tramwajowej wraz z uspokojeniem ruchu samochodowego w ul. [...] w [...], według wariantu 1. Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2021 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wydane na podstawie art. 108 § 1 i 2 k.p.a. Główny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Uczestnik postępowania Miasto [...] - Prezydent Miasta [...] wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego wskazując, że Główny Dyrektor Ochrony [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia, w dniu 16 listopada 2021 r. wydał reformatoryjną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeśli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowoadministracyjna i wydanie wyroku stanie się zbędne lub niedopuszczalne. W przedmiotowej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Głównego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2021 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla opisanego wyżej przedsięwzięcia. Postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2021 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało wydane na podstawie art. 108 § 1 i § 2 k.p.a., zgodnie z którym decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia (art. 108 § 1 k.p.a.). Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu. W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie (art. 108 § 2 k.p.a.). Celem powołanych powyżej przepisów było wprowadzenie wyjątku od zasady braku natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznych wyrażonej w art. 130 k.p.a.. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (§ 2). W myśl zaś § 3 art. 130 k.p.a. przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy: 1) decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108), 2) decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Sens i istota nadania rygoru natychmiastowej wymagalności decyzji pierwszoinstancyjnej sprowadza się do nakazu i możliwości wykonania decyzji, aż do czasu wydania i doręczenia stronie postępowania decyzji przez organ odwoławczy, która jest, stosownie do art. 16 § 1 k.p.a., decyzją ostateczną. Z momentem wydania przez organ odwoławczy decyzji decyzja ta staje się ostateczna, a postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej traci byt prawny (patrz postanowienie WSA we Wrocławiu z 6 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 358/1, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że rozstrzyganie o legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] stycznia 2021 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] grudnia 2020 r. o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia stało się zbędne. Ponieważ po wydaniu zaskarżonego postanowienia nastąpiła istotna dla oceny nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej zmiana okoliczności faktycznych, a mianowicie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał w dniu [...] listopada 2021 r. decyzję, którą w części uchylił ww. decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] grudnia 2020 r. i na nowo orzekł w tej części, w części uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i umorzył postępowanie administracyjne organu I instancji w tym zakresie oraz w części utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Tym samym zapadło ostateczne rozstrzygnięcie organu II instancji, a ponadto w zasadniczy sposób została zmieniona decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że nie ma w obrocie prawnym decyzji pierwszoinstancyjnej o środowiskowych uwarunkowaniach w brzmieniu, któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji podjęcia decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przed datą rozpoznania skargi na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wymagalności tej decyzji (art. 108 § 2 k.p.a.), czyni bezprzedmiotowym postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na postanowienie w tym przedmiocie. Nadanie na podstawie art. 108 § 2 k.p.a. decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności odrębnym od niej postanowieniem nie oznacza, jak słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, że postanowienie to uzyskuje samodzielny byt prawny. Z chwilą zmiany decyzji, której rygor natychmiastowej wykonalności został nadany odrębnym postanowieniem, traci moc także to postanowienie. Utrata mocy tego postanowienia oznacza natomiast, że postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na to postanowienie staje się bezprzedmiotowe, przestał bowiem istnieć przedmiot zaskarżenia. Z tych wszystkich względów Sąd stanął na stanowisku, że podjęcie decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. wobec decyzji pierwszoinstancyjnej przed datą rozpoznania skargi na postanowienie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wymagalności tejże decyzji pierwszoinstancyjnej (art. 108 § 2 k.p.a.), czyni bezprzedmiotowym na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na postanowienie w tym przedmiocie i orzekł jak w sentencji postanowienia.