IV SA/Wa 1453/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 26.06. 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. A. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z. A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

Pismem z 26 kwietnia 2017 r. (data nadania w placówce pocztowej) Z. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2017 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący wniósł w niej o wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody [...] odmawiającej udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Z. A. powołał się na argument, iż konieczność opuszczenia kraju mogłaby spowodować dla niego niepowetowaną szkodę. W Polsce posiada możliwość zarabiania zgodnie ze swoim wykształceniem, a w jego ojczyźnie trudno jest dostać pracę. Ponadto wskazał, że sytuacja w [...] jest niebezpieczna, zatem powrót do kraju może zagrozić jego zdrowiu, a nawet życiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm), dalej – p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Z reguły wiąże się z obawą wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jej zastosowanie nie może być poprzedzone merytoryczną oceną zasadności skargi lub obawą wystąpienia jakiejkolwiek straty. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że żądając wstrzymania wykonania postanowienia, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim wypadku chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), kiedy nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego. Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym, obowiązkiem organu odwoławczego jest w pierwszej kolejności sprawdzenie, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W razie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ nie ma innej możliwości, jak tylko wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Zaskarżone postanowienie nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak jest zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie wykonania postanowienia. Wskazane postanowienie nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Warto zaznaczyć, że w związku z przedmiotowym wnioskiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie może rozstrzygać w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, natomiast kwestia wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] odmawiającej udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, w ocenie Sądu – znajduje się poza granicami tej sprawy, rozumianej w sensie materialnym. Za odrębnością powyżej wskazanych aktów świadczy ich odmienność przedmiotowa. W postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie (podobnie postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2012 r., II FZ 441/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co prawda sprawy te pozostają ze sobą w związku chronologicznym i podmiotowym, jednakże ze względu na odrębność zakresów przedmiotowych nie można uznać, że tworzą one tę samą sprawę w znaczeniu materialnym. Ponadto w uzasadnieniu skargi błędnie założono, że decyzja Wojewody Mazowieckiego niesie za sobą skutek wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzja stwierdza jedynie brak nabycia określonego prawa w sferze administracyjnoprawnej. Wydalenie cudzoziemca z terytorium RP nie jest bezpośrednim następstwem odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Biorąc pod uwagę powyższe i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.