IV SA/Wa 1341/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec (spr.) na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2018 r. skargi A. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3062/16, postanawia I. odrzucić skargę; II. odmówić przyznania prawa pomocy.

A. P. w piśmie z 9 maja 2018 r. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3062/16, utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3062/16, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym przyznanie pełnomocnika z urzędu. W niniejszej skardze został również zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Badanie merytorycznej zasadności skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym każdorazowo poprzedza analiza wymogów jej dopuszczalności. Postępowanie sądowoadministracyjne może się bowiem toczyć wyłącznie na skutek prawnie dopuszczalnej oraz skutecznie wniesionej skargi. Skargę A. P. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3062/16, jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", w przypadkach przewidzianych w dziale VII powołanej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Oznacza to, że na podstawie art. 270 dopuszczalne jest wznowienie postępowania zakończonego zarówno prawomocnym wyrokiem, jak i postanowieniem. Warunek zakończenia postępowania prawomocnym orzeczeniem nie jest spełniony, zarówno w przypadku, kiedy orzeczenie nie jest prawomocne, jak i w sytuacji, kiedy orzeczenie jest co prawda prawomocne, ale nie kończy postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I GZ 2/06, chodzi o zakończenie sprawy sądowoadministracyjnej, a więc o prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 i 134 § 1 p.p.s.a. Do takich orzeczeń należą wyroki, to jest takie orzeczenia, które rozstrzygają sprawę (art. 132 p.p.s.a.), a więc orzekają merytorycznie co do istoty sprawy sądowoadministracyjnej oraz postanowienia, które w inny sposób kończą postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej (art. 160 – 165, art. 173 § 1 p.p.s.a.). Z powyższego wynika zatem, że przepis art. 270 p.p.s.a. nie obejmuje możliwości wznowienia postępowania incydentalnego, wpadkowego, to jest zakończonego prawomocnym postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie A. P. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3062/16, utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3062/16, odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie to jest prawomocne, jednak nie kończy ono postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3062/16. Postanowienie w przedmiocie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu jest postanowieniem dotyczącym postępowania wpadkowego w zakresie prawa pomocy, ale nie kończy sprawy postępowania przed sądem administracyjnym. Wobec powyższego, na podstawie art. 270 p.p.s.a., nie jest dopuszczalna skarga o wznowienie tego postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jednakże niekończącym postępowania przed tut. Sądem. Odnosząc się zaś do zawartego w skardze o wznowienie postępowania wniosku o przyznanie prawa pomocy, trzeba wskazać, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 p.p.s.a.). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Oznacza, to że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Przy czym stwierdzenie przez sąd oczywistej bezzasadności skargi powoduje, że skarga taka podlegać będzie oddaleniu bądź odrzuceniu. Przy czym wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2.; M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, str. 1034 i nast.). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, że w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05). Wobec tego, że skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu, brak było podstaw do prowadzenia zainicjowanego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 20 września 2017 r., sygn. akt I OZ 1368/17). Mając na względzie powyższe oraz okoliczność, że Wnioskodawczyni wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 247 p.p.s.a., warunkujące odmowę przyznania Wnioskodawczyni prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1021/17). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 270 oraz art. 247 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.