Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Wa 1313/25

Wyrok WSA w Warszawie z 25 listopada 2025 r., IV SA/Wa 1313/25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
25 listopada 2025
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Anna Sękowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Jastrzębska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 21 marca 2025 r., nr DI-PPA.401.38.2024.ip, DI.401.1421.2024 w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 21 marca 2025 r., nr DI-PPA.401.38.2024.ip, DI.401.1421.2024, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: kpa) po rozpatrzeniu odwołania A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.(dalej: Spółka, strona lub skarżąca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ lub organ I instancji) z dnia 27 czerwca 2024 r., nr WI.7060.7.2024.MMR, w sprawie wstrzymania użytkowania przez Spółkę instalacji do chowu i hodowli bydła zlokalizowanej pod adresem [...], [...] [...], na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] o. [...] W., gmina S., z powodu ujawnienia, że nie spełnia ona wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w postaci obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez instalację chowu i hodowli bydła w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych (dalej: DJP), w sytuacji gdy inwestor nie poinformował WIOŚ o fakcie oddawania do eksploatacji tej instalacji, a także określającej termin wstrzymania na miesiąc od dnia doręczenia decyzji organu I instancji – Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ II instancji, organ odwoławczy lub organ): 1) uchylił decyzję organu I instancji w części, tj. w zakresie terminu wstrzymania użytkowania instalacji i wyznaczył w tym względzie nowy termin do 30 czerwca 2025 r.; 2) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części.. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Opisaną wyżej decyzją z 27 czerwca 2024 r. WIOŚ, wydaną na podstawie art. 365 ust. 2 pkt 3 oraz art. 366 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej; Poś), wstrzymał użytkowanie wskazanej instalacji do chowu i hodowli bydła, eksploatowanej przez Spółkę oraz ustalił termin wstrzymania użytkowania instalacji na miesiąc od dnia doręczenia tej decyzji stronie. Spółka odwołała się od ww. decyzji, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie: 1) art. 76 ust. 2 pkt 3 Poś, poprzez błędne przyjęcie, iż przedmiotowa instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w tym przepisie w postaci braku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112; dalej: ustawa OOŚ) w związku z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) w sytuacji, gdy uzyskanie decyzji środowiskowej poprzedzone jest złożeniem wniosku we właściwej gminie wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co Spółka uczyniła, zaś raport jest obecnie procedowany w Urzędzie Gminy i Miasta S.; 2) art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś, poprzez błędne przyjęcie, iż przedmiotowa instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust 2 pkt 3 Poś w postaci obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez instalację chowu i hodowli bydła w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP w sytuacji, gdy strona nie poinformowała WIOŚ o fakcie oddawania do eksploatacji tej instalacji, a w konsekwencji poprzez wstrzymanie użytkowania obiektu budowlanego – wiaty dla bydła w sytuacji, gdy do wstrzymania użytkowania na zasadzie art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś jest kumulatywne zaistnienie przesłanek z art. 76 ust. 2, tj. pkt 1-4 Poś, zaś organ zarzucił odwołującej jedynie naruszenie art. 76 ust. 2 pkt 3 tej ustawy. Ponadto Spółka wniosła o uchylenie decyzji WIOŚ, ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zaś w razie nie znalezienia podstaw do jej uchylenia – ustalenie na podstawie art. 367 ust. 2 Poś terminu usunięcia naruszenia do 30 czerwca 2025 r., a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: - raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – rozbudowa gospodarstwa rolnego do 20.000 stanowisk bydła opasowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą; - wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz ze śledzeniem przesyłki poleconej; - zawiadomienia Burmistrza Miasta i Gminy S. z 8 lipca 2024 r., na fakt podjęcia przez Spółkę czynności zmierzających do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wszczęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy S. postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa gospodarstwa rolnego do 20.000 stanowisk bydła opasowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą". Rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił, że w dniach od 15 lutego do 27 marca 2024 r. WIOŚ przeprowadził kontrolę działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę pod adresem W. [...], [...] W., w związku przekazanym mu wnioskiem Starosty Powiatowego we Wschowie o podjęcie interwencji w zakresie przeprowadzenia kontroli działalności Spółki. Ustalenia kontroli udokumentowano w protokole nr [...]. W toku czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, że strona prowadzi działalność w zakresie chowu i hodowli bydła w instalacji zlokalizowanej na działkach [...], [...] i [...] w W. Działki te stanowią grunty orne, drogi oraz grunty rolne zabudowane. Nieruchomości, na których prowadzona jest działalność zakupione zostały w 2022 r. i stanowią własność Spółki. Przy piśmie z 19 marca 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy S. poinformował WIOŚ o problemach związanych z fermą chowu bydła na działce nr [...], załączając do pisma następujące dokumenty: - decyzję Starosty W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...]– pozwolenie na budowę 8 wiat na słomę w W., gmina S., z realizacją na działce nr [...]; - decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] sierpnia 2023 r., nr DŚ.IL7222.1.65.2023, w sprawie wygaszenia decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2006 r., nr RŚ.III.JKoł.6618-5/05 ze zm., udzielającą pozwolenia zintegrowanego dla instalacji służącej do chowu lub hodowli świń o więcej niż 2.000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg, zlokalizowanej na terenie Fermy [...]z siedzibą w [...], gm. S., zarządzanej przez Gospodarstwo [...], ul. [...], [...] [...], a obecnie przez Spółkę; - pismo Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. z 20 lutego 2024 r., nr PIW.071.03.2024, zgodnie z którym obsada bydła wynosiła na dzień 20 lutego 2024 r. 4.217 sztuk dorosłych oraz 500 sztuk bydła młodego poniżej roku, co łącznie dało 4.717 sztuk bydła; ponadto w piśmie tym wskazano, że przeprowadzona 6 lutego 2024 r. kontrola nie wykazała naruszeń w zakresie dobrostanu utrzymywanych zwierząt; - postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z [...] lutego 2024 r., nr [...], wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.), nakazujące Spółce wstrzymać roboty budowlane związane z budową 8 wiat na słomę na działce nr [...], realizowaną w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Starosty W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], o projekcie architektoniczno-budowlanym oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; - notatkę z 6 marca 2024 r., w której wskazano m.in. informację o przebywaniu bydła w 6 nowo wybudowanych wiatach na słomę; - postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z [...]marca 2024 r., nr [...], wydane na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w przedmiocie wstrzymania użytkowania budynków inwentarskich o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], zlokalizowanych na terenie działki nr [...] i przedstawienia w terminie do 30 września 2024 r. dokumentów, w tym m.in. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; z treści tego postanowienia wynika, że od kwietnia 2023 r. prowadzona jest hodowla bydła opasowego w obsadzie około 4.700 sztuk; dodatkowo wskazano, że działalność Spółki wynosi kilka tysięcy DJP, co powoduje, że jest przedsięwzięciem znacząco oddziaływującym na środowisko a tym samym nastąpiła zmiana sposobu użytkowania. Ponadto wykonana w toku kontroli WIOŚ dokumentacja fotograficzna z 15 lutego 2024 r., stanowiąca załącznik nr 4 do protokołu kontroli potwierdza, że w nowo wybudowanych wiatach na słomę chowane było bydło, co potwierdza zmianę sposobu użytkowania tych obiektów, o którym mowa w ww. postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. Biorąc powyższe pod uwagę WIOŚ ustalił, że strona prowadzi w przedmiotowej instalacji działalność w zakresie chowu i hodowli bydła, stanowiącą przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, ale nie uzyskała decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. Ponadto, na 30 dni przed terminem oddania do użytkowania przedmiotowej instalacji Spółka nie poinformowała wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania jej do użytkowania. Jak ustalił WIOŚ w trakcie kontroli, strona przystąpiła do użytkowania instalacji i rozpoczęła działalność w styczniu 2023 r. W dniu 18 lutego 2024 r. obsada chowanego stada stanowiła 4.718 sztuk bydła w wieku od 6 miesięcy do 1,5 roku, natomiast obrót stada w gospodarstwie w Wyszanowie na 2023 r. ustalono na 2.132 przybyć i 796 wybyć. Obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zrealizował się przed styczniem 2023 r., po pierwsze w związku z wymagającą zgłoszenia zmianą sposobu użytkowania istniejących już w gospodarstwie budynków inwentarskich, po drugie z przebudową przedsięwzięcia – realizacją budowy "wiat na słomę", które w rzeczywistości strona przekształciła w budynki do chowu bydła, a następnie zasiedlenie całej instalacji stadem bydła o DJP przekraczającym progi z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co w opinii WIOŚ było przedsięwzięciem zamierzonym przez stronę. W związku z powyższym, pismem z 23 kwietnia 2024 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji do chowu i hodowli bydła w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, eksploatowanej bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niespełniającej wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 3 Poś. Poinformowano również o możliwości składania uwag i wyjaśnień do postępowania. Pismem z 6 maja 2024 r. pełnomocnik Spółki wniósł uwagi i wyjaśnienia do toczącego się postępowania administracyjnego wyjaśniając, że przedmiotowa ferma powstała w latach 60. i 70. z przeznaczeniem do hodowli bydła na głębokiej ściółce. Spółka po zakupie fermy rozpoczęła hodowlę bydła na głębokiej ściółce. Po przeprowadzeniu prac remontowych na terenie gospodarstwa przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zakwalifikowały ww. gospodarstwo do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51b – chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP inwentarza. Strona poinformowała również WIOŚ o podjętych działaniach w celu uzyskania raportu o odziaływaniu na środowisko modernizacji i rozbudowy obiektów przeznaczonych na chów bydła a następnie uzyskania decyzji środowiskowej i wobec tego, na podstawie art. 367 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Poś, wniosła o wyznaczenie terminu na usunięcie naruszenia, tj. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Pismem z 17 maja 2024 r. organ zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie i pouczył o możliwości składania uwag i wyjaśnień. Strona skorzystała z powyższych uprawnień i pismem z 29 maja 2024 r. podtrzymała wcześniejsze stanowisko w sprawie oraz wskazała, że uzyskanie przez nią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedzone jest koniecznością uzyskania raportu o odziaływaniu na środowisko modernizacji i rozbudowy obiektów przeznaczonych na chów bydła. Powyższe jest jednak procesem długotrwałym dlatego też Spółka wniosła o wyznaczenie terminu na usunięcie naruszenia, tj. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W uzasadnieniu swej decyzji WIOŚ odniósł się do ww. wniosku strony i uznał, że nie jest możliwe wyznaczenie terminu, w którym mogłaby ona uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, gdyż takie działania legitymizowałyby niezgodne z prawem działanie Spółki o znacznym rozmiarze. Będąc profesjonalnym podmiotem gospodarczym strona musiała mieć świadomość bezprawności podejmowanego działania. Od 2023 r. podjęła działalność związaną z chowem i hodowlą bydła na terenie byłej fermy trzody chlewnej w Wyszanowie, przystąpiła do jej przebudowy, natomiast nie podjęła wcześniej żadnych czynności związanych z uzyskaniem wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w dalszym ciągu jej nie posiada. Na podstawie poczynionych ustaleń organ I instancji wydał decyzję z 27 czerwca 2024 r., w której określił termin wstrzymania użytkowania przedmiotowej instalacji eksploatowanej bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na miesiąc od dnia doręczenia decyzji stronie. Określając ten termin uwzględnił potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności strony i zabezpieczenie środowiska przed negatywnymi skutkami natychmiastowego wstrzymania działalności. Prowadząc postępowanie odwoławcze, pismem z 31 października 2024 r. GIOŚ zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy o przekazanie informacji dotyczących wszczętego 8 lipca 2024 r. postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa gospodarstwa rolnego do 20.000 stanowisk bydła opasowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą". W odpowiedzi Burmistrz Miasta i Gminy S. pismem z 6 listopada 2024 r. poinformował, że postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wskazanego przedsięwzięcia nie zostało jeszcze zakończone. Następnie, pismem z 28 stycznia 2025 r. organ odwoławczy zawiadomił stronę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego nie skorzystała ona. Po rozpatrzeniu akt sprawy GIOŚ stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, a odwołanie częściowo zasługiwało na uwzględnienie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji wynika, że strona nie uzyskała decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla prowadzonego przedsięwzięcia oraz nie dopełniła obowiązku poinformowania WIOŚ o fakcie oddania do eksploatacji instalacji. Ponadto ustalono, że nie minęło 5 lat od oddania do użytkowania, gdyż działalność w tej lokalizacji strona rozpoczęła w styczniu 2023 r. Dodatkowo organ wskazał, że decyzja z 27 czerwca 2024 r. została wydana po kontroli interwencyjnej, przeprowadzonej w związku ze zgłoszeniem Starosty Powiatowego we W., dotyczącym problemów związanych z prowadzoną przez stronę fermą chowu bydła. Na podstawie zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego GIOŚ ustalił, że Spółka eksploatuje instalację chowu i hodowli bydła w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, stanowiącą przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co następuje przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że strona nie uzyskała decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ponadto nie dopełniła obowiązku poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji lub zakończenia rozruchu instalacji, jeżeli jest on przewidywany. Strona przystąpiła do użytkowania instalacji w styczniu 2023 r. a decyzją Starosty W. z [...]kwietnia 2023 r., nr [...], uzyskała pozwolenie na budowę 8 wiat na słomę na działce nr [...], które po wybudowaniu niezgodnie z pozwoleniem zostały bezprawnie przekształcone na miejsca chowu dla bydła, nie informując o powyższym WIOŚ. Jednocześnie organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś, gdyż do wstrzymania użytkowania instalacji nie jest konieczne kumulatywne zaistnienie przesłanek z art. 76 ust. 2 pkt 1-4 ww. ustawy. Natomiast stanowisko strony w tej mierze stanowi błędną interpretację brzmienia tego przepisu. Dalej GIOŚ wyjaśnił, że złożenie we właściwej gminie wniosku o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z raportem o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i procedowanie go w Urzędzie Gminy i Miasta S. – nie mogło mieć wpływu na zwolnienie organu z obowiązku wstrzymania przedmiotowej instalacji. Uzyskanie decyzji i pozwoleń wymaganych przepisami prawa jest niekwestionowanym obowiązkiem strony. Dalsze prowadzenie działalności bez uregulowania stanu formalnoprawnego, którego celem jest zapewnienie możliwie jak najmniejszego stopnia oddziaływania na środowisko, nie powinno mieć miejsca, a będąc profesjonalnym podmiotem gospodarczym strona musiała mieć świadomość bezprawności podejmowanego działania. GIOŚ potwierdził słuszność negatywnego odniesienia się do wniosku strony o ustalenie terminu usunięcia naruszenia, tj. brak wyrażenia zgody na wyznaczenie terminu usunięcia naruszenia do czasu uzyskania wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, z uwagi na skalę prowadzonej działalności w zakresie hodowli bydła bez uregulowania formalnoprawnego. Odnosząc się do wniosku Spółki o ustalenie terminu usunięcia naruszenia do 30 czerwca 2025 r., w związku z tym, że termin wstrzymania użytkowania instalacji wyznaczono od dnia doręczenia decyzji organu I instancji stronie, który już minął, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w tej części i wyznaczył nowy termin, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia użytkowania instalacji, w której prowadzony jest chów bydła i zabezpieczenie środowiska przed negatywnymi skutkami natychmiastowego wstrzymania instalacji, przychylając się tym samym do terminu wnioskowanego przez Stronę. Organ wskazał, że wstrzymanie użytkowania instalacji ma charakter czasowy i po stwierdzeniu, że ustały przyczyny wstrzymania, wojewódzki inspektor ochrony środowiska na wniosek zainteresowanego wyraża zgodę na podjęcie wstrzymania użytkowania instalacji. Biorąc powyższe pod uwagę organ II instancji orzekł jak na wstępie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. zaskarżyła ją w całości skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 76 ust. 1 w związku z ust. 2 Poś, poprzez dokonanie nieprawidłowej wykładni, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia przez organy administracji, że Gospodarstwo Rolne położone w miejscowości W., stanowiące własność skarżącej nie spełnia wymagań ochrony środowiska określonych w art. 76 ust. 2 Poś w sytuacji, gdy przeprowadzone na terenie gospodarstwa kontrole, nie wykazały żadnych uchybień; b) art. 76 ust. 4 Poś, poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie poinformowała WIOŚ o fakcie oddawania do eksploatacji instalacji w sytuacji, gdy organ posiadał informację o prowadzonym przedsięwzięciu, co potwierdzają przeprowadzone na terenie Gospodarstwa kontrolę; c) art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś, poprzez błędne przyjęcie, iż przedsięwzięcie prowadzone przez skarżącą, zakwalifikowane jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, nie spełnia wymagań ochrony środowiska oraz nie dopełniono obowiązku poinformowania WIOŚ o fakcie oddawania do użytkowania instalacji, a w konsekwencji wtrzymanie przez organ użytkowania ww. obiektu w sytuacji, gdy decyzja wstrzymująca użytkowanie może być wydana tylko wtedy, gdy obiekt nie spełnia kumulatywnie wymagań ochrony środowiska, przy czym decyzja ta nie może być wydana również w sytuacji, gdy ochrona środowiska jest w pełni przez podmiot zapewniona, nawet w sposób odbiegający od pierwotnego, to założenia przepisu regulującego wymagania ochrony środowiska zostają spełnione; organ nie wziął ponadto pod uwagę, że chodzi tu o szeroko pojętą ochronę środowiska, a nie restrykcyjne przestrzeganie nałożonych na podmiot obowiązków, bowiem gdy ochrona jest zapewniona, to nie ma podstaw do likwidacji instalacji; 2. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, poprzez naruszenie ogólnych zasad wyrażonych w przedmiotowych przepisach, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a w szczególności: a) nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy, poprzez nierozważenie przez organ czy wstrzymanie użytkowania instalacji zrealizowanej na terenie Gospodarstwa Rolnego w miejscowości W. spowodować może gorsze konsekwencje, aniżeli kontynuowanie tej działalności w sytuacji, gdy wstrzymanie użytkowania ww. obiektu pociągnęłoby niewątpliwie negatywne konsekwencje i to sprzeczne z zasadami ochrony praw zwierząt, a także niewskazanie przez organ w sposób jednoznaczny, że skarżąca nie spełniła wymagań ochrony środowiska w sytuacji, gdy do wstrzymania użytkowania konieczne jest zaistnienie wszystkich przesłanek łącznie; b) dokonanie oceny dowodów w sposób dowolny, poprzez nieuwzględnienie przez organ II instancji działań podjętych przez skarżącą, zmierzających do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a w konsekwencji wstrzymanie użytkowania instalacji na terenie Gospodarstwa Rolnego w miejscowości W.; c) nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i przyjęcie przez organy administracji, iż Gospodarstwo Rolne w miejscowości W. nie spełnia wymagań ochrony środowiska określonych w art. 76 ust. 2 Poś, a nadto organ II instancji nie wziął pod uwagę działań podjętych przez skarżącą, zmierzających do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co w konsekwencji spowodowało wstrzymanie instalacji. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: ppsa), sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a, który jednak nie miał zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. Badając sprawę w granicach zakreślonych przez wskazane wyżej przepisy Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż podniesione w niej zarzuty były niezasadne. Na wstępie zauważyć należy, że skarżąca bezzasadnie utożsamia działalność prowadzoną na przedmiotowej nieruchomości przez swą poprzedniczką w zakresie hodowli trzody chlewnej, z prowadzoną przez siebie działalnością polegającą na hodowli bydła. Zaznaczyć przy tym trzeba, że odnośnie tej uprzedniej hodowli trzody chlewnej funkcjonowało stosowne pozwolenie zintegrowane, które na wniosek samej skarżącej zostało wygaszone, o czym szerzej będzie mowa w dalszej części. Przedmiotem rozpoznania była decyzja wstrzymująca użytkowanie przez skarżącą instalacji do chowu i hodowli bydła w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP we wskazanej lokalizacji – z powodu ujawnienia, że instalacja ta nie spełnia wymagań ochrony środowiska w postaci obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez instalację chowu i hodowli bydła i w sytuacji gdy skarżąca nie poinformował WIOŚ o fakcie oddawania do eksploatacji tej instalacji. Ponadto decyzja ta określa termin wstrzymania użytkowania przedmiotowej instancji do 30 czerwca 2025 r. Jak wynika z § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.), do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt innych niż norki, w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu przedsięwzięć realizowanych lub zrealizowanych wymienionych w ust. 1, jeżeli ta rozbudowa, przebudowa lub montaż osiąga progi określone w ust. 1, o ile zostały one określone. W sprawie nie ulegało wątpliwości, że skarżąca eksploatuje instalację chowu i hodowli bydła w liczbie nie mniejszej niż 210 DJP, zlokalizowaną w W., gmina S., na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...]. Jest to więc przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy OOŚ stanowi, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Z art. 72 ust. 1a ustawy OOŚ wynika, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Natomiast w myśl art. 71 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy OOŚ. Art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi zaś, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Bezspornie od stycznia 2023 r. skarżąca prowadzi działalność związaną z chowem i hodowlą bydła na terenie byłej fermy trzody chlewnej w Wyszanowie, przystąpiła do jej przebudowy, natomiast nie podjęła wcześniej żadnych czynności związanych z uzyskaniem wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i na dzień orzekania przez organ odwoławczy w dalszym ciągu jej nie posiadała. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca nabyła nieruchomość składającą się z działek o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] położonych w W., gmina S. – 13 października 2022 r. od Gospodarstwa [...] Ferma [...] w W.. Skarżąca miała więc wiedzę o stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej nieruchomości. W dniu 19 czerwca 2023 r. Marszałek Województwa [...] wezwał skarżącą do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego w zakresie przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego wydanego przez Wojewodę [...] z [...] stycznia 2006 r. nr [...] ze zmianami, ponieważ poprzednia właścicielka Fermy [...] od 13 października 2022 r. nie była już prowadzącą wskazaną fermy. Na wniosek skarżącej, Marszałek Województwa [...] wydał decyzję z [...] sierpnia 2023 r., nr [...], którą wygasił ww. pozwolenie zintegrowane dla instalacji służącej do chowu i hodowli świń o więcej niż 2000 stanowisk świń o wadze do 30 kg, zlokalizowanej na terenie gospodarstwa w m. [...]. W 2023 r. skarżąca podjęła działalność związaną z chowem i hodowlą bydła na terenie byłej fermy trzody chlewnej w Wyszanowie, przystąpiła do przebudowy obiektów budowlanych oraz budowy nowych obiektów, jednak nie podjęła żadnych wcześniejszych czynności związanych z uzyskaniem wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzją Starosty W. z [...] kwietnia 2023 r., nr [...], skarżąca uzyskała pozwolenie na budowę na działce nr [...] w W., 8 wiat na słomę. Inwestycję tę rozpoczęto 8 maja 2023 r., jednak postanowieniem z 7 lutego 2024 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Budowlany we W. wstrzymał roboty budowlane ze względu na realizowanie ich w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków wskazanych w decyzji o pozwoleniu na budowę. Sposób budowy wiat wskazywał na zamiar ich zasiedlenia bydłem, co potwierdziła dokumentacja fotograficzna z 15 lutego 2024 r. stanowiąca załącznik nr 4 do protokołu kontroli nr [...]. Tym samym potwierdzono, że doszło do zmiany sposobu użytkowania przez skarżącą istniejących budynków w gospodarstwie w W. oraz nastąpiła przebudowa przedsięwzięcia, tj. realizacja budowy wiat na słomę, które w rzeczywistości skarżąca przekształciła w budynki do chowu bydła i zasiedliła je stadem bydła. Zgodnie z pismem Powiatowego Lekarza Weterynarii we W. z 20 lutego 2024 r., obsada bydła na ten dzień wynosiła 4.217 sztuk dorosłych oraz 500 sztuk bydła poniżej roku, co łącznie stanowiło 4.717 sztuk bydła, a więc 5.978,8 DJP (uwzględniając przelicznik z załącznika rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 4.217 x 1,4 + 500 x 0,15). Natomiast czynności związane z uzyskaniem wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach skarżąca podjęła dopiero po zakończonej kontroli organu I instancji, a więc po 27 marca 2024 r. Dopiero z odwołaniem do decyzji organu I instancji skarżąca przekazała dokumenty stanowiące dowody na fakt podjęcia przez siebie czynności zmierzających do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, m.in. zawiadomienie Burmistrza Miasta i Gminy S. z 8 lipca 2024 r. w sprawie wszczęcia postępowania administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa gospodarstwa rolnego do 20.000 stanowisk bydła opasowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą". Co istotne, do chwili wydania zaskarżonej decyzji postępowanie administracyjne w tej sprawie nie zostało jeszcze zakończone. Bezspornie więc, na dzień orzekania przez organ odwoławczy skarżąca nie uzyskała decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. W odniesieniu do nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji związanych z przedsięwzięciem zaliczonym do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy OOŚ, art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś stanowi, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji użytkowanie, jeżeli w ciągu 5 lat od oddania do użytkowania zostanie ujawnione, iż przy oddawaniu do użytkowania nie zostały spełnione wymagania ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ustawy i nie są one nadal spełnione, a inwestor nie dopełnił obowiązku poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o fakcie oddania do eksploatacji instalacji lub obiektów. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Poś, pod pojęciem instalacji należy rozumieć: a) stacjonarne urządzenie techniczne; b) zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu; c) budowle niebędące urządzeniami technicznymi ani ich zespołami, których eksploatacja może spowodować emisję. Ponadto, zgodnie z art. 3 pkt 7 Poś, przez istotną zmianę instalacji rozumie się taką zmianę sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowę, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko. Wreszcie, w myśl art. 76 ust. 2 pkt 3 Poś, wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji jest uzyskanie wymaganych decyzji określających zakres i warunki korzystania ze środowiska. Zwrócić też należy uwagę na art. 76 ust. 4 Poś, który stanowi, że na 30 dni przed terminem oddania użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy OOŚ, inwestor jest obowiązany poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie: 1) oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji; 2) zakończeniu rozruchu instalacji, jeżeli jest on przewidywany. W kontekście powołanego ostatnio przepisu nie można zgodzić się ze skarżącą, że poinformowała ona [...] Wojewódzkiego Inspektora ochrony środowiska o fakcie oddawania do eksploatacji instalacji, gdyż posiadał on informację o prowadzonym przedsięwzięciu, co potwierdzają przeprowadzone kontrole. Treść art. 76 ust. 4 Poś jest jasna, bowiem zakłada czynne działanie danego podmiotu, polegające na skierowaniu do wskazanego organu określonej informacji. Obowiązku tego nie zmienia, ani nie wyłącza fakt przeprowadzania przez taki organ kontroli w zupełnie innej kwestii. Skoro więc skarżąca nie uzyskała decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, to tym samym nie spełniła wymagania określonego w art. 76 ust. 2 pkt 3 Poś. Jednocześnie, na 30 dni przed terminem oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji realizowanych jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy OOŚ, skarżąca nie poinformowała wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o planowanym terminie oddania do użytkowania nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji lub zakończenia rozruchu instalacji, jeżeli jest on przewidywany. Natomiast zgodnie z art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś, w odniesieniu do nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji związanych z przedsięwzięciem zaliczonym do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy OOŚ, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzyma, w drodze decyzji, użytkowanie instalacji, jeżeli w ciągu 5 lat od oddania do użytkowania zostanie ujawnione, że przy oddawaniu do użytkowania nie zostały spełnione wymagania ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i nie są one nadal spełnione, a inwestor nie dopełnił obowiązku poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o fakcie oddawania do eksploatacji instalacji lub obiektów. W świetle powołanych wyżej przepisów wstrzymanie użytkowania instalacji jest obligatoryjne w sytuacji wystąpienia łącznie czterech przesłanek, tj.: 1) nowo zbudowana lub przebudowana instalacja zaliczana jest do przedsięwzięć mogąco znacząco oddziaływać na środowisko; 2) zostanie ujawnione, iż przy oddawaniu do użytkowania nie zostały spełnione wymagania ochrony środowiska, wskazane w art. 76 Poś i nie są one nadal spełnione; 3) ujawnienie powyższego naruszenia nastąpiło w ciągu 5 lat od oddania instalacji do użytkowania; 4) inwestor nie poinformował wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o fakcie oddawania do eksploatacji instalacji. Skarżąca miała obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, po pierwsze – w związku z wymagającą zgłoszenia zmianą sposobu użytkowania istniejących już w gospodarstwie budynków inwentarskich, po drugie – z przebudową przedsięwzięcia, tj. realizacją budowy "wiat na słomę", które w rzeczywistości przekształciła w budynki do chowu bydła, a następnie zasiedlenia całej instalacji stadem bydła o DJP przekraczającym próg z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym organy prawidłowo stwierdziły, że przy oddawaniu instalacji do użytkowania nie zostały spełnione wymagania ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 Poś i nadal nie były one spełnione w chwili orzekania w tym względzie, a skarżąca nie dopełniła obowiązku poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o fakcie oddawania do eksploatacji instalacji lub obiektów. Oznacza to, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki określone w art. 365 ust. 2 pkt 3 Poś, obligujące do wstrzymania użytkowania instalacji. Z uwagi na powyższe Sąd nie podzielił wskazanych w skardze zarzutów odnoszących się do rzekomego naruszenia prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa, uznać je należało za niezasadne. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy, dokonano oceny dowodów w sposób dowolny oraz nie uwzględniono całokształtu materiału dowodowego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji wynika, że skarżąca nie uzyskała decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla prowadzonego przedsięwzięcia, nie dopełniła obowiązku poinformowania [...] WIOŚ o fakcie oddania do eksploatacji instalacji i nie minęło 5 lat od oddania przedmiotowej instalacji do użytkowania. Dodatkowo, jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, na dzień wydania zaskarżonej decyzji toczące się przed Burmistrzem Miasta i Gminy S. postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa gospodarstwa rolnego do 20.000 stanowisk bydła opasowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą", wszczęte na wniosek skarżącej – nie zostało jeszcze zakończone. Mając na względzie powyższe rozważania, zdaniem Sądu, organ orzekający w sprawie nie naruszył prawa materialnego, ani przepisów postępowania. W sposób prawidłowy i wystarczający zebrał materiał dowodowy oraz dokonał jego wnikliwej oceny. W rezultacie prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w sprawie właściwie zastosowane zostały wskazane w skardze przepisy Poś, zaś zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie – odpowiada wymogom z art. 107 § 1 i 3 kpa. Na marginesie Sąd zauważa, że w okolicznościach niniejszej sprawy chodzi o czasowe wstrzymanie użytkowania instalacji skarżącej, a nie jej likwidację. Poza tym, określony w zaskarżonej decyzji termin wstrzymania użytkowania przedmiotowej instalacji służy zapobieżeniu negatywnym konsekwencjom w przedmiocie ochrony praw zwierząt, zwłaszcza że od czasu wydania decyzji przez organ I instancji skarżąca miała rok, na to cały rok. Konkludując, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącą zarzutów skutkowała brakiem podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i stanowiła o niezasadności skargi. Na zakończenie podnieść należy, że poza zarzuconym w skardze, Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w poprzedzającym ją postępowaniu jakichkolwiek naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
30 maja 2025
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Sędziowie
Anna Sękowska Jarosław Łuczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Marzena Milewska-Karczewska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny