IV SA/Wa 1023/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1091/18 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 18 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1091/18, odrzucił skargę K. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, wobec nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. II OZ 359/19, oddalił zażalenie K. S. na ww. postanowienie. Pismem z dnia 4 maja 2020 r. K. S. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] grudnia 2018 r., sygn. IV SA/Wa 1091/18, zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zarządzeniem z dnia 8 lipca 2020 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego, przez wskazanie daty orzeczenia sądowego, którego dotyczy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, określenie podstawy wznowienia postępowania sądowego przez wskazanie konkretnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych mających wpływ na wynik sprawy i nadesłanie nowych dokumentów wraz z żądaniem uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia, wskazanie dnia, w którym skarżący dowiedział się o podstawie wznowienia postępowania sądowego oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z 20 lipca 2020 r., w którym wskazał, że wznowienie dotyczy "postępowania zakończonego prawomocną decyzją z [...] grudnia 2018 r. sygn. sprawy IV SA/Wa 1091/18". Zdaniem skarżącego powyższa decyzją obarczona jest wadą z art. 145 § 1 pkt 5 kpa polegającą na nieuwzględnieniu jego stanu zdrowia i braku badania przez biegłego psychiatrę, co skutkuje koniecznością wznowienia postępowania. Skarżący wyjaśnił, że 6 lutego 2020 r. uczestniczył w rozprawie sądowej w sądzie rejonowym i sędzia prowadzący przewód sądowy poinformował go, że ze względu na stan zdrowia musiał zostać przebadany przez biegłego psychiatrę przed przystąpieniem do składnia wyjaśnień przed sądem. Skarżący podkreślił, że informował Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż przez wiele lat leczył się w poradni zdrowia psychicznego i posiada orzeczenie o niepełnosprawności stwierdzające trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji. Jednak Sąd odrzucił jego wniosek o pomoc prawną i nie zlecił badania przez biegłego psychiatrę do czego był zobowiązany. Do pisma skarżący dołączył orzeczenie lekarza orzecznika ZUS i opinię sądowo-psychiatryczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w przypadku zaistnienia ustawowej podstawy wznowienia. Przy czym badanie merytorycznej zasadności skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego musi poprzedzać sprawdzenie jej wymogów formalnych, w tym terminowości wniesienia takiej skargi i powołanych w niej podstaw wznowienia. W pierwszej kolejności skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega badaniu przez Sąd pod kątem dopuszczalności o dwojakim charakterze, a mianowicie dopuszczalności samej skargi i dopuszczalności wznowienia postępowania. Przy czym o dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego decyduje zachowanie ustawowego terminu oraz oparcie skargi na ustawowych podstawach wymienionych w przepisach ustawy regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi. Podstawy żądania wznowienia postępowania wymienione zostały w przepisach art. 271, art. 272 § 1 i art. 273 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej "ppsa"). Natomiast badanie dopuszczalności wznowienia obejmuje ocenę zasadności skargi. Zgodnie z art. 271 ppsa można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. W myśl art. 272 § 1 ppsa, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, przy czym w takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Stosownie zaś do art. 273 § 1 ppsa można żądać wznowienia na tej podstawie, że: 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym; 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ponadto można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2). Można też żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy (§ 3). Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się, na mocy art. 276 ppsa, odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli inaczej nie stanowią przepisy o wznowieniu, uregulowane w dziale VII. Od strony formalnej, skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 psa). Natomiast podanie podstawy wznowienia następuje przez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 ppsa uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 1160-61). Zgodnie z art. 277 ppsa skargę o wznowienie postępowania należy wnieść w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast, w sytuacjach określonych w art. 272 § 1 i § 3 ppsa, skargę winno się wnieść w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Przechodząc do zbadania dopuszczalności wniesionej skargi zauważyć należy, że skarga dotyczy wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1091/18. Stosownie do art. 280 ppsa, sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1). Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2). Należy podkreślić, że jak podnosi się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie, nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (zob. postanowienia NSA z 17 kwietnia 2007 r., I FSK 607/06, z 23 lutego 2011 r., II OSK 257/11, z 13 lipca 2017 r., I OSK 1220/17). W niniejszej sprawie skarżący zarzucił, iż postanowienie (błędnie nazwane przez skarżącego decyzją) z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1091/18, obarczone jest wadą z art. 145 § 1 pkt 5 kpa polegającą na nieuwzględnieniu jego stanu zdrowia i braku zbadania przez biegłego psychiatrę, co skutkuje koniecznością wznowienia postępowania. Skarżący wyjaśnił również, że o podstawie wznowienia dowiedział się 6 lutego 2020 r., kiedy uczestniczył w rozprawie przed sądem powszechnym. Wówczas sędzia poinformował go, że ze względu na stan zdrowia musi zostać przebadany przez biegłego psychiatrę przed złożeniem wyjaśnień przed sądem. Zdaniem Sądu z analizy powołanych przez skarżącego podstaw wznowienia wynika, że skarga nie została oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia. Wskazane przez skarżącego przepisy postępowania przed organami administracji publicznej, jak również przedstawiona przez niego argumentacja, nie wypełniają dyspozycji powołanych wyżej przepisów uzasadniających wznowienie postępowania. Mając powyższe na względzie uznać należy, że w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania oczywiście nie zachodzą. Brak ustawowej podstawy wznowienia obliguje Sąd do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Wskazać również należy, że brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04). W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 280 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.