Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Po 775/22

IV SA/Po 775/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-01-26

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
26 stycznia 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia 21 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na wznowienie studiów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 9 września 2022 r. Skarżąca M. S. wniosła o ponowny wpis na listę studentów. Wskazała, że skreślenie jej z listy studentów nastąpiło na II roku studiów magisterskich na kierunku ekonomia, z powodu braku terminowej płatności za czesne. Skarżąca argumentowała, że obecnie nastąpiła poprawa jej sytuacji materialnej oraz że gwarantuje, że otrzymując możliwość dokończenia studiów będzie uiszczała opłaty zgodnie z harmonogramem płatności. Opisywała, że w poprzednio składanych oświadczeniach oraz wnioskach wielokrotnie wskazywała na trudną sytuację rodzinną oraz materialną i był to znaczący powód, który utrudnił jej uczestnictwo w studiach. Końcowo Skarżąca poprosiła, aby wziąć uwagę ukończony przez nią rok akademicki, uiszczone przez nią pieniądze i fakt, że rozpoczęła już pisanie pracy magisterskiej. Decyzją z dnia 21 września 2022 r. wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735) i art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r., poz. 574) oraz na podstawie § 24 ust. 1-3 i ust. 6 Regulaminu studiów w Uniwersytecie E. , przyjętego Uchwałą nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r., Prorektor ds. Edukacji i Studentów Uniwersytetu E. nie wyraził zgody na wznowienie przez M. S. studiów w trzecim semestrze, w roku akademickim [...], w Uniwersytecie E. . W uzasadnieniu przywołano brzmienie § 24 Regulaminu studiów. Organ stwierdził, że Skarżąca nie spełnia warunków określonych w tym przepisie, tj. nie poparła stosowną dokumentacją uwiarygadniającą wystąpienie szczególnych okoliczności spowodowanych sytuacją zdrowotną, rodzinną lub losową. Końcowo organ wskazał, że decyzja wydana została po zasięgnięciu opinii Dyrektora studiów. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. S. wskazując, że uczelnia odmówiła zgody na przywrócenie jej na studia, ponieważ prośbę o reaktywację poparła niewystarczającymi argumentami. Skarżąca podała, że powodem niezaliczenia drugiego roku studiów magisterskich (zaocznych) była trudna sytuacja rodzinna. Zdaniem Skarżącej są takie sytuacje rodzinne, które bardzo trudno poprzeć odpowiednią dokumentacją, np. rozpad pożycia małżeńskiego, oraz wychowywanie małoletniego. W związku z powyższym M. S. wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii reprezentowany przez r. C. wniósł o jej oddalenie. Organ argumentował, że decyzja w przedmiocie wznowienia studiów ma niewątpliwie charakter uznaniowy. Decyzja wydana w warunkach uznania administracyjnego nie może być jednak decyzją dowolną, ale musi wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W tych okolicznościach nie znajduje zdaniem Rektora uzasadnienia zarzut Skarżącej, iż organ niezasadnie oczekiwał od niej stosownej dokumentacji, która uwiarygadniałaby wystąpienie po jej stronie szczególnych okoliczności w postaci trudnej sytuacji rodzinnej. Subiektywne przekonanie Skarżącej o istnieniu sytuacji rodzinnych, które bardzo trudno poprzeć odpowiednią dokumentacją, np. rozpad pożycia małżeńskiego oraz wychowywanie małoletniego, pozostają w tym przypadku bez znaczenia. Zdaniem organu w niniejszej sprawie treść § 24 Regulaminu studiów w [...] jest źródłem uprawnienia dyrektora studiów do rozstrzygania w przedmiocie wznowienia studiów i zakreśla on materialnoprawne przesłanki wznowienia studiów, jakimi są brak upływu 3 lat od dnia skreślenia z listy studentów oraz wystąpienie szczególnych wypadków, spowodowanych sytuacją zdrowotną, rodzinną lub losową, które zostały autonomicznie zakreślone przez organy uczelni. Organ wskazał, że przesłanka reaktywacji studiów z tego przepisu, jaką jest brak upływu 3 lat od dnia skreślenia z listy studentów, bez wątpienia została w sprawie zachowana. Skarżąca nie spełniła jednak warunków wznowienia studiów, albowiem w sprawie, obiektywnie ujmując, nie zostało udowodnione wystąpienie szczególnych wypadków spowodowanych sytuacją zdrowotną, rodzinną lub losową, uprawniających do wznowienia studiów przez Skarżącą. Rektor podał, że w toku postępowania zweryfikowany został posiadany materiał dowodowy, wyjaśniono wskazane istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, wzięto też pod uwagę słuszny interes Skarżącej i w sposób wyczerpujący rozważono możliwość przywrócenia jej na etap studiów, na jakim doszło do skreślenia z listy studentów. Organ uwzględnił tym samym szczególny status osoby ubiegającej się o wznowienie studiów na podstawie § 24 Regulaminu studiów w [...]. Postępowanie Organu w tym zakresie było wystarczające do uznania, że Skarżąca, nie wypełniła przesłanek wznowienia studiów. Końcowo wskazano, że zebranie pełnego materiału dowodowego jest niewątpliwie obowiązkiem organu, ale obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego w tym znaczeniu, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Skarżąca zaś zdaniem organu na udowodnienie swoich twierdzeń nie przedstawiła jednak jakichkolwiek dowodów, co wyraźnie zaakcentowane zostało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej, co oznacza, że w zasadzie sąd administracyjny rozpoznając merytorycznie skargę nie przyznaje wnioskowanych świadczeń. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., zwanej dalej – "P.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 P.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Prorektora ds. Edukacji i Studentów Uniwersytetu E. nr [...], wydana w imieniu Rektora, o niewyrażeniu zgody na wznowienie przez M. S. studiów w trzecim semestrze, w roku akademickim [...], w Uniwersytecie E. . Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 574, zwanej dalej "u.s.w.n."), a także przepisy wewnętrzne Uniwersytetu E. w postaci Regulaminu studiów w Uniwersytecie E. stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] z dnia 26 kwietnia 2019 r., zmienionego uchwałą nr [...] z dnia 26 czerwca 2020r. oraz uchwałą nr [...] z dnia 30 kwietnia 2021 roku (dalej: "Regulamin"). Zgodnie z art. 75 u.s.w.n. organizację studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów (ust. 1). Regulamin studiów jest uchwalany co najmniej na 5 miesięcy przed rozpoczęciem roku akademickiego (ust. 2). W tym miejscu wskazać należy, że w sytuacji, w której prawodawca na poziomie regulacji ustawowej nie uregulował kwestii wznawiania studiów pozostawiając unormowania w tym zakresie organom uczelni w ramach przysługującej im autonomii, należy przyjąć, że ocena charakteru tego rodzaju spraw powinna być dokonywana w oparciu o analizowane kompleksowo unormowania wewnętrzne uczelni, w tym również w zakresie przewidzianych form działania (zob. wyrok z dnia 17 grudnia 2021 r., III OSK 4807/21, LEX nr 3331427). W ustawie o szkolnictwie wyższym i nauce nie ma przepisów odnoszących się do wznowienia studiów, tym samym dopuszczalne było uregulowanie tej procedury w Regulaminie studiów, wedle uznania Senatu Uczelni, które pełni rolę organu w niniejszej sprawie sądowoadmionistracyjnej. W sprawie więc istotne znaczenie miał postanowienie § 24 Regulaminu studiów, który stanowi, że w szczególnych wypadkach, spowodowanych sytuacją zdrowotną, rodzinną lub losową student, który zaliczył pierwszy rok studiów, a na wyższych latach został skreślony z listy studentów, może się ubiegać o wznowienie studiów (reaktywację), nie później niż w terminie 3 lat od daty skreślenia z listy studentów, o ile studia na kierunku realizowanym przez studenta przed skreśleniem są nadal w Uczelni prowadzone. Uprawnienie takie nie przysługuje studentowi, o którym mowa w § 49 ust. 4 Regulaminu (ust. 1 ). Pisemny wniosek o wznowienie studiów musi zawierać uzasadnienie wskazujące na wystąpienie którejkolwiek z okoliczności, o których mowa ust. 1, a nadto być poparty stosowną dokumentacją, uwiarygodniającą wystąpienie tej okoliczności (ust. 2). Wznowienie studiów może nastąpić tylko jeden raz. Warunki wznowienia studiów (reaktywacji) określa w formie pisemnej właściwy dyrektor studiów (ust. 3). Wznowienie studiów (reaktywacja) oznacza wpisanie studenta na listę studentów semestru następującego po tym, który student bezwarunkowo zaliczył przed skreśleniem go z listy studentów, a w przypadku skreślania studenta z ostatniego semestru studiów – na listę studentów ostatniego semestru studiów (ust. 4). W wypadku wystąpienia różnic programowych właściwy dyrektor studiów może zobowiązać studenta do uzupełnienia odpowiednich zaliczeń i egzaminów w określonym przez siebie terminie. Jeżeli liczba różnic programowych koniecznych do uzupełnienia w wyniku reaktywacji będzie tak duża, że w ocenie właściwego dyrektora studiów nie będą one możliwe do wyrównania, może on reaktywować studenta na niższy semestr studiów, niż to wynika z postanowień ust. 4 (ust. 5). Odmowa wznowienia studiów następuje w formie decyzji wydanej przez rektora, po zasięgnięciu opinii właściwego dyrektora studiów (ust. 6). Po pierwsze wskazać należy, że w niniejszej sprawie decyzja została wydana przez Prorektora ds. Edukacji i Studentów, jednakże było to prawidłowe z uwagi na brzmienie § 1 Regulaminu, tj. że ilekroć w Regulaminie mowa jest o rektorze, należy przez to rozumieć również upoważnionego przez rektora do działania w jego imieniu prorektora właściwego ds. studentów. Od decyzji administracyjnych wydawanych przez rektora służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 23 ust. 4 u.s.w.n.). Zgodnie natomiast z art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Skarga M. S. została zatem wniesiona do WSA w Poznaniu prawidłowo, jest dopuszczalna. Nie było sporne, że nie minął okres 3 lat od wydania decyzji z 06 maja 2022r. o skreśleniu ze studiów. Decyzja o odmowie wznowienia studiów Skarżącej nie odnosiła się przy tym do braku spełnienia innych jeszcze przesłanek o jakich mowa w § 24 Regulaminu studiów, jak np. brak prowadzenia studiów na danym kierunku realizowanym przez Skarżącą przed skreśleniem jej ze studiów. Odnosząc się do meritum sprawy, Sąd zauważa, że skoro instytucję wznowienia studiów (reaktywacje) uregulowała Uczelnia samodzielnie w ramach przysługującej jej autonomii, to tym bardziej zobowiązana jest do stosowania się do przyjętych rozwiązań. W ocenie Sądu, w sprawie nie został prawidłowo zachowany tryb postępowania określony ww. Regulaminem w jego § 24 ust. 6, który wskazuje, że wydanie decyzji w przedmiocie wznowienia studiów następuje po zasięgnięciu opinii właściwego dyrektora studiów. Zdaniem Sądu, takiej opinii w aktach sprawy w istocie brak. Wprawdzie, na wniosku Skarżącej z dnia 9 września 2022 r. znajduje się odręczna adnotacja "Nie dostrzegam podstaw do reaktywacji" podpisana przez Dyrektora studiów w zakresie ekonomii, z dnia 19 września 2022 r., to w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie spełnia ona podstawowych walorów opinii. Opinię można zdefiniować jako orzeczenie fachowca w jakiejś dziedzinie na dany temat, które powinno spełniać podstawowe wymogi co do wskazania w jakim przedmiocie została wydana i w oparciu o jakie przesłanki. Nie wiąże ona organu, ale podlega ocenie na równi z innymi dowodami. Wprawdzie w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, ani u.s.w.n. nie określono wymagań, jakimi winna odpowiadać opinia, ale z samej istoty tego dowodu wynika, że opinia powinna zawierać podstawowe motywy pozwalającą na jej ocenę w konkretnym stanie faktycznym. Nie może zatem sprowadzać się tylko do jednego zdania opiniującego, ale musi przedstawiać logiczną argumentacją chociażby w minimalnym i podstawowym zakresie w konkretnej sprawie. Nie może, zatem roli takiej opinii pełnić jednozdaniowa adnotacja w wniosku strony, niezawierająca żadnego uzasadnienia. Jeśli organ w ramach swojej autonomii zawarł w Regulaminie postanowienie, że wydanie decyzji odmownej w sprawie uznaniowej ma nastąpić po zasięgnięciu opinii dyrektora studiów, to nie może od tej procedury - w prawidłowy sposób przeprowadzonej - odstępować. Już więc z powyższego względu, wydana w sprawie decyzja obarczona jest uchybieniem. Po drugie, skoro odmowa wznowienia studiów następuje w drodze decyzji, to wobec treści art. 48 u.s.w.n. - przy rozumowaniu a contrario - w sprawach załatwianych przez organy uczelni w drodze decyzji, generalnie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a."). Przepis art. 48 u.s.w.n. stanowi bowiem, że jedynie do postępowań w sprawach, o których mowa w art. 16 ust. 6, art. 37 ust. 7, art. 41 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 7 i art. 47 pkt 1, nie stosuje się przepisów art. 35-37, art. 79a oraz art. 96a-96n ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro regulacji dotyczących art. 75 u.s.w.n., w tym postępowania w sprawie wznowienia studiów, nie wymieniono, to przepisy k.p.a. znajdą do niego zastosowanie. Postanowienie Regulaminu § 24 ust. 6 przewiduje, że odmowa wznowienia studiów następuje w formie decyzji, zatem właściwy organ wydaje decyzję co do zasady w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej wyjaśnić należy, iż stosowanie przepisów k.p.a., polega na zachowaniu przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia sprawy i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony jednak przy uwzględnieniu specyfiki szkoły wyższej. Nakaz ten należy rozumieć tak, że wszystkie gwarancje, jakie przysługują adresatowi decyzji administracyjnej na podstawie przepisów k.p.a., winny mieć zastosowanie także do adresata decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studenckich, chyba że szczególne cechy sprawy wprost to uniemożliwiają (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2011 r., I OSK 1304/11 i wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2011 r., II SA/Bd 347/11, tak też WSA w Poznaniu w wyroku z 03 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Po 944/13, które zachowują aktualność na gruncie aktualnej u.s.w.n. - dostępne na stronie internatowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzja w przedmiocie wznowienia studiów powinna czynić zadość szeregowi wymagań, w tym powinna zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i argumenty, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszelkie istotne dla sprawy okoliczności zostały dokładnie przeanalizowane, a zarzuty podnoszone przez stronę zostały rozważone. W razie nieuwzględnienia podniesionych zarzutów organ powinien wykazać, ze względu na jakie okoliczności prawne bądź faktyczne odmówił im racji. Powyższe obowiązki dotyczące sposobu sporządzania uzasadnienia zostały nałożone na organ celem wykluczenia wydawania rozstrzygnięć dowolnych, a w razie ich niewykonania organ naraża się na skuteczny zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego (art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz wadliwie sporządzonego uzasadnienia (art. 107 § 3 k.p.a.). Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa, organ wydając decyzję w ramach uznania administracyjnego powinien dokładnie wyważyć interes społeczny i słuszny interes strony (por. wyrok SN z dnia 18 listopada 1993r. sygn. akt III ARN 49/93, OSNC 1994/0/181). Dodatkowo podkreślić należy, że wydanie decyzji powinno poprzedzać postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Obowiązek ten wynika z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., które znajdują zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organy uczelni wyższej, które kończy się wydaniem decyzji, o czym była mowa powyżej (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 listopada 2016 r., sygn. III SA/Kr 302/16 oraz WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., dostępne CBOSA). Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że decyzja organu nie odpowiada tym wymogom. W podstawie prawnej decyzji przywołano Regulaminu z 26 kwietnia 2019r. z pomięciem jego zmian, co mogło utrudniać stronie dotarcie do aktualnej treści postanowień, na podstawie których negatywnie załatwiono wniosek Skarżącej. Uzasadnienie decyzji Prorektora ds. Edukacji i Studentów jest lapidarne i sprowadza się do stwierdzenia, że nie spełniła warunków określonych w przepisie, tj. nie poparła stosowaną dokumentacją uwiarygodniającą wystąpienie szczególnych okoliczności spowodowanych sytuacją zdrowotną, rodzinną lub losową. Największą część uzasadnienia stanowi przytoczenie brzmienia § 24 ust. 1 i 3 Regulaminu. Następnie organ jednym zdaniem wskazał, że Skarżąca nie poparła stosowną dokumentacją uwiarygadniającą wystąpienia szczególnych okoliczności spowodowanych sytuacja zdrowotną, rodzinną lub losową. Z uzasadnienia decyzji nie wynikają, więc przesłanki odmowy poza stwierdzeniami, że wnioskodawczyni nie uzasadniła wniosku i nie przedstawiła dokumentacji. Z akt sprawy nie wynika również żadna aktywność dowodowa organu w tym zakresie przed wydaniem decyzji. Zdaniem Sądu, organ prowadząc postępowanie, powołując się na § 24 ust. 1 i 2 Regulaminu powinien wskazać Skarżącej przesłanki jakie uznaje za uzasadnione do wznowienia studiów, a także wezwać ją do przedstawienia konkretnej dokumentacji i szczegółowego uzasadnienia wniosku, pod rygorem odmowy wznowienia studiów. Tego w niniejszej sprawie zabrakło, czym organ naruszył art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Na marginesie wskazać jedynie należy, że rację ma Skarżąca, że niektóre sytuacje życiowe są trudne do udokumentowania, co organ powinien mieć na uwadze, jakkolwiek nie zwalania to Skarżącej od obowiązku szerszego i konkretnego uzasadnienia wniosku celem umożliwienia organowi zabranie materiału dowodowego, jego ocenę i podjęcie decyzji. Słusznie wskazuje przy tym organ, że z przepisów k.p.a. wynika obowiązek organu zabrania materiału dowodowego oraz że obowiązek ten nie ma charakteru absolutnego. Przepis art. 7 k.p.a. ustanawiający zasadę prawdy obiektywnej, zobowiązuje organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Myśl tę rozwija następnie przywołany już powyżej art. 77 § 1 k.p.a. nakładając na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej podejmują więc wszelkie kroki zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do podjęcia rozstrzygnięcia, a nadto zobligowane są do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i do wnikliwego jego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 683/10, Lex nr 821599). Oznacza to, że organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone lub odzwierciedlone w aktach sprawy oraz że organ powinien rozpatrzyć te dowody w ich wzajemnej łączności. Dla każdego postępowania kluczowe znaczenie ma ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie praw i obowiązków strony tego postępowania. Inaczej rzecz ujmując, tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować przepisy prawa materialnego skutkujące powstaniem praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego. Co prawda w procedurze administracyjnej regułą jest, że to na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jednakże również na stronie ciąży obowiązek współdziałania z organem i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie przy braku właściwego argumentowania i udokumentowania zmierzać będzie do negatywnego rozstrzygnięcia, bo nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dlań niekorzystnej. W wyroku z dnia 23 września 1998 r. o sygn. akt III SA 2792/97 (LEX nr 44742), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że: "Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe lub lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie strony do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń. Dopiero gdy strona nie wskaże takich konkretnych okoliczności, można z tego wywieść negatywne dla niej wnioski". Mając na uwadze, że w sprawie zaskarżona decyzja miała charakter uznaniowy, Uczelnia nie dała szansy Skarżącej by ta dowiedziała się, że jej wniosek obarczony jest brakami i z naruszeniem przepisów postępowania nie wezwała Skarżącej w zakreślonym terminie do uzupełnienia argumentacji wniosku. Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 75 ust. 1 u.s.w.n. oraz § 24 ust. 1 i 2 Regulaminu studiów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. Sąd zaskarżoną decyzję Prorektora ds. Edukacji i Studentów U. z 21 września 2022r. uchylił, jak orzekł w punkcie 1 wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zastosować się do uwag Sądu zawartych w niniejszym uzasadnieniu, a w szczególności uzupełnić materiał dowodowy i wezwać Skarżącą w zakreślonym terminie do uzupełnienia jej wniosku o stosowną i konkretną argumentację oraz dokumentację potwierdzającą jej szczególną sytuację zdrowotną, rodzinną lub losową. Skarżąca przy tym powinna uzasadnić swoją wyjątkową sytuację zdrowotną, rodzinną lub losową, przedkładając wszelką możliwą dokumentację na poparcie swojego wniosku. Następnie, organ dokona ponownej oceny wniosku. Dodatkowo, gdy organ dojdzie do konkluzji o zasadności odmowy wznowienia studiów Skarżącej uzyska prawidłowo sporządzoną opinię Dyrektora Studiów. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od skargi, określony na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynoszący 200 zł. Końcowo wskazać należy, że zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 9 grudnia 2022 r., na podstawie art. 15 zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (k. 56 akt sąd.). Strony zostały o tym poinformowane oraz umożliwiono im złożenie dodatkowych wniosków dowodowych lub twierdzeń, które miałyby być podnoszone na rozprawie.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 grudnia 2022
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Izabela Bąk-Marciniak /przewodniczący/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska /sprawozdawca/ Monika Świerczak

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny