IV SA/Po 759/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Komisja Orzekająca z dnia [...] lipca 2022 r. w przedmiocie nieprzyznania stypendium postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Komisja Orzekająca decyzją z [...] lipca 2022 r., po rozpatrzeniu odwołania K. P., utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej W. z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie nieprzyznania stypendium. W decyzji organu odwoławczego zawarto pouczenie o możliwości złożenia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Decyzję z [...] lipca 2022 r. doręczono skarżącej 03 października 2022 r. na adres wskazany w odwołaniu od decyzji organu I instancji (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 25-26 akt adm.). Dnia 25 października 2022 r. (k. 35 akt adm.) na adres elektroniczny poczty elektronicznej Dziekanatu W. ([...]) wpłynęła wiadomość e-mail z adresu [...] w której K. P. zawarła skargę na decyzje Komisja Orzekająca z [...] lipca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 54 § 1 (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio (§ 1a). Zdaniem Sądu, wysłanie 25 października 2022 r. powołanej wyżej wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty elektronicznej Dziekanatu W. w P. ([...]) nie spowodowało, że skarżąca wniosła tego dnia skargę na decyzję Komisja Orzekająca z [...] lipca 2022 r. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do treści art. 12b § 1 p.p.s.a., określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a, tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do treści art. 12b § 2 p.p.s.a., w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Jak z kolei wynika z art. art. 54 § 1a p.p.s.a., skargę w formie dokumentu elektronicznego, składaną do sądu zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. (tj. za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi) wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Zgodnie z art. 49a p.p.s.a., sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Powołany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku skargi wnoszonej do elektronicznej skrzynki podawczej organu (art. 54 § 1a zd. 2 p.p.s.a.). Przepisy art. 12b § 1 oraz art. 54 § 1a p.p.s.a., określają jedyną dopuszczalną drogę (tj. przez elektroniczną skrzynkę podawczą) wnoszenia do sądu administracyjnego pism (także skarg na decyzje organów administracji) w formie dokumentu elektronicznego. Stosownie do treści art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57, w skrócie "u.o.i.d.p.p."), elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego (zatem m.in. do sądu, organu administracji rządowej lub organu jednostki samorządu terytorialnego - zob. art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.i.d.p.p.) przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1a u.o.i.d.p.p., podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. W świetle art. 3 pkt 13 u.o.i.d.p.p., elektroniczna platforma usług administracji publicznej, zwana ePUAP (art. 1 pkt 8 u.o.i.d.p.p.), to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. Jak wynika z art. 19a ust. 1 i ust. 2 u.o.i.d.p.p., minister właściwy do spraw informatyzacji zapewnia funkcjonowanie ePUAP, a także zamieszcza na ePUAP informację o adresach elektronicznych skrzynek podawczych udostępnionych przez podmioty publiczne. Z powołanych wyżej przepisów p.p.s.a. oraz u.o.i.d.p.p. wynika, że elektroniczna skrzynka podawcza, o której mowa w art. 12b § 2 p.p.s.a. oraz art. 54 § 1a, to tylko taka elektroniczna skrzynka podawcza, która spełnia standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji. Zdaniem sądu, nie ulega natomiast wątpliwości, że elektroniczna skrzynka podawcza, spełniająca standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową" (por. postanowienie NSA z 27.04.2022 r. I OZ 134/22, dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Zgodnie z § 8 ust. 1 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180, w skrócie "rozporządzenie"), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP. Jak już wskazano, Minister zamieszcza też na ePUAP informację o adresach elektronicznych skrzynek podawczych udostępnionych przez podmioty publiczne. Odnalezienie elektronicznej skrzynki podawczej jest zatem możliwe dzięki udostępnionemu wykazowi. W myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia, utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na ePUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą ePUAP do podmiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty. Należy przy tym zaznaczyć, że na stronie internetowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (po wybraniu "elektroniczna skrzynka podawcza") zamieszczono szczegółowe informacje dotyczące wnoszenia do Sądu pism w formie dokumentów elektronicznych, a także odnośnik (tzw. link), który przenosi użytkownika na stronę ePUAP (https://epuap.gov.pl/wps/portal). Doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3 rozporządzania). Co szczególnie istotne w kontekście gwarancyjnego charakteru przepisów o doręczeniach, stosownie do treści § 13 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. Wniesienie pisma (wniosku, oświadczenia, skargi) przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego (także sądu) na platformie ePUAP gwarantuje zatem wnoszącemu to pismo otrzymanie urzędowego potwierdzenia, że dokument wpłynął do adresata będącego podmiotem publicznym. Znajduje to potwierdzenie w treści powołanego wyżej art. 49a p.p.s.a., zobowiązującego do potwierdzenia wniesienia pisma (także skargi wnoszonej za pośrednictwem organu administracji – art. 54 § 1a zd. 2 p.p.s.a.) w formie dokumentu elektronicznego przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej postanowienia z 27.04.2022 r. sygn. akt I OZ 134/22, powyższych standardów nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa. Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 u.o.i.d.p.p. Nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi "dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej" i służy "do przekazywania dokumentu elektronicznego". Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej (por. też postanowienie NSA z 15.06.2021 r. III OSK 4856/21, CBOSA). Wracając zatem do treści art. 12b § 2 p.p.s.a. oraz art. 54 § 1a p.p.s.a., należy stwierdzić, że wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty elektronicznej urzędu obsługującego organ administracji, która następnie zostaje przekazana do sądu, nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów czynności procesowej wniesienia pisma (także skargi) do sądu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji. O zwrocie wpisu (pkt II sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.