IV SA/Po 315/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. S. prowadzącego gospodarstwo rolne pod nazwą G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 04 listopada 2022 roku nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Burmistrz Miasta i Gminy M., decyzją z dnia 04 listopada 2022 roku nr [...], umorzył w całości postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia obejmującego budowę zespołu budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych na działkach nr [...] obręb [...], gmina M.. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że wnioskodawca - Gospodarstwo Rolne M. S., wystąpił z wnioskiem z dnia 14 lipca 2022 roku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa zespołu budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych na działkach nr [...], obręb [...], gmina M.". Z posiadanych dokumentów wynika jednak, iż zakres rzeczowy obecnego przedsięwzięcia jest tożsamy z zakresem przedsięwzięcia, dla którego została wydana decyzja odmowna (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy M. decyzją z dnia 4 marca 2022 roku znak: [...]). Jeżeli organ wydałby w przedmiotowej sprawie ponowne rozstrzygnięcie, to zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, druga z wydanych decyzji z góry obarczona byłaby wadą nieważności. Burmistrz wyjaśnił, że zgodnie z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, to organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, decyzją z dnia 3 marca 2023 roku (nr [...]), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w jego ocenie w sprawie zakończonej decyzją Burmistrz Miasta i Gminy M. decyzja z dnia 4 marca 2022 roku (znak: [...]) oraz w sprawie wywołanej wnioskiem z dnia 14 lipca 2022 roku zachodzi tożsamość sprawy zarówno podmiotowa jak i przedmiotowa. We wniosku z dnia 4 września 2020 roku, jak i we wniosku z dnia 14 lipca 2022 roku, inwestor wskazał, iż inwestycja ma polegać na "Budowie zespołu budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych na działkach nr [...], obręb [...], gmina M." oraz wyjaśnił, że "Analizowane przedsięwzięcie polega na budowie od podstaw zespołu 8 budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych o łącznej hodowli około 524160 szt., tj. 2096,64 DJP. Planowana wielkość hodowli przekracza więc graniczną ilość 210 DJP, która przesądza o zaliczeniu przedsięwzięcia do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko". W obu sprawach z wnioskiem wystąpił M. S. oraz w obu sprawach organem właściwym do wydana decyzji był Burmistrz Miasta i Gminy M.. Oba wnioski dotyczą terenu działki nr [...] obręb [...] oraz inwestycji polegającej na budowie budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych w tej samej ilości ok. 524160 szt., tj. 2096,64 DJP. Kolegium stwierdziło, że sprawa objęta niniejszym postępowaniem została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zachodzi powaga rzeczy osądzonej (res iudicata), która uniemożliwia ponowne merytoryczne jej rozstrzygnięcie. M. S. prowadzący gospodarstwo rolne pod nazwą G. , reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. podnosząc, a także rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W ocenie skarżącego kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak zebrania oraz rozważenia całego materiału dowodowego, a konsekwencji brak wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co wpłynęło na wynik sprawy, albowiem błędnie uznano, ze w sprawie zachodzi powaga rzeczy osądzonej; 2) art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że sprawa jest bezprzedmiotowa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że tożsamości sprawy zachodzi, gdy spełnione są łącznie cztery przesłanki: w sprawie występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Skarżący ponownie ubiega się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lecz składa nowy, uzupełniony raport oddziaływania na środowisko. Zatem przed wydaniem decyzji organy powinny były przeanalizować złożona przez inwestora dokumentację w jednej i drugiej sprawie, a następnie ustalić czy okoliczności faktyczne obu tych spraw są tożsame. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022, poz. 2492). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259; dalej w skrócie "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Zgodnie z wnioskiem strony skarżącej oraz wobec braku sprzeciwu organu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 2 P.p.s.a. Skarga okazała się uzasadniona. Okoliczności sprawy są pomiędzy stronami bezsporne. M. S. podaniem z dnia 4 września 2021 roku wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych na działkach nr [...], obręb [...], gmina M.. Inwestycja stanowiła przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Burmistrz Miasta i Gminy M., po rozpatrzeniu wniosku M. S., decyzją z 4 marca 2022 roku (nr [...]), odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania w związku z postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., którym odmówiono uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia planowanej inwestycji, bo raport oddziaływania na środowisko przygotowany przez inwestora nie spełnia wymagań określonych w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z uzasadnienia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 20 kwietnia 2021 roku (nr [...]) wynika, że podstawę wydania postanowienia o odmowie uzgodnienia planowanej inwestycji stanowił raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony we wrześniu 2020 roku przez D. K.. Powyższa decyzja stała się ostateczna. Inwestor uchybił terminowi do złożenia odwołania, co stwierdzone zostało postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2022 roku (nr [...]). M. S., podaniem z dnia 14 lipca 2022 roku, ponownie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "Budowa zespołu budynków inwentarskich do hodowli brojlerów kurzych na działkach nr [...], obręb [...], gmina M.". Do podania załączony został raport o oddziaływaniu na środowisko dla wskazanego przedsięwzięcia sporządzony przez D. K. opatrzony datą 7 lipca 2022 roku. Skarżone organy prawidłowo uznały, że kompetencja do umorzenia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej w skrócie "K.p.a.") aktualizuje się, gdy żądanie wniosku dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Jedną z przyczyn bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego jest żądanie rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do meritum byłoby obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Tak więc organ administracji stosujący art. 105 § 1 K.p.a., wykłada pojęcie bezprzedmiotowości postępowania z uwzględnieniem wykładni przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., przy czym decydujące znaczenie ma interpretacja pojęcia tożsamości sprawy (wyrok NSA z 20.10.2022 r., II OSK 2981/19, LEX nr 3427086). Zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Tożsamość spraw zaś będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy (wyrok NSA z 17.02.2022 r., I OSK 485/21, LEX nr 3344422). Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm.; dalej ustawa środowiskowa) postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej). Treść raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko została ustawowo określona przepisem art. 66 ust. 1-7 ustawy środowiskowej. Analiza tego przepisu nakazuje przyjmować, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko to element wniosku, który także rozstrzyga o tożsamości sprawy administracyjnej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Analiza dokumentów włączonych do akt administracyjnych potwierdza, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 14 lipca 2022 roku załączony został nowy raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Lektura kwestionowanych skargą rozstrzygnięć ujawnia natomiast, że organy obu instancji całkowicie pominęły ten dokument przy ocenie bezprzedmiotowości kontrolowanego postępowania administracyjnego w kontekście tożsamości kontrolowanej sprawy administracyjnej ze sprawą rozstrzygniętą decyzją Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 4 marca 2022 roku (nr [...]). Z uwagi na powyższe Sąd podziela w całości argumentację skargi, że kwestionowane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. art. 66 ust. 1-7 oraz art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 wyroku zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego, na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 697 zł. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis od skargi (200 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie adwokata z wyboru w kwocie 480 zł, tj. zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).