Sygnatura
IV SA/Po 180/20
Wyrok WSA w Poznaniu z 7 lipca 2020 r., IV SA/Po 180/20
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 7 lipca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Monika Świerczak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2020r. na posiedzeniu niejawnym przy udziale Rzecznika Praw Obywatelskich sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] odmawiającą przyznania J. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dziadkiem S. R.. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] listopada 2019 roku, Nr [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił J. R., przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dziadkiem S. R., ur.[...] roku. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że Skarżąca w dniu [...] września 2019r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dziadkiem S. R., ur[...] r. Wskazano, że S. R. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Miejski Zespół ds. Orzekania o niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Orzeczenie zostało wydane do na stałe. Niepełnosprawność istnieje od "nie da się ustalić". Dalej wskazano, że S. R. jest wdowcem oraz, że ma dwoje dzieci - syna P. R. oraz córkę - E. H.. Syn P. przewlekle choruje, legitymuje się orzeczeniem o okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od nadal do maj 2020r. Nie stwierdzono niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wskazano, że P. R. jest rozwiedziony, posiada gospodarstwo rolne oraz pobiera rentę rolniczą. Natomiast córka E. zamieszkuje na stale w [...] od 1995 roku, nie pracuje, jest na utrzymaniu męża. Dzieci oświadczyły, że nie mogą sprawować opieki nad ojcem. Dalej wskazano, że z wywiadu środowiskowego wynika, że S. R. prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, porusza się samodzielnie, wymaga opieki innych osób. J. R. nie pracuje, opiekuje się niepełnosprawnym dziadkiem oraz swoim dwuletnim dzieckiem. Podano, że J. R. pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad niepełnosprawnym dziadkiem. Z uwagi na niespełnienie przesłanek ustawowych wskazanych w art. 17 ust. 1a-1b - niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25 roku życia i są osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osoba wymagającą opieki postanowiono nie przyznać jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad dziadkiem. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła J. R. podnosząc, że dziadek jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga opieki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że zaistniałe w sprawie okoliczności nie uzasadniają odstąpienia od literalnej wykładni art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyznania świadczenia stronie , jako wnuczce osoby wymagającej opieki. W ocenie kolegium z akt sprawy nie wynika, by zachodziły okoliczności obiektywnie uniemożliwiające dzieciom osoby wymagającej opieki spełnienia obowiązku alimentacyjnego wobec ojca, czy to w formie bezpośredniej opieki, czy też dostarczenia środków pieniężnych koniecznych do zapewnienia tej opieki. Obowiązani nie legitymują się też orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stan faktyczny został ustalony poprzez oświadczenia dzieci oraz protokoły przesłuchania świadków. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie regulują kwestii opieki nad osobą niepełnosprawną wymagającą opieki i nie obligują do sprawowania takiej opieki żadnego z członków rodziny. Ustalają natomiast w sposób precyzyjny, która z osób obowiązanych i po spełnianiu jakich przesłanek może otrzymać rekompensatę finansową ze strony Państwa za rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania tej opieki. Orzekający organ nie posiada w tym swobody decyzyjnej i jest on obowiązany do stosowania obowiązujących przepisów prawa. Podkreślono, że w w myśl art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny - tj. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania - obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstęnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Z kolei przepis art. 132 k.r.o. stanowi, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Kolegium podkreśliło, że przy dokonywaniu wykładni przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie można ograniczać się jedynie do wykładni literalnej, której zastosowanie prowadziłoby do przyjęcia, że dalszym krewnym będzie przysługiwała prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, tylko w okolicznościach wymienionych w art. 17 ust. 1a ww. ustawy. Konieczne w tym zakresie jest również posiłkowanie się wykładnią celowościową i systemową omawianych przepisów, przemawiającą za uznaniem, że ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym tj., gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 listopada 2019 r. II SA/Ol 768/19, LEX nr 2752141). Wskazano, że w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżąca jest wnuczką wymagającego opieki niepełnosprawnego S. R., który jest wdowcem i ma dwoje dzieci - syna P. R. oraz córkę E. H.. Syn P. przewlekle choruje, legitymuje się orzeczeniem o okresowej całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym od nadal do maj 2020r. Nie stwierdzono niezdolności do samodzielnej egzystencji. P. R. jest rozwiedziony, posiada gospodarstwo rolne oraz pobiera rentę rolniczą. Natomiast córka E. zamieszkuje na stale w [...] od 1995 roku, nie pracuje, jest na utrzymaniu męża. Dzieci oświadczyły, że nie mogą sprawować opieki nad ojcem. Z akt sprawny wynika, że dzieci nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, z ustaleń dokonanych w tej sprawie wynika, że S. R. ma syna i córkę, którzy niewątpliwie zobowiązane są do alimentacji przed Skarżącą. Oznacza to, że istniałyby przesłanki do przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego jedynie gdy dzieci S. nie byłyby w stanie zadośćuczynić obowiązkowi alimentacyjnemu. Nie chodzi tu tylko o brak możliwości sprawowanie przez nie opieki nad niepełnosprawnym ojcem w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., ale także o brak możliwości dostarczenia przez nie środków pieniężnych potrzebnych do zapewnienia odpowiedniej opieki przez inne osoby. Kolegium wskazuje, że taką okolicznością, która mogłaby uzasadniać niemożność spełnienia obowiązku alimentacyjnego byłoby posiadanie przez dzieci wyżej wymienionej orzeczeń o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczności, że dzieci nie wyrażają woli opieki nad ojcem nie stanowi okoliczności obiektywnych umożliwiających wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Są to okoliczności zależne od woli osób obowiązanych i jako takie nie mogą skutkować wyłączeniem stosowania art. 17 ust. 1a pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Kolegium, w badanej sprawie nie zaszły okoliczności, które pozwoliłyby zaktualizować obowiązek alimentacyjny Skarżącej względem jej dziadka przed obowiązkiem alimentacyjnym jego dzieci. To dzieci są w pierwszej kolejności zobowiązane do sprawowania opieki nad rodzicami i tylko zbieg nadzwyczajnych zdarzeń może spowodować przeniesienie obowiązku alimentacyjnego na kolejne osoby. Skoro zatem Skarżąca nie była osobą w pierwszej kolejności zobowiązaną do spełnienia obowiązku alimentacyjnego na rzecz swojego dziadka, to nie mogła też skutecznie ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad dziadkiem. Podkreślono, że prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 k.r.o., który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej (zstępnych i wstępnych) oraz rodzeństwo. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ustala przy tym kolejność zobowiązanych, w związku z czym obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Kolegium podkreśliło, że to na dzieciach spoczywa ciężar opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Tylko w przypadku małoletniości lub niepełnosprawności w stopniu znacznym dzieci z tego obowiązku mogłyby być zwolnione. W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium wywiodła J. R. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 132 i art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżąca podniosła, że jej ojciec nie jest w stanie zapewnić opieki swojemu ojcu, gdyż sam opieki potrzebuje. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] maja 2020 r. swój udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich popierając wnioski skargi w zakresie uchylenia w całości decyzji obydwu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 2107) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. - zwanej: p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania J. R. (dalej jako: Skarżąca) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym dziadkiem. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 2220, powoływanej dalej jako u.ś.r.) a w szczególności art. 17 tej ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1)matce albo ojcu, 2)opiekunowi faktycznemu dziecka, 3)osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4)innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Pozostaje poza sporem w kontrolowanej sprawie, że Skarżąca jako wnuczka osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny i może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne. Ze znajdującego się w aktach orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że S. R. (Dziadek Skarżącej) wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W badanej sprawie spór między stroną i organem dotyczy spełniania przez nią warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest bowiem odmowa przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad Dziadkiem. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie utraconych zarobków rodzicom (i innym krewnym) osoby niepełnosprawnej, którzy mimo zdolności do pracy nie podejmują pracy zarobkowej lub z niej rezygnują z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności. Pomoc finansowa państwa ma rekompensować opiekunowi osoby niepełnosprawnej podjęcie decyzji o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że dokonując wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. należy mieć na uwadze cel regulacji zawartej w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych - przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. W art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie można - jak trafnie wskazało Kolegium - pominąć również treści art. 132 k.r.o., zgodnie z którym: "obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". Dokonując wykładni znajdujących w sprawie przepisów organy błędnie przyjęły jednak, że znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy uzasadnia odmowę przyznania J. R. świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad Dziadkiem. Wykładni wskazanych powyżej przepisów trzeba dokonywać z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP) oraz nakazem ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP). Odmienna wykładnia omawianych przepisów mogłaby doprowadzić do pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynej osoby mogącej faktycznie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej oraz wynikającą z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP zasadą szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1062/14, z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1230/14, z dnia 21 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 829/16 oraz z dnia 7 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2831/19; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że Kolegium nie rozważyło w sposób wyczerpujący, czy dzieci S. R. są w stanie wywiązać się z ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego względem ojca. W uzasadnieniu decyzji Kolegium trafnie wskazało, że z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego nie można wykluczyć wnuczki J. R., jednak tylko w sytuacji gdy dzieci S. R. nie byłyby w stanie wypełnić swoich obowiązków alimentacyjnych. Należy wskazać, że wbrew stanowisku Kolegium, dokumentacja akt sprawy nie potwierdza wniosków organów, aby córka S. R. była w stanie wywiązać się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego względem ojca. Jak wynika z akt sprawy E. H. od 1995 r. mieszka w [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że z racji odległości, wieku (ur. [...] r.) i faktu, że poza granicami Polski zamieszkuje od ponad 20 lat nie sposób przyjąć, aby była ona w stanie sprawować osobistą opiekę nad ojcem. Jednocześnie E. H. nie pracuje, ale pozostaje na utrzymaniu męża. Podkreślić trzeba, że organy nie ustalały drobiazgowo z jakich przyczyn córka S. R. nie pracuje. Nie ulega jednak wątpliwości, że w sytuacji gdy ustalono, że nie zarobkuje ona i deklaruje, że nie jest w stanie zapewnić opieki swojemu ojcu, to nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym ustalenie organów jakoby E. H. miała możliwość wywiązać się z ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego względem ojca. Dokumentacja akt sprawy nie potwierdza również wniosków organów, co do tego, że syn S. R. ma możliwość wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem ojca. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek P. R. nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to jednak specyfika choroby na którą cierpi (zespół paranoidalny schizofreniczny z objawami depresji) od wielu lat, która jest chorobą psychiczną, i w związku z którą okresowo bywa on hospitalizowany, również nie potwierdza wniosków organów jakoby P. R. miał możliwość wywiązywać się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem ojca. Jednocześnie, syn S. R. legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym (do maja 2020 r.), przy czym na dzień [...] marca 2019 r. wysokość renty rolniczej P. R. wyniosła [...] zł. W tej sytuacji, na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, należało przyjąć, że dzieci S. R. nie są w stanie zapewnić mu faktycznej opieki. Mając zatem na względzie art. 132 k.r.o., należało przyjąć, że zaktualizował się obowiązek alimentacyjny Skarżącej, która co pozostaje bezsporne, taką opiekę nad Dziadkiem sprawuje. Odmienna ocena tych okoliczności prowadziłaby do pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Akceptacja stanowiska organu naruszałaby wynikające z Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej, a także nakaz szczególnej pomocy władzy publicznej rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Odnosząc się do drugiej kwestii wymagającej wyjaśnienia w rozpoznawanej sprawie Sąd wskazuje na przyjętą przez organy okoliczność pobierania przez Skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z opieką nad Dziadkiem. Należy wskazać, że decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Skarżącej przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy, do dnia [...] października 2019 r. Decyzja organu I instancji została wydana [...] listopada 2019 r., a decyzja Kolegium zapadła [...] stycznia 2020 r. W skardze Skarżąca podnosiła, że nie pobiera specjalnego zasiłku opiekuńczego i nie pobierała go już w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie. Kwestia ustaleń organów, co do pobierania przez J. R. specjalnego zasiłku opiekuńczego w okresie wydawania zaskarżonych decyzji nie została zatem udokumentowana w aktach sprawy. Niemniej jednak, w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mogłoby to stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wynika to z treści art. 27 ust. 5 u.ś.r., który stanowi, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu wypłacie zasiłków dla opiekunów, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W związku z tym w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, podzielany także przez skład orzekający w niniejszej sprawie, zgodnie z którym dla uniknięcia zbiegu omawianych świadczeń możliwe jest wydanie decyzji ustalającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem zrzeczenia się ustalonego już zasiłku dla opiekuna (por. wyroki NSA z 21 lutego 2018 r., I OSK 2758/17, z 13 kwietnia 2018 r., I OSK 82/18, z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1939/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ubocznie należy dodać też, że na podstawie art. 17 ust. 6 u.ś.r. zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy lub posiadanie statusu bezrobotnego również nie ma wpływu na uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdziwszy, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ mając na uwadze ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku powtórnie dokona oceny zasadności wniosku Skarżącej.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 lutego 2020
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Monika Świerczak Tomasz Grossmann /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
art. 5 ust.2, art. 17, art. 24, art. 26 · Dz.U. 2018 poz. 2220
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny