IV SA/Po 127/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi

B. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowienie Wojewody Wielkopolskiego, opisane w rubrum. Do skargi załączył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarga i wniosek o przywrócenie terminu zostały wniesione za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżący napisał, że skargę skierował zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonym postanowieniu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i na adres Wojewody Wielkopolskiego. Niestety, pismo pomimo właściwego adresu Wojewody Wielkopolskiego, zostało zwrócone Skarżącemu w dniu [...] stycznia 2017 r.; z adnotacji na kopercie wynika, że próba doręczenia pisma Wojewodzie miała miejsce dnia [...] stycznia 2017 r. Skarżący ocenił, że skargę złożył skutecznie. Na wypadek uznania przez Sąd, że postanowienie Wojewody Wielkopolskiego nie zostało zaskarżone w terminie, Skarżący wniósł o przywrócenie terminu. Skarżący podkreślił, że w jego ocenie skarga została zaadresowana właściwie: na kopercie został wskazany adresat, to jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz adres Wojewody Wielkopolskiego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Zaskarżone postanowienie zostało opatrzona pouczeniem, zgodnie z którym "postanowienie jest zaskarżalne do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, przy ul. Ratajczaka 10/12, 61-825 Poznań, za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia skarżącemu." Zaskarżone postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 8 grudnia 2016 r. Ten fakt oznacza, że ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był dzień 9 stycznia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że Skarżący w terminie, bo w dniu 5 stycznia 2017 r. (data stempla pocztowego) oddał w placówce pocztowej przesyłkę, oznaczając jako adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, ale podając adres Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego (k. 7). Na przesyłce jest adnotacja: "zwrot adresat nieznany" i data 10.1.2017 r., zarówno odręczna i stempla pocztowego (na odwrocie koperty). Druga przesyłka, zawierająca skargę i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, została oddana w placówce pocztowej w dniu 16 stycznia 2017 r. Sąd stwierdza, że skarga została wniesiona dopiero w dniu 16 stycznia 2017 r., bowiem w tym dniu skarga została oddana w placówce pocztowej i zaadresowana w sposób pozwalający na doręczenie przesyłki. Tymczasem, zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Wprawdzie w art. 83 § 3 p.p.s.a. zastrzeżono, że oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, jest równoznaczne z wniesieniem pisma do Sądu, ale trzeba podkreślić, że przez oddanie pisma należy rozumieć oddanie pisma zaadresowanego prawidłowo, w sposób umożliwiający doręczenie pisma. Prawidłowo zaadresowane pismo zostało oddane dopiero w dniu 16 stycznia 2017 r., podczas gdy termin do wniesienia skargi minął z dniem 9 stycznia 2017 r. W konsekwencji Skarżący postąpił prawidłowo, występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżącemu zwrócono przesyłkę ze skargą w dniu 13 stycznia 2017 r. (próba doręczenia przesyłki miała miejsce w dniu 10 stycznia 2017 r.). Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 16 stycznia 2017 r. (k. 8), a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Nadto powstały dla Skarżącego negatywne skutki w zakresie tego postępowania. Rozważenia więc wymagało, czy do uchybienia tego doszło bez winy Skarżącego. W tym celu należało zbadać prawidłowość pouczenia, którym opatrzone było zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdza, że pouczenie jest formalnie prawidłowe, chociaż może wprowadzać w błąd, poprzez podanie adresu pocztowego Sądu. Sąd podkreśla jednak, że nie ma związku między wskazaniem adresu pocztowego Sądu, a zaadresowaniem pierwszej przesyłki przez Skarżącego. Skarżący ustalił bowiem adres pocztowy siedziby Wojewody Wielkopolskiego (Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego), skoro napisał ten adres na kopercie i na skardze. Skarżący wadliwie zestawił adresata swojej skargi: Sąd, z danymi adresowymi Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego na kopercie, do której włożył skargę, w skutek czego przesyłka została zwrócona Skarżącemu. Sąd ocenia, w świetle ww. przesłanek przywrócenia terminu, że ustalenie adresu organu i prawidłowe oznaczenie organu na kopercie nie przekracza miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Nie można też stwierdzić, że zbędne (i mogące potencjalnie wprowadzać w błąd) wskazanie w pouczeniu zawartym w zaskarżonej decyzji adresu Sądu, wywołało błąd w oznaczeniu adresata przesyłki nadanej przez skarżącego dnia 5 stycznia 2017 r. Skarżący nie posłużył się bowiem adresem Sądu, lecz adresem Urzędu Wojewódzkiego. Jego błąd polegał na niewskazaniu nazwy adresata przesyłki korelującej ze wskazanym adresem. W ocenie Sądu błąd ten nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z treścią pouczenia w decyzji. Co więcej – oznaczenie adresata w nagłówku skargi z dnia 5 stycznia 2017 r. jest prawidłowe. Sporządzając ją skarżący wiedział zatem jak prawidłowo oznaczyć adresata przesyłki – na kopercie pominął jednak wskazanie Wojewody Wielkopolskiego. Takie ustalenia nie pozwalają na przyjęcie, że do niedokonania czynności w terminie doszło bez winy strony w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., tzn. na skutek niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.