II OZ 226/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 1020/16 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 14 października 2016 r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), dalej: p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 4 listopada 2016 r. W zażaleniu na zarządzenie z 14 października 2016 r. skarżąca wniosła o jego uchylenie podnosząc, że przy jego wydawaniu nie uwzględniono jej sytuacji majątkowej. Skarżąca wniosła jednocześnie o zwolnienie jej od kosztów postępowania, w tym od kosztów wpisu sądowego, podając informacje na temat swojej sytuacji osobistej i majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W myśl natomiast § 3 powołanego przepisu, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Mając na uwadze, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca nie kwestionuje podstaw określenia wysokości wpisu, tj. nie wskazuje, iż wpis został określony nieprawidłowo albo oparciu o błędną podstawę prawną, gdyż wadliwości zaskarżonego zarządzenia skarżąca upatruje w jego wydaniu z pominięciem dokonania oceny jej sytuacji majątkowej należy wskazać strony, że sytuacja majątkowa strony przy ustalaniu wysokości należnej opłaty sądowej nie podlega uwzględnieniu. Ustalenie należnego w sprawie wpisu znajduje wyłączne oparcie w przepisach ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podmiot kwestionujący określone rozstrzygnięcie administracji publicznej na drodze sądowej zobowiązany jest z mocy prawa (art. 199 p.p.s.a.) do poniesienia wywołanych wniesioną skargą kosztów, te zaś określone w ww. rozporządzeniu nie pozostawiają zarówno stronie, w przypadku gdy wraz ze skargą dokonuje opłaty, jak i sądowi administracyjnemu wzywającemu do uiszczenia wpisu celem nadania sprawie dalszego biegu, swobody w ustalaniu wysokości tej kategorii kosztów sądowych. O rodzaju wpisu decyduje charakter sprawy, w której skargę wniesiono. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniesioną skargą objęła decyzję Wojewody Lubelskiego uchylającą decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oraz przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W zaskarżonym zarządzeniu z dnia 14 października 2016 r. prawidłowo zatem wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, albowiem zainicjowana przez Sądem sprawa dotyczyła budownictwa i architektury w rozumieniu § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzupełniająco należy wskazać wnoszącej zażalenie, że sytuacja majątkowa strony postępowania sądowoadministracyjnego, o ile nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu wysokości wpisu sądowego, o tyle może mieć znaczenie przy ocenie istnienia obowiązku jego uiszczenia, co wiąże się z taką sytuacją procesową, gdy na skutek uwzględnionego w oparciu o ustalenia dotyczące stanu majątkowego strony wniosku o prawo pomocy stronie postępowania sądowego prawomocnym postanowieniem przyznane zostanie prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania sądowego prawomocnym postanowieniem zwalniającym stronę od kosztów wpisu od skargi skarżąca zaś nie dysponuje. W tych warunkach, stwierdzając, że zażalenie nie jest zasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.