Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Po 1162/20

Wyrok WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2021 r., IV SA/Po 1162/20 – rozgraniczenia nieruchomości

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
14 stycznia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. Burmistrz W. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości o nr ewid.[...], obręb N. D. , gm. W. z nieruchomością o nr ewid.[...], obręb N. D. , gm. W.. Podczas jego trwania, w dniu [...] października 2018 r. Burmistrz, w odpowiedzi na zapytanie o cenę wykonania usługi polegającej na rozgraniczeniu działek o nr [...] i [...] położonych w obrębie N. D. , gm. W., uzyskał ofertę J. P. właścicielki Spółki A, która wskazała, że czynności realizował będzie uprawniony geodeta S. P. oraz, że zlecenie wykona za kwotę [...]zł. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. Burmistrz W. orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w m. N. D. , oznaczonej jako dz. nr [...], stanowiącej własność M. T. z nieruchomością sąsiednią stanowiącą własność Skarbu Państwa oznaczoną nr ewid.[...], zgodnie z przebiegiem granicy określonym w protokole granicznym, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] Burmistrz W. ustalił koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako dz. nr [...], z nieruchomością oznaczoną geodezyjnie jako dz. nr [...], położonych w obrębie N. D. w kwocie [...]zł oraz zobowiązał do uiszczenia powyższych kosztów M. T. – właściciela działki nr [...], w wysokości [...] zł oraz Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę W. - właściciela działki nr [...], w wysokości [...] zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł M. T. wskazując, że ustalona kwota jest nieadekwatna do nakładu czasu pracy i stawek za podobne usługi i jako taka nie może być utrzymana. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia M. T. na postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] kwietnia 2019 r., uchyliło zaskarżone postanowienia w zakresie daty od której biegnie termin do uiszczenia należności i w tym zakresie orzekło, iż należność należy uiścić w terminie 14 dni od daty otrzymania ostatecznego postanowienia, natomiast w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Kolegium wyjaśniło, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. Odnosząc się do wysokości kosztów postępowania, które w Kolegium wskazało, że na koszty przedmiotowego postępowania rozgraniczeniowego składały się koszty wykonania geodezyjnych czynności technicznych przez uprawnionego geodetę, a więc: - wykonania geodezyjnych czynności technicznych na gruncie przez uprawnionego geodetę, - sporządzenia dokumentacji geodezyjnej będącej rezultatem wykonanych prac przez geodetę uprawnionego, w tym protokołu granicznego wraz ze szkicem granicznym oraz skompletowanie operatu technicznego, - złożenie ww. dokumentacji do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. Następnie Kolegium wskazało, że "jak wynika z treści znajdującej się w aktach decyzji o rozgraniczeniu uprawniony geodeta został wybrany poprzez zapytanie ofertowe, co gwarantuje wybór oferty najkorzystniejszej". Wskazano, że łączny koszt przeprowadzenia czynności, jak wynika z faktury wyniósł [...] zł, a kwota została rozdzielona na właścicieli rozgraniczanych nieruchomości po połowie, w związku z czym zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Na postanowieni Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. T. domagając się uchylenia jego oraz postanowienia je poprzedzającego. Zaskarżonym postanowieniom zarzucono naruszenie: 1) art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), w zw. z art. 56 K.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 755, dalej jako: "u.k.s.c.") i art. 89 u.k.s.c. poprzez błędnie przyjęcie, że wystarczającą podstawą obciążenia stron postępowania rozgraniczeniowego kosztami czynności ustalania przebiegu granic jest faktura VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w sytuacji, gdy brak jakichkolwiek dowodów, że nie przekraczają one wysokości wydatków ustalanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 518); 2) art. 262 § 2 i 263 § 1 K.p.a. w zw. z art. 124 § 2 K.p.a. poprzez sporządzenie nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia (jak i postanowienia organu I instancji) ograniczonego wyłącznie do ogólnikowych stwierdzeń i niewyjaśnienie, na jakiej podstawie ustalono wysokość wynagrodzenia biegłego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że do ustalania wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego oraz zasad obciążania nimi stron tego postępowania stosuje się przepisy art. 262 – 265 K.p.a., tj. art. 262 – 265, a właściciele nieruchomości ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Następnie Sąd wskazał, że jak wskazuje Kolegium Burmistrz W. wyłonił geodetę do wykonania rozgraniczenia w drodze zapytań ofertowych. Spółka A zaoferowała realizację zamówienia za cenę [...] zł. W tym kontekście Sąd podkreślił, że Kolegium swoje ustalenia co do sposobu wyboru oferty oparło wyłącznie na "treści znajdującej się w aktach decyzji o rozgraniczeniu" (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Jednakże w ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że skoro to strona jest zobowiązana do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, to ustalenie tych kosztów musi nastąpić z uwzględnieniem realizacji zasady informowania i zaufania do organu. W okolicznościach badanej sprawy nie udokumentowano w żaden sposób twierdzenia, że kwota [...]zł ustalona w umowie z Spółki A jest kwotą uzasadnioną okolicznościami badanej sprawy. Jak podkreślił Sąd Kwota wskazana w fakturze nie zwalnia organów z obowiązku wyjaśnienia stronie, na której ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, czym kwota ustalona w danych okolicznościach jest uzasadniona. W dalszej kolejności Sąd wskazał, że w kwestii dokumentowania procedury sposobu przeprowadzenia postępowania w sprawie wyłonienia najkorzystniejszej oferty - wywołany zarzutami skargi kasacyjnej - wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, który nie zakwestionował zapytania o cenę, jako procedury wyłonienia geodety do przeprowadzenia rozgraniczenia, oraz sam kontrolował czy akta sprawy umożliwiają weryfikację zasadności wyboru danej oferty np. poprzez udokumentowanie w drodze notatki służbowej ile zapytań o cenę wystosowano, ile ofert wpłynęło, czy była to jedyna oferta, jakie dane wynikały z "Informacji o cenach na roboty geodezyjne" opracowanej przez Stowarzyszenie Geodetów Polskich za dany rok. Sąd zauważył, że w badanej sprawie nie ulega wątpliwości, że to wysokość kosztów, a więc cena jaką ustalono z geodetą jest kwestionowana przez skarżącego. Usługa geodezyjna została przeprowadzona na podstawie umowy [...] zawartej [...] października 2018 r. (karta nienumerowana, akt II instancji) pomiędzy Gminą W. a Spółką A (dalej jako: "Umowa"). Wynagrodzenie za wykonanie usługi opisanej jako "rozgraniczenie nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...] położonych w obrębie N. D. " (§1 Umowy) ustalono na kwotę [...]netto (§ 3 Umowy). Z treści umowy zawartej z geodetą wynika, że strony ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe na całość prac rozgraniczeniowych, zgodnie z przedstawiona wcześniej ofertą. Geodeta nie był więc zobowiązany do wyszczególniania poszczególnych czynności i ich odrębnej wyceny. W tym też kontekście należy wskazać, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych są nieuzasadnione. Niemniej Sąd dostrzegał, że sam zakres czynności geodety akt sprawy dokumentują. Finalnie Sąd zwrócił uwagę, że w okolicznościach badanej sprawy nie wiadomo czy oferta Spółki A stanowiła jedyną złożoną ofertę, a jeśli nie to jakie kryteria zadecydowały o jej wyborze. O przeprowadzeniu postępowania w sprawie wyłonienia najkorzystniejszej ofert nie wiadomo nic, dlatego rację ma skarżący wskazując, że nie wiadomo na jakiej podstawie ustalono wysokość wynagrodzenia biegłego. Kolegium wydając zaskarżone postanowienie swoje ustalenia o wyborze najkorzystniejszej oferty oparło wyłącznie na treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. o rozgraniczeniu. W uzasadnieniu swojego postanowienia Kolegium wskazało, bowiem, że "jak wynika z treści znajdującej się w aktach decyzji o rozgraniczeniu uprawniony geodeta został wybrany poprzez zapytanie ofertowe, co gwarantuje wybór oferty najkorzystniejszej" (s.5 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia). Nie udokumentowano jednak w tym zakresie żadnych własnych ustaleń, a w kwestii procedury wyboru geodety żadnych danych nie zawierają akta administracyjne. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zasadnie skarżący wskazuje, że wydając zaskarżone postanowienie naruszono art. 262 § 1 pkt 2 w zw. z art. 263 § 1 K.p.a., ponieważ nie udokumentowano twierdzenia, że określona faktura kwota [...]zł jest kwotą w całości poniesioną w interesie strony. A o takich kosztach mowa w art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. W konsekwencji należało zgodzić się, że doszło do naruszenia art. 124 § 2 K.p.a. ponieważ nie znajdują oparcia w materiale dowodowym kryteria wyboru oferty Spółki A, ani nie wyjaśniono na czym organ opierał swoje stanowisko, że kwota [...]zł jest kwotą uzasadnioną okolicznościami tej konkretnej sprawy. W ocenie Sądu ponownie rozpoznając sprawę Kolegium było zobowiązane do uzupełnienia, w porozumieniu z organem I instancji, materiału dowodowego dotyczącego wyłonienia geodety do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie i z uwzględnieniem tych ustaleń zweryfikowanie zasadności obciążenia stron kwotą wskazaną w fakturze wystawionej przez Spółkę A. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], uchyliło postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. w zakresie daty od której biegnie termin do uiszczenia należności i w tym zakresie orzekło, iż należność należy uiścić w terminie 14 dni od daty otrzymania ostatecznego postanowienia, natomiast w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ II instancji powtórzył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że w celu wyjaśnienia kwestii wysokości kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, Kolegium wystąpiło pismem z dnia [...] lutego 2020 r. do organu I instancji o przesłanie "materiału dowodowego dotyczącego wyłonienia geodety do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego". W odpowiedzi, w dniu [...] marca 2020 r. do Kolegium wpłynęły dwa wydruki korespondencji e-mail, skierowane w dniu [...] października 2018r. do: [...]. [...], [...]. [...]. o treści: "Urząd Miejski w W. zaprasza do złożenia oferty cenowej (określenie terminu i ceny) dotyczącej rozgraniczenia granic działek o nr ewid.[...] oraz [...] zlokalizowanych w obrębie N. D. , stanowiących własność prywatną oraz własność Skarbu Państwa", a także do [...]., o tej samej treści. Z pisma wyjaśniającego organu I instancji wynika, że wszystkie te podmioty (kolejno: M. J., R. J., M. L., G. B., J. P.) świadczą usługi geodezyjne, a "Większość odbiorców oferty osobiście zgłosiło brak zainteresowania wykonaniem usługi. Wpłynęła tylko jedna oferta Spółki A, której przedstawiciela Burmistrz W. upoważnił do przeprowadzenia przedmiotowego rozgraniczenia. Mając na uwadze fakt, że wpłynęła tylko jedna oferta uznano ją za najkorzystniejszą". Oferta J. P. datowana jest na dzień [...] października 2018 r., natomiast z datą [...] października 2018r. sporządzone zostało przez organ I instancji zawiadomienie skierowane do stron postępowania, o dokonaniu "wyboru geodety" i wysokości kosztów podziału – [...] zł z wezwaniem "do zajęcia stanowiska w odniesieniu do przyszłych, poniesionych kosztów". Kolegium podkreśliło, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że organ I instancji postąpił stosownie do przepisów regulujących tryb udzielenia zamówienia polegający na zapytaniu o cenę. Zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2019r., poz.1843) zapytanie o cenę to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający kieruje pytanie o cenę do wybranych przez siebie wykonawców i zaprasza ich do składania ofert. Jak stanowi z kolei art. 70 ustawy, zamawiający może udzielić zamówienia w trybie zapytania o cenę, jeżeli przedmiotem zamówienia są dostawy lub usługi powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych, a wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8. Natomiast zgodnie z art.71 ust. 1 ustawy, zamawiający wszczyna postępowanie w trybie zapytania o cenę, zapraszając do składania ofert laką liczbę wykonawców świadczących w ramach prowadzonej przez nich działalności dostawy lub usługi będące przedmiotem zamówienia, która zapewnia konkurencję oraz wybór najkorzystniejszej oferty, nie mniej niż 5. W ocenie Kolegium przesądza to o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. T. domagając się uchylenia jego oraz postanowienia je poprzedzającego. Skargę wniesiono postanowieniom zarzucając naruszenie: 1) art. 263 § 1 K.p.a. w zw. z art. 69 i 93 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych poprzez brak unieważnienia postępowania ofertowego w trybie zapytania o cenę, z uwagi na brak zgłoszenia co najmniej dwóch ofert, 2) art. 263 § 1 K.p.a. w zw. z art. 56 K.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 i art. 89 u.k.s.c. poprzez błędnie przyjęcie, że wystarczającą podstawą obciążenia stron postępowania rozgraniczeniowego kosztami czynności ustalania przebiegu granic jest faktura VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w sytuacji, gdy brak jakichkolwiek dowodów, że nie przekraczają one wysokości wydatków ustalanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena prawidłowości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r., mocą którego uchylono postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] kwietnia 2019 r. w zakresie daty od której biegnie termin do uiszczenia należności i w tym zakresie orzekło, iż należność należy uiścić w terminie 14 dni od daty otrzymania ostatecznego postanowienia, natomiast w pozostałym zakresie utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W przedmiotowej sprawie zarówno Sąd rozpoznający niniejszą skargę, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze związane było stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dnia [...] listopada 2020 r. sygn. akt IV SA/Po [...]. Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, uw. 2, 4 i 9 do art. 153). Z kolei moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 P.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170, Lex 2016; wyroki NSA z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt II OSK [...], z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt I OSK [...] oraz z dnia [...] lutego 2013 r. sygn. akt II OSK [...]; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK [...]; Baza NSA). Z uwagi na powyższe zarówno organy administracji publicznej ponownie rozstrzygające sprawę, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest oceną wyrażoną w wydanym w niniejszej sprawie wyroku. Przypomnieć wobec tego należy, że w wyroku z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], dokonano wykładni przepisów prawa w zakresie obowiązku ponoszenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zauważając jednakże, że zgromadzony materiał dowodowy nie zawierał kryteriów wyboru oferty Spółki A, jak również nie wyjaśniał na czym oparto stanowisko, że kwota [...]zł jest kwotą uzasadnioną okolicznościami tej konkretnej sprawy. Sąd zobowiązał Kolegium do uzupełnienia, w porozumieniu z organem I instancji, materiału dowodowego dotyczącego wyłonienia geodety do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie i z uwzględnieniem tych ustaleń zweryfikowanie zasadności obciążenia stron kwotą wskazaną w fakturze wystawionej przez Spółkę A Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie Kolegium wywiązało się z powyższych wytycznych. I tak, Kolegium uzyskało od organu I instancji wydruki korespondencji e-mail, skierowane w dniu [...] października 2018r. do: [...]. [...], [...]. [...]. o treści: "Urząd Miejski w W. zaprasza do złożenia oferty cenowej (określenie terminu i ceny) dotyczącej rozgraniczenia granic działek o nr ewid.[...] oraz [...] zlokalizowanych w obrębie N. D. , stanowiących własność prywatną oraz własność Skarbu Państwa", a także do [...], o tej samej treści. Z pisma wyjaśniającego organu I instancji wynika, że wszystkie te podmioty (kolejno: M. J., R. J., M. L., G. B., J. P.) świadczą usługi geodezyjne i dalej, że "Większość odbiorców oferty osobiście zgłosiło brak zainteresowania wykonaniem usługi. Wpłynęła tylko jedna oferta Spółki A, której przedstawiciela Burmistrz W. upoważnił do przeprowadzenia przedmiotowego rozgraniczenia. Mając na uwadze fakt, że wpłynęła tylko jedna oferta uznano ją za najkorzystniejszą". Oferta J. P. datowana jest na [...] października 2018 r., natomiast z datą [...] października 2018r. sporządzone zostało przez organ I instancji zawiadomienie skierowane do stron postępowania, o dokonaniu "wyboru geodety" i wysokości kosztów podziału – [...] zł (z wezwaniem "do zajęcia stanowiska w odniesieniu do przyszłych, poniesionych kosztów"). Jak z powyższego wynika podstawą wybranej oferty był fakt, że do organu wpłynęła jedynie oferta Spółki A. Konsekwentnie organ nie miał możliwości wyboru innej oferty, czy też porównania jej z innymi ofertami, gdyż takowe nie wpłynęły do Burmistrza. Z akt sprawy wynika więc bezsprzecznie, dlaczego wyłoniono powyższego geodetę do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w niniejszej sprawie. Przechodząc do podniesionych w skardze zarzutów należy zauważyć w pierwszej kolejności, że wybór geodety został dokonany w drodze zapytania ofertowego. Było ono jednak przeprowadzone w oparciu o ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 z późn. zm.), której art. 4 pkt 8 jasno wskazuje, że przepisów powyższej ustawy nie stosuje się do zamówień i konkursów, których wartość nie przekracza wyrażonej w złotych równowartości kwoty [...]euro. Wbrew zatem stanowisku skarżącego, ustawa Prawo zamówień publicznych nie miała w tym przypadku zastosowania i nie mogło dojść do naruszenia jej przepisów, w tym przepisu art. 93 ust. 1 pkt 2 przez organ pierwszej instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutu art. 263 § 1 K.p.a. w zw. z art. 56 K.p.a. w zw. z art. 93 ust. 1 i art. 89 u.k.s.c. poprzez błędnie przyjęcie, że wystarczającą podstawą obciążenia stron postępowania rozgraniczeniowego kosztami czynności ustalania przebiegu granic jest faktura VAT nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., w sytuacji, gdy brak jakichkolwiek dowodów, że nie przekraczają one wysokości wydatków ustalanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia stawek wynagrodzenia biegłych, taryf zryczałtowanych oraz sposobu dokumentowania wydatków niezbędnych dla wydania opinii w postępowaniu cywilnym, wskazać należy, że w powołanym wyroku z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], wyjaśniono, że zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych są nieuzasadnione, a Sąd dostrzegł, że sam zakres czynności geodety został odzwierciedlony w aktach sprawy. Mając na względzie art. 153 P.p.s.a. Sąd w niniejszej sprawie był związany powyższą oceną. Niezależnie od powyższego Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] listopada 2020 r., sygn. akt I OSK [...], Baza NSA, gdzie wskazano, że zgodnie z art. 263 § 1 K.p.a. do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji. Zakres podmiotowy art. 263 § 1 k.p.a. obejmuje "świadków, biegłych oraz strony", natomiast art. 56 K.p.a. reguluje sposób ustalania kosztów podróży i innych należności szerokiego katalogu osób stawiających się na wezwanie. Skoro więc art. 263 § 1 K.p.a. nie odsyła do zakresu podmiotowego art. 56 K.p.a., bo sam ten zakres wyczerpująco reguluje, to należy przyjąć, że mające charakter odesłania użyte w art. 263 § 1 K.p.a. sformułowanie "w przypadkach przewidzianych w art. 56" należy odczytywać przedmiotowo, a nie podmiotowo, tj. właśnie jako odnoszące się do kosztów podróży i innych należności podmiotów wskazanych w art. 263 § 1 K.p.a. Oznacza to, że koszty podróży i inne należności świadków, biegłych oraz stron należy ustalać zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Trafnie zatem podkreśla się w piśmiennictwie prawniczym, że również świadkom i biegłym przysługuje zwrot kosztów podróży i inne należności ustalone w trybie określonym w art. 56 K.p.a., tj. zgodnie z przepisami działu 2 tytuł III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Natomiast geodeta wykonujący czynności w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym nie ma statusu biegłego, a w konsekwencji do ustalania kosztów postępowania administracyjnego w zakresie należności geodety nie mają zastosowania przepisy zawarte w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym również wydanego w oparciu o art. 89 ust. 5 tej ustawy przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 2013 r. Status prawny geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym nie jest postrzegany jednolicie. Z jednej bowiem strony przypisywana jest mu wprawdzie pozycja zbliżona do pozycji biegłego, z drugiej strony – co wynika z ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 276) oraz rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz.U. z 1999 r. Nr 45, poz. 453) geodeta działa w ramach kompetencji właściwego organu, z jego "upoważnienia". Inaczej niż w przypadku biegłych udział geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym opiera się na upoważnieniu właściwego organu i jest obligatoryjny, czuwa on nad przebiegiem postępowania rozgraniczeniowego – w tym właściwym sporządzeniem dokumentacji, tj. protokołu granicznego lub aktu ugody. Przy czym nie działa jak zastępca organu administracji, jego kompetencje w określonym ustawowo zakresie są autonomiczne. Tak kształtująca się, specyficzna rola upoważnionego geodety w postępowaniu rozgraniczeniowym nie daje podstawy do przyjęcia, że jest on w takim postępowaniu biegłym w rozumieniu przepisu art. 84 K.p.a. skutkiem czego brak jest też podstaw do ustalania kosztów postępowania administracyjnego w zakresie należności geodety wykonującego czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym w oparciu o art. 56 § 1 K.p.a. a tym samym do stosowania przepisów zawartych w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w tym wydanego w oparciu o art. 89 ust. 5 tej ustawy przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 kwietnia 2013 r. Konsekwentnie ustalenie wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego obejmujących wynagrodzenie uprawnionego geodety za dokonane czynności geodezyjne, aczkolwiek dokonywane w nawiązaniu do treści zawartej z nim umowy, nie jest automatyczne i wymaga weryfikacji oraz oceny przedstawionych przez geodetę wyników jego prac, przedłożonej dokumentacji rozgraniczenia nieruchomości, specyfikacji kosztów oraz rachunku. W ocenie Sądu – na co jak powyżej wskazano, zwracał już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...], z akt sprawy wynika zarówno podstawa wybranej ofert, jak i zakres wykonanych prac, co przesądza o prawidłowości wydanych w sprawie postanowień. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 lipca 2020
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Donata Starosta /przewodniczący sprawozdawca/ Józef Maleszewski Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny