IV SA/Po 1104/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 07 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenie T. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 czerwca 2020 r. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadniania orzeczenia w sprawie ze skargi T. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2020 r. do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadniania orzeczenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wskazując, że jest on zwolniony z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż skarga dotyczyła sprawy z zakresu pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.- dalej "Ppsa") jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 Ppsa). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 Ppsa). W świetle art. 230 § 1 i 2 Ppsa, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W rozdziale 3 działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostały przewidziane zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 239 P.p.s.a. wyróżnia się dwie kategorie zwolnień od kosztów sądowych – zwolnienia przedmiotowe (zawarte w § 1 pkt 1 od lit. "a" do "h") oraz zwolnienia podmiotowe (zawarte w § 1 pkt 2 – 4 oraz w § 2). Zwolnienia przedmiotowe obejmują sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych, spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, z zakresu ubezpieczeń społecznych i powszechnego obowiązku obrony, udzielania cudzoziemcom ochrony oraz dodatków mieszkaniowych. Jest to katalog zamknięty, przeznaczony dla spraw szczególnie istotnych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia "spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej" (art. 239 pkt 1 lit. a Ppsa) wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, że każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia dotyczące spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. Są to sprawy, w których strona skarży działanie lub bezczynność organu administracji publicznej dotyczące świadczeń, które ze względu na charakter oraz cel stanowią formę pomocy państwa dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej. Niniejsza sprawa – której przedmiotem jest postanowienie dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego – należy właśnie do kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, wobec czego skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 195 § 2 w zw. z art. 198 Ppsa postanowił jak w sentencji.