IV SA/Po 1067/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P.W. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia punktów w ewidencji punktów karnych 1. uchyla czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego P.W. kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Starosta [...] powołując się m.in. na art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 poz. 627 t.j.; zwanej dalej "u.k.p.") orzekł o cofnięciu P. W. (zwanemu dalej również "skarżącym") uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B w związku z orzeczonym w stosunku do niego zakazem prowadzenia pojazdów. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Starosta [...] zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A i B. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Starosta [...] na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p. orzekł o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Starosta [...] na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137; zwanej dalej również "p.r.d.") skierował Skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] powołując się na art. 130 ust. 1 p.r.d. w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488; zwanego dalej również "rozporządzeniem z dnia 25 kwietnia 2012 r.") o usunięcie z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego punktów przypisanych skarżącemu, na podstawie wpisu ostatecznego, w związku z wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii A i B oraz o wydanie zaświadczenia o nieposiadaniu przez skarżącego punktów karnych w ewidencji, które zostały przypisane skarżącemu przed wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Jednocześnie pismem z dnia [...] września 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Starosta [...] orzekł o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B, a decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii A i B. W związku z tym Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że skarżący powinien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień oraz badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu. Natomiast punkty karne zostaną usunięte z ewidencji po uzyskaniu informacji od Starosty [...] o poddaniu się przez skarżącemu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami. Tym samym Komendant Wojewódzki Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. W piśmie z dnia [...] października 2016 r. skarżący zwrócił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o sprecyzowani stanowiska, w zakresie braku podstaw do uwzględnienia wniosku o usunięcie z ewidencji punktów karnych oraz o wyjaśnienie, który z przepisów prawa powszechnie obowiązującego uzależnia usunięcie punktów karnych z ewidencji od otrzymania zawiadomienia od Starosty o pozytywnym wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, w sytuacji wydania wobec kierującego decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji poinformował skarżącego, iż podtrzymuje wcześniej zawarte stanowisko. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. W związku z powyższym ponownie wyjaśniał, że punkty przypisane za naruszenia przepisów ruchu drogowego zostaną usunięte z ewidencji ukaranych kierowców po otrzymaniu zawiadomienia ze Starostwa Powiatowego w P. o poddaniu się przez skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący wezwał Komendanta Wojewódzkiego Policji do usunięcia naruszenia prawa w związku z odmową usunięcia punktów karnych. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia prawa, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji ponownie odmówił usunięcia punktów karnych z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. P. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. Skarżący zarzucił Komendantowi Wojewódzkiemu Policji naruszenie: - art. 130 ust. 1 p.r.d w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. poprzez ich niezastosowanie i nieusunięcie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z ewidencji o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d., punktów karnych, które przypisane zostały skarżącemu, przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B, - art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący, jako kierujący winien zostać skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, podczas gdy skarżący w dacie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, nie posiadał w ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d., punktów karnych z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami i tym samym skarżący nie mógł przekroczyć dopuszczalnej ilości 24 punktów, skoro ich nie posiadał, - art. 13 ust. 1 pkt 1 u.k.r. poprzez jego błędne niezastosowanie i uznanie, że skarżący winien zostać skierowany na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, podczas gdy skarżący uzyskał w dniu [...] czerwca 2016 r. orzeczenie psychologiczne nr [...], stwierdzające brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie kategorii A i B, na podstawie badania przeprowadzonego przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu, - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności nieustalenie tego czy skarżący spełnił przesłanki ustawowe konieczne do usunięcia z ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. p.r.d., punktów karnych na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia 25 kwietnia 2012 r., - art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w szczególności nieustalenie tego czy skarżący posiada ważne orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwskazań do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i B, - art. 7 k.p.a. w związku z art. 8 k.p.a, poprzez nieuwzględnienie w niniejszym postępowaniu słusznego interesu obywateli oraz działania sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego przejawiającą się w przyjęciu, iż skarżący winien poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w związku z przekroczeniem dopuszczalnej ilości punktów, podczas gdy skarżący w dacie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r., nie posiadał w ewidencji punktów przypisanych za wykroczenia drogowe, w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej czynności poprzez nakazanie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji usunięcia w ewidencji punktów karnych, które zostały przypisane przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. oraz o zasądzenie od organu Policji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji ustosunkowując się do treści wniosku z dnia [...] lipca 2016 r., pominął treść § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., zgodnie z którym organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego - jeżeli wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1, 1a lub 4 lit. b lub c p.r.d.. Przypadki te, stanowiące wyjątek od reguły w zakresie obligatoryjnego usuwania z ewidencji punktów karnych w przypadku wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami - nie dotyczą skarżącego, albowiem przepisy art. 140 ust. 1 pkt 1, 1 a lub 4 lit. b lub c p.r.d. zostały uchylone przez ustawodawcę w 2013 r. Skarżący zaznaczył, że Starosta [...], mimo ciążącego na nim obowiązku, nie poinformował Komendanta Wojewódzkiego Policji o wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A i B. W rezultacie powyższego Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 roku, nr: [...], skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w związku z przekroczeniem dopuszczalnej ilości punktów. Zdaniem skarżącego Starosta [...] w pierwszej kolejności powinien zawiadomić Komendanta Wojewódzkiego Policji o okoliczności wydania względem skarżącego decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A i B, czemu nie sprostał. Następnie Komendant Wojewódzki Policji po otrzymaniu informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnień, zobligowany był do usunięcia z ewidencji ukaranych kierowców punktów karnych, które przypisane zostały skarżącemu, przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2016 r. W dalszej kolejności Starosta [...] powinien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające celem ustalenia tego czy w dacie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu istnieją przeszkody do jej wydania, w szczególności czy w ewidencji o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. zawarte są informacje, z których wynika że skarżący jest osobą o której mowa w art. 114 ust. 1 pkt b tj. taką, która przekroczyła dozwoloną ilość 24 punktów karnych. W ocenie skarżącego nie powinien on posiadać we wskazanej ewidencji punktów karnych, z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] maja 2016 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Każdorazowo bowiem Komendant Wojewódzki Policji w przypadku powzięcia wiadomości o wydaniu względem kierującego wyżej wymienionej decyzji, zgodnie z treścią § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji jakoby powinien on się poddać badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu, bowiem skarżący w dniu [...] czerwca 2016 r. uzyskał orzeczenie psychologiczne nr [...] stwierdzające brak przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie kategorii A i B. Wskazane wyżej orzeczenie psychologiczne znajduje się obecnie w aktach sprawy Starosty [...], sygn. akt [...] Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji nie wykazał rzeczywistych przesłanek przemawiających za niemożnością usunięcia punktów karnych w trybie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki policji wniósł o jej oddalenie. Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że skarżący wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co stanowiło podstawę do zwrócenia się do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i skierowania na badania psychologiczne. Przypisane skarżącemu punkty karne zostaną usunięte po otrzymaniu zawiadomienia o poddaniu się przez Skarżącego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przed przejściem do oceny zasadności skargi złożonej w niniejszym postępowaniu wyjaśnić należy, że odmowa usunięcia punktów karnych z ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej również "p.p.s.a.") podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt I OSK 283/14 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13, a także postanowienia NSA z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1413/11 oraz z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 329/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d. Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Przepis art. 130 ust. 2 p.r.d. stanowi, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 3 p.r.g. Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. W § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. określono, że organ prowadzący ewidencję usuwa z ewidencji punkty przypisane na podstawie wpisu ostatecznego: 1) jeżeli wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, z wyjątkiem decyzji, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1, 1a lub 4 lit. b lub c ustawy; 2) w razie otrzymania informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1: a) pkt 1 lit. a ustawy, jeżeli sprawdzenie to obejmowało umiejętności praktyczne i wiedzę teoretyczną, b) pkt 1 lit. b albo pkt 2 ustawy; 3) jeżeli od dnia popełnienia naruszenia upłynął rok, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyłaby 24 punkty, a w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy - 20 punktów; 4) w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, z zastrzeżeniem § 8 ust. 4-6. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy wydanie w stosunku do skarżącego decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów stanowiło samodzielną przesłankę do dokonania czynności usunięcia punktów karnych, czy też tak jak chce tego Komendant Wojewódzki Policji, niezbędnym było uzyskanie informacji o pozytywnym wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Spór ten wynika ze specyficznego stanu faktycznego z jakim mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W stosunku do skarżącego wydano bowiem zarówno decyzję o cofnięciu uprawnień w związku z orzeczeniem zakazu prowadzenia pojazdów (art. 103 ust. 1 pkt 4 u.k.p.) oraz decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Z tego względu wyjaśnić należy, że przesłanki wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. są od siebie niezależne i dotyczą odrębnych stanów faktycznych. Spełnienie którejkolwiek z nich daje podstawę do usunięcia punktów z ewidencji. Usunięcie punktów na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. jest konsekwencją wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W tym przypadku wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień stanowi podstawę usunięcia punktów karnych z ewidencji. Natomiast usunięcie punktów karnych z ewidencji na podstawie § 6 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. dotyczy sytuacji gdy osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana zostanie decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. (§ 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d.). W niniejszej sprawie niespornym jest, że w stosunku do skarżącego została wydana decyzja cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] sierpnia 2016 r. (decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]). Niespornym jest również, że w stosunku do skarżącego nie została wydana decyzja, o której mowa w art. 140 ust. 1 pkt 1, 1a lub 4 lit. b lub c p.r.g. Tym samym w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do usunięcia punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisanych do ewidencji na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. Komendant Wojewódzkiego Policji błędnie uznał, że usunięcie punktów karnych z ewidencji uzależnione było dodatkowo od spełnienia przesłanek z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. W ocenie Sądu brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, by żądać od skarżącego spełnienia przesłanek § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sytuacji gdy spełnione zostały przesłanki z § 6 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów wypełniało hipotezę § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. i zobowiązywało Komendanta Wojewódzkiego Policji do dokonania czynności usunięcia punktów karnych z ewidencji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu (200 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).