IV SA/Gl 745/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Michalik po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Pi., S. P., P. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. P. i S. P. oraz P. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego w służbach mundurowych. W dniu 13 kwietnia 2017 r. wpłynęła skarga kasacyjna pełnomocnika skarżących od wyżej wymienionego orzeczenia wraz z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. Starszy referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż skarżący z uwagi na fakt osiągania dochodów z tytułu zatrudnienia są w stanie ponieść obligatoryjne koszty sądowe należne Skarbowi Państwa. Pismem z dnia 13 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących wniósł sprzeciw na postanowienie z dnia 23 lutego 2017 r. twierdząc, że uzyskiwane dochody skarżących są w całości konsumowane przez wydatki związane z ich utrzymaniem. W wykonaniu zarządzenia Sędziego sprawozdawcy z dnia 6 kwietnia 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w szczególności źródeł dochodu skarżących, miesięcznej wysokości kosztów utrzymania mieszkania, w którym zamieszkują, czyli ponoszonych opłat za tzw. media oraz obciążeń z tytułu kredytu konsumpcyjnego i odnawialnego. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżących nadesłał plik dokumentów potwierdzających wysokość wynagrodzenia za pracę, kosztów utrzymania mieszkania i obciążeń kredytowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 15 sierpnia 2015 r.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W związku z powyższym wniesienie sprzeciwu przez pełnomocnika skarżących spowodowało utratę mocy postanowienia z dnia 23 lutego 2017 r. o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz jednocześnie przejęcie sprawy do rozpoznania przez Sąd. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest odpłatność za zainicjowaną przez siebie sprawę sądową, zaś wyjątkiem od niej możliwość ubiegania się o zwolnienie w tym przedmiocie (w sytuacji braku środków na pokrycie stosownych należności, np. wpisów). Prawo pomocy jest wyłomem uczynionym przez ustawodawcę na rzecz strony biednej, którego udzielenie wiąże się z koniecznością należytego zachowania się wnioskodawcy (przedstawienia sądowi oceniającemu wniosek całości materiału dokumentującego stan majątkowy). Prawo pomocy nie jest instytucją przysługującą osobom uznającym się za niezamożne, a osobom, które taki fakt wykażą stosownymi dokumentami i oświadczeniami (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt I OZ 21/15, LEX nr 1640412). Jednocześnie koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, a ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 39/15, LEX nr 1640590). W niniejszej sprawie, analiza tak rozumianego stanu majątkowego skarżących prowadzi do konkluzji, że nie spełniają oni przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. albowiem zgodnie z dokumentami przesłanymi na wezwanie z dnia 6 kwietnia 2017 r. dochód skarżących wynosi w sumie 6.932,78 zł, w tym B. P. (1.738,01 zł), S. P. (1.668,52 zł) i P. P. (3.526,25 zł). Jednocześnie skarżący udokumentowali koszty utrzymania mieszkania, na które składają się opłata za lokal mieszkalny (827,09 zł), prąd (94,51 zł), gaz (199,62 zł), abonamenty za telefony (62,46 zł i 81,76 zł) oraz raty dwóch kredytów (1.297,38 zł i 112,90 zł). Tym samym miesięczne koszty ponoszone przez skarżących wynoszą łącznie 2.675,72 zł. Wobec tego należy stwierdzić, iż skarżącym po opłaceniu powyższych zobowiązań pozostaje jeszcze do dyspozycji kwota 4.257,06 zł, z której po odliczeniu kosztów żywności i środków czystości, są w stanie wygospodarować kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.