IV SA/Gl 738/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej na decyzję umieszczającą w trybie pilnym poza kolejnością w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu;

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, w dniu 14 lutego 2018 r. S. S. - działająca jako przedstawiciel ustawowy całkowicie ubezwłasnowolnionego skarżącego, nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż żąda zwolnienia go od kosztów sądowych oraz ustanowienia dlań radcy prawnego z urzędu. W treści wniosku wskazano, że wyżej wymienieni tworzą dwuosobowe gospodarstwo domowe, skarżący jest osobą obłożnie chorą, wymagającą całodobowej opieki, z kolei S. S. (będąca jego matką) ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym. Nie posiadają przy tym żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości - poza zamieszkiwanym lokalem o powierzchni 36 m2. Równocześnie zadeklarowano, iż na dochód ich gospodarstwa domowego składa się emerytura S. S., w kwocie 2.111,66 zł oraz renta skarżącego, w wysokości 1.440,94 zł, z kolei wśród miesięcznych kosztów utrzymania wymieniono między innymi czynsz (604 zł), wydatki związane z opłaceniem opiekunki (470 zł), zakupem leków (500-600 zł), pieluch (400 zł) i artykułów pielęgnacyjnych (200 zł) oraz opłaty za prąd (80 zł), gaz (90 zł) i telefon (70 zł), a także szereg innych należności. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna wydana w zakresie skierowania do domu pomocy społecznej. Stwierdzić zatem przyjdzie, że skarżący jest w tej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", a co za tym idzie, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 23 lutego 2018 r. - karta nr 60 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie dla D. S. profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń podnoszonych we wniosku wynika, że skarżący nie posiada zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jakkolwiek przy tym dochód netto przypadający na gospodarstwo domowe wyżej wymienionego wynosi 3.552,60 zł (patrz: decyzje ZUS znajdujące się w aktach administracyjnych) - co trudno uznać za kwotę niską jak na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy, to jednak wzięto pod uwagę fakt, że jest osobą przewlekle, obłożnie chorą, a równocześnie tak on sam jak i jego matka, (która ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności) wymagają opieki innych osób w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentach dołączonych do akt administracyjnych, a w szczególności w orzeczeniu o niepełnosprawności oraz w kwestionariuszu rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 8 maja 2017 r.). W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że sytuacja życiowa strony jest wyjątkowo trudna i dlatego za w pełni wiarygodne należało uznać zawarte we wniosku oświadczenia o ponoszeniu znacznych kosztów związanych z utrzymaniem, w tym z leczeniem i pielęgnacją. Jak wynika z tych oświadczeń, wspomniane koszty utrzymania pochłaniają niemal całkowicie dochód rodziny skarżącego, a w rezultacie stwierdzić przyjdzie, że nie jest on w stanie poczynić oszczędności umożliwiających opłacenie radcy prawnego, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.