IV SA/Gl 620/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;

Wraz ze skargą z dnia 5 czerwca 2017 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym P.S., reprezentowany w sprawie przez adwokata, zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza skarżący oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i jest na ich utrzymaniu, jako że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani dochodów (miał wprawdzie przyznaną rentę, jednak tylko do czerwca bieżącego roku), a nadto obciążają go alimenty, w kwocie 400 zł. Wezwaniem z dnia 27 lipca 2017 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącego o uprawdopodobnienie danych ujętych we wniosku, poprzez: - nadesłanie zaświadczenia organu rentowego obrazującego wysokość renty pobranej przez skarżącego za ostatni miesiąc (czerwiec 2017 r.), jak również potwierdzającego, iż skarżący utracił prawo do tego świadczenia począwszy od lipca bieżącego roku; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego (czynsz, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, wodę, gaz, usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości itp., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz inne wydatki). Wskazano, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu, opłat za tzw. media oraz na zakup leków powinny nadto zostać udokumentowanie np. stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach rodziców, z którymi skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym zakresie wskazano, iż niezbędne jest podanie wysokości dochodu każdego z rodziców oraz wskazanie składników ich majątku, to jest zasobów pieniężnych (oszczędności, gotówka, papiery wartościowe), a także nieruchomości oraz przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Nadto dodano, iż należy przedłożyć dokumenty potwierdzające wysokość dochodu uzyskiwanego przez te osoby, to jest np. zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za pracę, przekaz pocztowy (tzw. "odcinek") emerytury lub renty itp. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie nie udzielono na to wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego trzeba podnieść, iż w myśl zasady określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący w ogóle nie zareagował na wezwanie z dnia 27 lipca 2017 r. i nie uzupełnił oświadczeń, które podniósł w swoim wniosku. Nie nadesłał mianowicie jakichkolwiek dokumentów, które obrazowałyby wysokość obciążających go wydatków związanych z utrzymaniem, nie potwierdził w żaden sposób, że utracił prawo do pobierania renty, a nadto nie podał ani nie udokumentował dochodów i stanu majątkowego swoich rodziców, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wspomniane wyżej wezwanie z dnia 27 lipca 2017 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 sierpnia 2017 r., W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 24 sierpnia 2017 r. P.S. nie udzielił na nie jakiejkolwiek odpowiedzi. Tymczasem trzeba zaakcentować, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku pełnego i wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. To na nim spoczywa więc obowiązek wykazania zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak wykonania przez stronę obowiązków nałożonych nań w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, jest więc przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia NSA: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania stwierdzić przyjdzie, że skarżący nie zobrazował w sposób dostateczny swojej sytuacji materialnej, a tym samym nie zdołał wykazać, aby nie był w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie został zatem w sprawie zachowany i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.