IV SA/Gl 146/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.L. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika postanawia: 1. 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.

W dniu 7 lipca 2017 r. G.L. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata z urzędu powołując się trudną sytuację materialną oraz na brak wiedzy prawniczej. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, nie posiada zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z umów cywilnoprawnych osiągając z tego tytułu dochód wynoszący średnio 1.300 zł miesięcznie oraz ponosząc koszty utrzymania w ramach wyżywienia (800 zł), opłaty za czynsz oraz tzw. media (razem 350 zł) i zakupu "artykułów pierwszej potrzeby", czyli między innymi odzieży, środków czystości itd. (100 zł), a także wydatkując na transport komunikacją miejską 60 zł. Następnie, odpowiadając na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, skarżący nadesłał dokumenty źródłowe potwierdzające dane, na które się powołał. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tym kontekście należało uznać, że skarżący zachował wymóg warunkujący uwzględnienie jego żądania. Stanowisko takie zajęto oceniwszy okoliczności podniesione we wniosku przez pryzmat argumentacji przyjętej przez tutejszy Sąd w postanowieniu z dnia 4 lipca 2017 r., wydanym w innej sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Gl 7/17. W sprawie tej G.L. zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a jego wniosek został pierwotnie oddalony przez starszego referendarza sądowego, który wskazał na szereg niejasności i wątpliwości dotyczących sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego. Pomimo to, Sąd w wyniku sprzeciwu, zmienił rzeczone rozstrzygnięcie i przyznał G.L. prawo pomocy w zakresie całkowitym orzekając o tym w przywołanym wyżej postanowieniu z dnia 4 lipca 2017 r. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Sąd orzekał w stanie faktycznym podobnym do wykazanego we wniosku złożonym w sprawie niniejszej (zasadniczo jedyna różnica sprowadza się tu do niewielkiego wzrostu z jednej strony - dochodu, z drugiej jednak - także kosztów utrzymania) i biorąc pod uwagę składające się na ten stan faktyczny okoliczności stwierdził, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ani kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tym zakresie Sąd wywiódł, że wydatki wnioskodawcy na utrzymanie wynoszą około 1.000 zł miesięcznie, a ponadto jest on zobowiązany do zapłaty egzekucji komorniczych w łącznej wysokości 190,52 zł, z kolei jego dochody w roku 2016 r. wynosiły 8.862,52 zł, czyli 738 zł miesięcznie. Na tej podstawie Sąd rozstrzygnął o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz o ustanowieniu adwokata. Uwzględniwszy zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu oraz wziąwszy pod uwagę ustalenia, które legły u jego podstaw przyjęto, iż wyżej wymieniony zachował przesłankę, od której ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.