IV SA/Gl 1117/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.N. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;

Postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy uwzględnił wniosek S.N. o przyznanie prawa pomocy zwalniając go od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2017 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, to jest pismem z dnia 7 września 2017 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, w osobie adwokata J.J. Odpowiadając na stosowne wezwanie wyżej wymieniony nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej, w kwocie 257 zł miesięcznie. Do wniosku dołączona została kopia decyzji administracyjnej o przyznaniu skarżącemu tego świadczenia. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku S.N. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 § 2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności trzeba raz jeszcze zaznaczyć, że skarżący ubiegał się już w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy i w tym zakresie, po rozpoznaniu złożonego przezeń wniosku, zwolniono go od kosztów sądowych mocą postanowienia wydanego przez starszego referendarza sądowego w dniu 31 marca 2017 r. W tej sytuacji brak jest podstaw do rozpoznania kolejnego wniosku o zwolnienie od rzeczonych kosztów (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 12 września 2017 r. - karta nr 91 akt sprawy). Z kolei wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ustanowienie dlań adwokata w sytuacji gdy zwolniono go już od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby faktycznie z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie pełnomocnika procesowego). W tym kontekście uznano, że wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania został w sprawie zachowany. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Treść dołączonej do wniosku decyzji administracyjnej wydanej w dniu [...]r. (vide: karta nr 102 akt sprawy) potwierdza przy tym, iż zarówno on sam jak i jego małżonka są osobami niepełnosprawnymi i pobierają zasiłki stałe z pomocy społecznej, w kwotach odpowiednio 257 zł i 514 zł. W tym kontekście nie budzi wątpliwości, iż skarżący nie jest w stanie dokonać żadnych oszczędności, a w rezultacie należało przyjąć, że spełnił on przesłankę, o której mowa w przywołanym art 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i rozstrzygnąć jak w sentencji działając na podstawie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.