III SO/Lu 3/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania projektu postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

K. F. przed złożeniem skargi, za pośrednictwem organu, pismem z dnia 6 września 2023 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżący wyjaśnił, że nie miał wiedzy o wydaniu przez Zarząd Województwa Lubelskiego decyzji z dnia 30 maja 2023 r. Skarżący podniósł, że o wydaniu zaskarżonej decyzji w dniu 30 maja 2023 r. dowiedział się dopiero w dniu 30 sierpnia 2023 r. w sytuacji gdy otrzymał korespondencję zawierającą informację o wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Po otrzymaniu tej korespondencji skarżący ustalił, że wydana została zaskarżona decyzja. Skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja musiała zostać doręczona na adres, pod którym nie mieszka ani nie została odebrana przez dorosłego domownika. Nikt nie przekazał mu żadnej korespondencji zawierającej zaskarżoną decyzję. Wskazał, że począwszy od stycznia 2023 r. do obecnej chwili zamieszkuje wraz z rodziną na ul. [...] w B. P. [...]. Pod adresem [...], [...] prowadzona jest restauracja oraz hotel, należące do jego rodziców. Ponadto, skarżący zaznaczył, że pod tym adresem miał zarejestrowaną działalność gospodarczą [...] K. F., lecz nigdy tam nie mieszkał. Wskazał, że nie udało mu się ustalić, czy i kto oraz kiedy odebrał korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o nieuwzględnienie wniosku. Skarżący uzupełnił brak formalny wniosku poprzez złożenie skargi na ww. decyzję organu z dnia 30 maja 2023 r. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej "p.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego można wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (...). Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu musi spełniać warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazaniu na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. W świetle ugruntowanego w tej kwestii orzecznictwa sądowoadministracyjnego panuje jednolity pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek o przywrócenie terminu może być skuteczny, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 12 września 2013 r. sygn. akt II FZ 717/13, postanowienie NSA z 22 listopada 2013 r. sygn. akt II FZ 988/13, postanowienie NSA z 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14 – orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W ocenie sądu w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu. Skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w okresie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącemu zachowanie terminu do wniesienia skargi. Skarżący podniósł, jak wyżej wskazano, że o wydaniu zaskarżonej decyzji w dniu 30 maja 2023 r. dowiedział się dopiero w dniu 30 sierpnia 2023 r. w sytuacji gdy otrzymał informację o wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego. Tym samym przyjąć należy, iż termin na złożenie wniosku został zachowany. Wyjaśnił, że zaskarżona decyzja musiała zostać doręczona na adres, pod którym nie mieszka, i że od stycznia 2023 r. do obecnej chwili zamieszkuje wraz z rodziną na ul. [...] w B. P.. Wskazał, że nie wiadomo czy i kto oraz kiedy odebrał korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję. W odniesieniu do powyższej argumentacji zwrócić uwagę należy, że jak wynika z dołączonych przez organ wraz z wnioskiem skarżącego akt administracyjnych w sprawie doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji organu zastosowanie znajduje procedura doręczenia wymieniona w art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.), dalej "k.p.a.". Sąd stwierdza, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wyraźnie wynika, że została skutecznie doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 9 czerwca 2023 r., który podjął się oddania przesyłki adresatowi, co determinuje w konsekwencji przyjęcie, iż doręczenie skarżącemu decyzji organu z dnia 30 maja 2023 r. nastąpiło właśnie w dniu 9 czerwca 2023 r. Zatem, ostatnim dniem do wniesienia skargi był dzień 10 lipca 2023 r. Zdaniem sądu, za bezpodstawne należy uznać twierdzenia skarżącego, że de facto nie doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji, bowiem nigdy skarżący nie zamieszkiwał pod adresem [...] [...], [...]. Przede wszystkim, z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowym adresem skarżący posługiwał się począwszy od chwili złożenia aplikacji konkursowej, przez podpisanie umowy o dofinansowanie, pod tym adresem odbierał wydaną w pierwszej instancji decyzję LAWP z dnia 20 października 2022 r. Także w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazał ten adres. Z akt nie wynika też, by skarżący przed wydaniem i doręczeniem zaskarżonej decyzji informował organ o zmianie adresu do korespondencji, co było jego obowiązkiem, w świetle regulacji art. 41 k.p.a. Z tego względu stanowisko skarżącego stoi w oczywistej sprzeczności z art. 43 k.p.a., który przewiduje skuteczność doręczenia pism do rąk dorosłego domownika. Innymi słowy, okoliczność doręczenia skarżącemu zaskarżonej decyzji z zachowaniem dyspozycji art. 43 k.p.a., nie upoważnia do wniosku, że skarżącemu nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi od dnia 9 czerwca 2023 r. Za zaniedbanie domowników w zakresie przekazania przesyłki skarżącemu oraz poinformowania o dacie jej odbioru, odpowiedzialność ponosi strona (por. też postanowienia w sprawach o sygn. akt: I OZ 174/09 i II SA/Wr 146/23 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). W orzecznictwie utrwalony jest również pogląd, że jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się doręczenia tej przesyłki adresatowi (wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 1098/10). Dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zwrotne potwierdzenie odbioru w niniejszej sprawie zawiera jednoznaczne stwierdzenie, że skierowana do skarżącego przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została odebrana przez dorosłego domownika. Nie można obalić domniemania doręczenia do rąk dorosłego domownika jedynie przez stwierdzenie, że osoba odbierająca przesyłkę nie była do tego upoważniona, w sytuacji, w której osoba ta przebywała w lokalu adresata będącego osobą fizyczną i jednocześnie oświadczyła doręczycielowi, że jest dorosłym domownikiem adresata, poświadczając to własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Doręczyciel nie jest uprawniony do weryfikowania, czy dorosła osoba przebywająca w danym lokalu jest rzeczywiście domownikiem adresata, musi bowiem polegać na oświadczeniu tej osoby i składanym przez nią podpisie potwierdzającym nie tylko odbiór przesyłki, ale również zobowiązanie się do oddania przesyłki adresatowi. Z kolei adresata obciążają ewentualne negatywne konsekwencje zaniedbań osoby, która zobowiązała się oddać jej przesyłkę. Bez znaczenia jest przy tym, kto w tym przypadku odebrał przesyłkę, skoro osoba ta oświadczyła, że jest dorosłym domownikiem i zobowiązała się oddać przesyłkę adresatowi (por. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 263/16). Adresat będzie zatem zmuszony ponieść konsekwencje zaniedbań domownika, bowiem brak staranności domownika jest traktowane tak samo, jak adresata przesyłki, podobnie jak za brak należytej staranności po stronie profesjonalnego pełnomocnika w zakresie dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych. W aktach sprawy znajdują się zwrotne potwierdzenia odbioru z których wynika, że już wcześniej przesyłki kierowane do skarżącego na wskazany adres odbierane były w analogiczny sposób, a skarżący nie ponosił z tego powodu negatywnych skutków procesowych. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że nie dochował on należytej staranności przy organizacji odbioru korespondencji. Z przedstawionych okoliczności nie wynika, aby zaistniała nagła, nieprzewidziana sytuacja, uniemożliwiająca przekazanie korespondencji skarżącemu. Jak wskazano skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w okresie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącemu zachowanie terminu do wniesienia skargi. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw i brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do dokonania czynności bez swojej winy. Uznać należy, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do przywrócenia terminu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.