III SAB/Wa 11/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Anna Zaorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. oddala skargę

Z akt sprawy wynika, że 4 stycznia 2017 r. skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. deklarację VAT-7 za grudzień 2016 r. z wykazaną kwotą zwrotu 282.535 w terminie 25 dni czyli do 29 stycznia 2017 r. Organ podatkowy badając zasadność zwrotu podatku wszczął 16 stycznia 2017 r. kontrolę podatkową. W ramach wszczętej kontroli podatkowej organ wydał osiem postanowień o przedłużeniu zwrotu podatku. Z akt wynika, że od żadnego z tych postanowień nie zostało wniesione zażalenie do organu odwoławczego. Następnie 8 stycznia 2019 r. na podstawie postanowienia z [...] grudnia 2018 r. organ podatkowy wszczął postępowania podatkowe za grudzień 2016 r. W ramach tego postępowania wydał: postanowienie z [...] stycznia 2019 r. przedłużające zwrot do 30 maja 2019 r., postanowienie z [...] maja 2019 r. przedłużające zwrot do 30 września 2019 r, Postanowienie z [...] września 2019 r. przedłużające zwrot do 30 grudnia 2019 r, Postanowienie z [...] grudnia 2019 r. przedłużające zwrot do 30 marca 2020 r, Postanowienie z [...] marca 2020 r. przedłużające zwrot do 30 czerwca 2020 r, W stosunku do postanowień z [...] grudnia 2019 r, [...] maja 2019 r., [...] września 2019 r. skarżąca złożyła wnioski o stwierdzenie nieważności ze względu na ich doręczenie doradcy podatkowemu J. J., który nie był umocowany do reprezentowania skarżącej w ramach czynności sprawdzających zasadność zwrotu VAT za grudzień 2016 r. Zatem postanowienia o przedłużeniu nigdy nie weszły do obrotu prawnego i nie wywołały skutku w postaci przedłużenia terminu zwrotu podatku. W związku z powyższym podatek powinien zostać zwrócony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. W ocenie Sądu nie wystąpiła bezczynność organu w przedmiocie dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Tak więc dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami prawa, ewentualnie czy zaistniały jakieś okoliczności, które wyłączałyby stan bezczynności - w realiach niniejszej sprawy chodzi o dokonanie zwrotu podatku za grudzień 2016 r. Niewątpliwie z przepisów art. 125 § 1 i art. 139-140 O.p. wynika wymóg załatwiania spraw podatkowych wnikliwie i szybko, bez zbędnej zwłoki (albo niezwłocznie - art. 139 § 2), lecz nie później niż we wskazanych tam terminach - co ma oczywiste przełożenie nie tylko na sytuację prawną podatnika, ale często (jak w sprawie niniejszej) także na jego bieżącą sytuację finansową. Zakończenie czynności sprawdzających, postępowania podatkowego (postępowania kontrolnego), usuwa bowiem stan niepewności co do sytuacji prawnej podatnika, a równocześnie może bezpośrednio wpływać na jego sytuację finansową (np. poprzez zwrot podatku). Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze fakt, że organ podatkowy - jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania - może przedłużyć ustawowy termin zwrotu podatku, wszczynając stosowne postępowanie weryfikacyjne. W niniejszej sprawie najpierw wszczął kontrolę podatkową zakończoną protokołem a następnie wszczął postępowanie podatkowe. Mając na uwadze powyższe, organ podatkowy najpierw dokonywał przedłużenia zwrotu w ramach kontroli podatkowej. Kontrola podatkowa zakończyła się protokołem kontroli. Następnie wszczęto postępowanie podatkowe i w ramach postępowania podatkowego, dokonywano przedłużenia zwrotu podatku. Mając powyższe na uwadze za niezasadny należy uznać zarzut pozostawania organu podatkowego w bezczynności poprzez niedokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r., ponieważ w obrocie prawnym są ostateczne postanowienia przedłużające ten zwrot nawet jeżeli są wadliwe. W tym miejscu należy zauważyć, że skarżąca wszczęła procedurę stwierdzenia nieważności trzech postanowień wydanych w ramach postępowania podatkowego z tych samych powodów, z których obecnie uzasadnia bezczynność a mianowicie brak wejścia do obrotu postanowień przedłużających zwrot wydanych po wszczęciu postępowania podatkowego, ze względu na doręczenie tychże postanowień osobie, która nie była umocowana do reprezentowania strony w sprawie przedłużania terminu zwrotu podatku. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nieważności tych postanowień uznając, że prawidłowo zostały doręczone pełnomocnikowi ustanowionemu do reprezentowania skarżącej. Postanowienia te stały się ostateczne. Należy zauważyć, że celem skargi na bezczynność jest spowodowanie (wymuszenie) wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego działania w postaci decyzji, postanowienia, aktu lub podjęcia określonej czynności. Tak więc w ramach skargi na bezczynność sąd nie bada sprawy merytorycznie. Sąd nie ocenia bowiem merytorycznie istoty sprawy i nie dokonuje oceny trafności wydawanych w niej rozstrzygnięć, w tym przypadku postanowień nawet jeżeli są one wadliwe czy też, jak twierdzi skarżąca, nigdy nie weszły do obrotu prawnego. Ta kwestia została już rozstrzygnięta przez organ w trybie złożonego wniosku o stwierdzenie nieważności. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się jedynie do badania, czy organ dopuścił się bezczynności. Natomiast badanie istoty sprawy pozostaje, po wyczerpaniu toku instancji, domeną sądu rozpoznającego skargę na rozstrzygnięcie organu kończące dane postępowanie administracyjne. W niniejszej sprawie na wydane po 15 stycznia 2019 r. kolejne postanowienia o przedłużeniu zwrotu podatku za grudzień 2016 r. nie wpływały zażalenia. Wnioski o stwierdzenie nieważności nie zostały uwzględnione. Skargi do Sądu na te rozstrzygnięcia nie wpłynęły. Zatem z formalnego punktu widzenia w obrocie prawnym są ostateczne postanowienia o przedłużeniu zwrotu, których wejścia do obrotu prawnego skarżąca skutecznie nie podważyła, a z którymi się nie zgadza. Postanowieniami tymi związany jest zarówno organ jak i podatnik. Reasumując, w takiej sytuacji w ramach skargi na bezczynność Sąd nie może merytorycznie badać tych postanowień i prawidłowości wprowadzenia ich do obrotu, nawet gdyby były one wadliwe, skoro w ramach procedury stwierdzenia nieważności ta kwestia została przez organ przesądzona. Do wyeliminowania ich z obrotu służy zażalenie i następnie, w przypadku utrzymania w mocy przez organ odwoławczy, skarga do sądu administracyjnego. Zatem w niniejszej sprawie organ nie jest w bezczynności, ponieważ wydał i doręczył postanowienia o przedłużeniu zwrotu. Reasumując, zdaniem Sądu, skarga Strony na bezczynność organu w przedmiocie dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2016 r. jest nieuzasadniona. Mając powyższe na uwadze, skoro nie doszło do bezczynności organu, z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), skargę należało oddalić.