Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SAB/Wa 13/20

Wyrok WSA w Warszawie z 18 sierpnia 2020 r., III SAB/Wa 13/20 – podatek od towarów i usług

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
18 sierpnia 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Zaorska, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P. R. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie niewydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego 2014 r. do lipca 2014 r. oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Postępowanie przed organami podatkowymi. 1.1. Przedmiotem skargi jest bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) w zakresie niewydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego 2014 r. do lipca 2014 r. 1.2. W dniu 2 sierpnia 2018 r. NUS wszczął wobec P. R. (dalej: Skarżący/Strona) kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. Kontrolę podatkową zakończono w dniu 5 listopada 2018 r. poprzez doręczenie protokołu kontroli Skarżącemu. W dniu 20 listopada 2018 r. do NUS wpłynęło pełnomocnictwo szczególne PPS-1 z dnia 12 października 2018 r. dla P. B., cyt.: "Do kontroli podatkowej nr [...] wszczętej na podstawie upoważnienia nr [...] i [...], oraz do wszelkich postępowań podatkowych wszczętych na skutek tej kontroli, w szczególności do podpisywania i składania wszelkich stosownych pism, wniosków i oświadczeń, odbioru wszelkich pism, w tym decyzji, przeglądania akt i sporządzania odpisów czy zdjęć tych akt, jak również do wniesienia odwołania czy wszelkich innych środków odwoławczych". Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. NUS wszczął wobec Strony postępowanie podatkowe w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia w podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. Postanowienie doręczono Stronie w dniu 22 marca 2019 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis S. R. (ojciec). W dniu 8 stycznia 2020 r. wpłynął do NUS wniosek P. B. działającego w imieniu A. w sprawie umorzenia na podstawie art. 208 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm., dalej: O.p.) postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie prawidłowości rozliczenia w podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W związku z powyższym przedmiotowe zobowiązanie podatkowe w zakresie podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r. uległo przedawnieniu z końcem 2019 r. i nie powinno podlegać dalszej weryfikacji. 1.3. Następnie w uzasadnieniu ponaglenia z dnia 17 stycznia 2020 r. Skarżący wskazał, że jako Strona był reprezentowany przez pełnomocnika na podstawie złożonego w dniu 20 listopada 2018 r. pełnomocnictwa szczególnego PPS-1. W związku z tym postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego, na podstawie dokonanych ustaleń kontroli podatkowej, zdaniem Strony winno zostać doręczone na mocy powyższego pełnomocnictwa jemu, a nie Stronie, jak to miało miejsce. Tym samym postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego zostało wadliwie doręczone, co oznacza zdaniem Strony brak wszczęcia tego postępowania, ponieważ w niniejszej sprawie P. B. jest pełnomocnikiem nieprzerwanie od dnia złożenia pełnomocnictwa PPS-1 w dniu 20 listopada 2018 r. 1.4. Postanowieniem z dnia [...] marca [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) uznał ponaglenie z dnia [...] stycznia [...] r. za nieuzasadnione. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji. 2.1. Skarżący złożył skargę do WSA w Warszawie na bezczynność organu pierwszej instancji w zakresie niewydania decyzji w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego 2014 r. do lipca 2014 r. W skardze zarzucono naruszenie art. 208 § 1 O.p. poprzez bezczynność w zakresie ustawowego obowiązku wydania decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego, mimo zaistnienia przesłanki bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na fakt, iż zobowiązanie podatkowe za badany okres uległo przedawnieniu. W uzasadnieniu skargi Strona podniosła, że wszelkie czynności organu w sprawie podejmowane były z pominięciem prawidłowo ustanowionego pełnomocnika, a wszelka korespondencja kierowana była bezpośrednio do Strony. W szczególności organ podatkowy wydał i wadliwie doręczył bezpośrednio Stronie: - zarządzenia zabezpieczenia, wystawione w związku z decyzją zabezpieczającą Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w dniu 19 listopada 2018 r. (przyjęte do wykonania w dniu 22 listopada 2018 r.) i wysłane do Strony w dniu 23 listopada 2018 r., - zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności z dnia 23 listopada 2018 r. wysłane do Strony w dniu 23 listopada 2018 r. (w tej samej przesyłce, co przywołane wyżej zarządzenia zabezpieczenia), - stanowisko organu podatkowego w sprawie odwołania Strony od decyzji zabezpieczającej z dnia 5 grudnia 2018 r., - postanowienie z dnia [...] marca 2019 r. o wszczęciu postępowania podatkowego w zakresie podatku VAT za okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r., - dalszą korespondencję w sprawie postępowania podatkowego, w tym postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania podatkowego na dzień 20 lutego 2020 r. Zdaniem Skarżącego cyt.: "(...) organ podatkowy dopuścił się wobec Podatnika naruszeń prawa, które to naruszenia mają charakter rażący. W sprawie naruszono przepisy Ordynacji podatkowej o charakterze fundamentalnym tj. art. 70 [przedawnienie zobowiązania podatkowego], art. 120 i 121 [zasada legalizmu, zasada zaufania], art. 145 [doręczenie pełnomocnikowi w postępowaniu podatkowym]. Analiza sprawy prowadzi do wniosku, że organ podatkowy nie tylko nie zdołał zakończyć postępowania podatkowego przed upływem terminu przedawnienia, ale również nie zdołał owego postępowania skutecznie wszcząć, w konsekwencji upłynął 6-miesięczny termin zawity, wskazany w art. 165b ustawy - Ordynacja podatkowa. Postępowanie podatkowe jest obecnie bezprzedmiotowe, co pociąga za sobą konieczność niezwłocznego wydania decyzji umorzeniowej". 2.2. Mając na względzie powyższe Skarżący wniósł o: - zobowiązanie NUS do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego — orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, - dokonanie kontroli bezczynności organu w ramach postępowania, którego dotyczy skarga, - zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. 2.3. W odpowiedzi na skargę NUS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. 2.4. W piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2020 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, Strona podniosła, że zgodnie z art. 138e O.p. pełnomocnik szczególny może zostać ustanowiony w sprawie podatkowej lub innej sprawie należącej do właściwości organów. Ustanowienie pełnomocnika w danej sprawie podatkowej oznacza, iż jest on umocowany do wszystkich czynności prowadzonych w ramach danej sprawy podatkowej niezależnie od proceduralnego trybu, w którym się to odbywa. W ramach jednej sprawy podatkowej może być prowadzona kontrola podatkowa, następnie postępowanie jurysdykcyjne nakierowane na realizację normy prawa materialnego, ale również inne postępowania wpadkowe, np. zawieszenie postępowania o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności czy zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego. Jeżeli w sprawie został ustanowiony pełnomocnik szczególny do sprawy, to nie można utożsamiać go z instytucją pełnomocnictwa ogólnego, albowiem uprawnia ona do prowadzenia wszystkich spraw podatkowych (prowadzonych wobec jednego podatnika, a także innych spraw należących do właściwości organów podatkowych). Pełnomocnictwo szczególne, udzielone w trybie art 138e O.p. do kontroli podatkowej, powinno znaleźć odpowiednie zastosowanie w trakcie ewentualnie prowadzonego przez organ postępowania podatkowego w tej samej sprawie podatkowej. Poglądy, w myśl których skuteczne ustanowienie pełnomocnika szczególnego może nastąpić dopiero po wszczęciu postępowania, nie wynikają z systematyki przepisów Ordynacji podatkowej, a także są nieprawidłowe w świetle poglądów płynących z orzecznictwa czy doktryny, odnoszących się do definicji pojęcia "sprawa podatkowa", którym to sformułowaniem posługuje się art. 138e § 1 O.p. W ocenie Strony, jednym z powodów pojawiających się nieporozumień jest mechaniczne posługiwanie się dotychczasowym orzecznictwem (jak czyni to organ) oraz - jak można przypuszczać - brak refleksji w zakresie takich zwrotów jak "sprawa podatkowa" oraz "postępowanie podatkowe", a jednocześnie koncentrowanie się przez NUS na treści art. 138e § 3 O.p., w myśl którego pełnomocnictwo składa się do akt sprawy, z jednoczesnym pomijaniem treści § 1, wskazującego, jaki może być zakres umocowania. Zdaniem Strony pełnomocnictwo dla P. B. zostało wniesione już po zakończeniu kontroli podatkowej, z oczywistą intencją Strony do ustanowienia swojego reprezentanta w dalszym toku sprawy podatkowej, rozumianej jako rozliczenie podatku od towarów i usług za okres od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 31 lipca 2014 r., niezależnie od kolejnych trybów proceduralnych, w jakich owa sprawa będzie rozpatrywana (postępowanie podatkowe, postępowanie odwoławcze, ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji przy ewentualnym uchyleniu decyzji przez organ odwoławczy). Wszczęcie i prowadzenie postępowania podatkowego z pominięciem pełnomocnika ustanowionego w sprawie podatkowej oznacza ignorowanie oświadczenia woli Strony złożonego w celu zagwarantowania jej ochrony prawnej na każdym etapie sprawy. Skarżący uznał również za chybione wywody organu odwołujące się do poglądów doktryny i wyroku NSA sygn. akt I FSK 1974/16, oraz ponownie podniósł również okoliczność wadliwego doręczania pism w postępowaniu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. 3.2. Na wstępie należy wyjaśnić, że art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest w szczególności bezczynność organu, stosownie zaś do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Taki właśnie tryb postępowania został zastosowany przy rozpoznaniu niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. 3.3. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w postępowaniach administracyjnych rozstrzyganych decyzją. Z kolei na mocy art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej wyczerpaniem środków zaskarżenia jest w rozumieniu wskazanego przepisu, wniesienie ponaglenia w trybie art. 141 § 1 O.p. Instytucja ta służy do zwalczania zarówno bezczynności organów podatkowych, jak też przewlekłości ich działania. Ponaglenie wynikające z art. 141 § 1 jest środkiem zaskarżenia, z którego skorzystanie warunkuje dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego. Jest to środek prawny o szczególnym charakterze, ponieważ nie dotyczy konkretnego rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu podatkowym, tylko jego braku w sytuacji, gdy powinno ono zostać podjęte. W ocenie Sądu nie ma w sprawie żadnych wątpliwości co do faktu złożenia przez Skarżącego ponaglenia (pismem z dnia 17 stycznia 2020 r.) i jego rozpoznania przez DIAS, który postanowieniem z dnia [...] marca [...] r. uznał ponaglenie za nieuzasadnione. Zdaniem Sądu nie ma w sprawie także wątpliwości co do żądań zgłoszonych przez Skarżącego, który wyraźnie kwestionuje w skardze naruszenie art. 208 § 1 O.p. poprzez bezczynność w zakresie ustawowego obowiązku wydania decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego, mimo zaistnienia bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na fakt, że zobowiązanie podatkowe za badany okres uległo przedawnieniu. 3.4. Przechodząc natomiast do merytorycznej kontroli i istoty sprawy, w pierwszej kolejności należy zdaniem Sądu wskazać, że bezczynność organu zachodzi, gdy organ ten jest zobowiązany wydać akt (decyzję, postanowienie, akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa) lub podjąć czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jednak pomimo upływ terminu określonego przez prawo dla wydania tego aktu lub podjęcia tej czynności, nie realizuje obowiązku, o którym mowa. Należy przy tym zauważyć, że w odniesieniu do sprawy podatkowej termin jej załatwienia może wynikać z unormowań art. 139 O.p. albo z treści postanowienia wydanego w trybie art. 140 § 1 O.p., ewentualnie z przepisów materialnego prawa podatkowego regulującego określoną instytucję prawną. Co istotne w kontekście podniesionych zarzutów skargi, w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli spornego aktu czy czynności, lecz biorąc za podstawę orzekania stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy w istocie organ był w bezczynności, którą zarzuca mu strona postępowania. Innymi słowy instytucja skargi na bezczynność, uregulowana w art. 149 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie stronie postępowania ochrony prawnej, poprzez doprowadzenie do załatwienia sprawy w drodze wydania aktu lub dokonania czynności. Zatem nawet uwzględniając taką skargę sąd orzeka jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. Oznacza to, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi sąd administracyjny nie może nakazać organowi wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności określonej treści (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 811/15, czy z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2174/15). 3.5. Odnosząc powyższe do zarzutów skargi, w której Strona upatruje bezczynności organu w naruszeniu art. 208 § 1 O.p. i niewydaniu decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego mimo zaistnienia w jej ocenie bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na przedawnienie, zdaniem Sądu zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że stanowisko Strony i zarzuty przedstawione w skardze nie były oparte na żądaniach zmierzających do zbadania przez sąd biegu postępowania podatkowego z punktu widzenia czasu jego trwania oraz przyczyn nie wydania decyzji kończącej to postępowanie. Zarzut postawiony w skardze odnosił się wyraźnie do niewydania rozstrzygnięcia określonej treści, a mianowicie umorzenia postępowania na podstawie art. 208 § 1 O.p. i ten zarzut wyznaczał przedmiot i granice sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu. Jak już wyżej było wspomniane, w przypadku skargi na bezczynność organu nawet w przypadku uwzględnienia skargi, sąd administracyjny nie może nakazać organowi wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności określonej treści. Tymczasem zarzuty Strony mają w istocie charakter zarzutów odwoławczych i jako takie nie mogą być rozpatrywane w trybie skargi na bezczynność. Podkreślić należy, że dokonywanie ustaleń faktycznych i ocena okoliczności warunkujących możliwość orzekania w sprawie, w tym odnoszących do kwestii wymagalności zobowiązania, należy do organu prowadzącego postępowanie i znajduje swoje odzwierciedlenie w decyzji kończącej postępowanie. Podniesione w skardze zarzuty bezczynności organu w umorzeniu postępowania podatkowego, które miałby być w ocenie Strony konsekwencją doręczania korespondencji z pominięciem prawidłowo ustanowionego pełnomocnika i wadliwego wszczęcia postępowania podatkowego nie mogą być oceniane w toku postępowania wywołanego skargą na bezczynność, gdyż byłoby to przedwczesne. Kwestia oceny przez Sąd ewentualnych skutków wadliwych doręczeń, w tym wadliwego wszczęcia postępowania, czy nieskutecznego zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, może być dokonana jedynie w ramach kontroli decyzji kończącej postępowanie podatkowe, w której organ zawrze wyraźną wypowiedź w tym zakresie, która przekładać się będzie na charakter rozstrzygnięcia sprowadzającego się bądź do umorzenia postępowania, bądź też do wydania decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania. Dopiero bowiem decyzje kończące postępowanie podatkowe pozwalają stronom tego postępowania na polemikę w zakresie merytorycznych kwestii dotyczących bytu zobowiązania podatkowego poprzez wniesienie środków zaskarżenia, tj. odwołania, w którym postawić można zarzut przedawnienia. Eksponowane przez Skarżącego wnioski o umorzenie postępowania z dnia 8 i 27 stycznia 2020 r. nie obligowały organu do ich rozpatrzenia jako samodzielnych żądań. Wnioski te jedynie wymuszają na organie wypowiedzenie się w zakresie przedawnienia w decyzji kończącej postępowanie, co i tak musiałoby być przedmiotem rozważań w uzasadnieniu decyzji ze względu na fakt, że postępowanie toczy się w przedmiocie zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do lipca 2014 r., które w przypadku braku wystąpienia okoliczności zawieszających lub przerywających bieg terminu - przedawniłyby się z końcem 2019 r. Raz jeszcze podkreślić należy, że przedmiot kontroli w rozpatrywanej sprawie wywołanej skargą na bezczynność organu nie obejmuje samego postępowania podatkowego i nawet w przypadku uznania skargi za uzasadnioną, sąd nie jest władny dokonywać ocen dotyczących meritum przeprowadzonych przez właściwy organ czynności. Oznacza to, że poza zakresem kognicji sądów administracyjnych pozostaje weryfikacja zgodności z prawem (prawidłowości) ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego. W konsekwencji nawet uwzględniając taką skargę sąd orzeka jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie rozstrzyga natomiast kwestii merytorycznych i nie określa, w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa, w której organ pozostaje w bezczynności. Oznacza to, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi sąd administracyjny nie może nakazać organowi wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności określonej treści, tak jak oczekiwałby Skarżący w świetle postawionych zarzutów skargi. Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie zainicjowane skargą na bezczynność organu nie jest właściwe dla oceny ewentualnego przedawnienia zobowiązań podatkowych, wadliwego wszczęcia postępowania, czy też przesłanek przerwania bądź zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a w konsekwencji także wydania decyzji umarzającej postępowanie podatkowe. Orzekanie przez Sąd w tym zakresie byłoby przedwczesne, skoro organ nie wypowiedział się jeszcze władczo o tych kwestiach w decyzji kończącej postępowanie. Jest to też o tyle istotne, że w sprawie nie mamy do czynienia z zupełnym brakiem doręczeń postanowień, czy zawiadomień kierowanych do Strony, a jedynie z kwestią oceny ich skutku w świetle kwalifikacji tych doręczeń jako wadliwych przez Skarżącego. 3.6. Niezależnie od powyższego, mimo braku zarzutów odnośnie toku postępowania mieszczących się w zakresie rozpatrzenia skargi na bezczynność, zdaniem Sądu, w świetle przedłożonego materiału i twierdzeń organu, których Strona nie kwestionowała, NUS nie pozostaje bezczynny. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8) p.p.s.a. ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu, lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej, kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie ten organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy, gdyż skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Dla stwierdzenia przez sąd administracyjny bezczynności organu administracji konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych przepisami postępowania. W konsekwencji zakres sądowej kontroli skargi na bezczynność sprowadza się do ustalenia, czy organ był zobowiązany do wydania aktu lub podjęcia czynności oraz czy w zakreślonym przepisami procesowymi terminie, dokonał powyższych działań. Analizując tok postępowania podatkowego w kontekście zarzutu bezczynności organu należy mieć na uwadze ustawowe terminy załatwiania spraw w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 139 § 1 O.p., załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie (§ 2). Ponadto, w myśl art. 125 § 1 O.p., organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie (§ 2). Stosownie zaś do art. 140 § 1 O.p. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie podatkowym również w przypadku, gdy niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. było prowadzone przez NUS, który kolejnymi postanowieniami z dnia [...] maja 2019 r., z dnia [...] czerwca 2019 r., z dnia [...] sierpnia 2019 r., z dnia [...] października 2019 r., z dnia [...] grudnia 2019 r., z dnia [...] lutego 2020 r. i z dnia [...] kwietnia 2020 r. wyznaczał nowy termin załatwienia sprawy (postanowienia wraz z dowodami doręczenia - karty 58-79, 106 akt administracyjnych). Ostatnie z wymienionych postanowień wyznaczało termin zakończenia postępowania na dzień [...] czerwca 2020 r., który upływał już po wniesieniu skargi (25 marca 2020 r.) w rozpatrywanej sprawie. Wobec braku zakwestionowania powyższych czynności podejmowanych przez NUS w toku postępowania podatkowego, w ocenie Sądu nie sposób przypisać organowi bezczynności. Raz jeszcze podkreślić należy, że wymienione wyżej postanowienia zarówno w przedmiocie wszczęcia postępowania, jak i wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy były przez organ doręczane Stronie, natomiast ocena skutku ich ewentualnego wadliwego doręczenia, co podnosi Skarżący, będzie podlegała ocenie w trybie weryfikacji decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do lipca 2014 r. 3.7. Końcowo wskazać należy, że poza zakresem rozpatrywanej sprawy, mającej za przedmiot bezczynność organu w zakresie niezakończenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do lipca 2014 r., pozostaje także ocena podnoszonej przez Skarżącego wadliwości doręczenia zarządzenia zabezpieczenia, zawiadomienia o zabezpieczeniu wierzytelności, stanowiska w sprawie odwołania Strony od decyzji zabezpieczającej. Czynności te podejmowane były w odrębnym postępowaniu podatkowym mającym za przedmiot kwestie związane z zabezpieczeniem zobowiązań podatkowych i jak wskazuje sam Skarżący podlegały ocenie Sądu w sprawie toczącej się w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od lutego do lipca 2014 r. zakończonej wyrokiem z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1894/19. Zauważenia wymaga, że w przywołanym wyroku Sąd nie kwestionował prawidłowości doręczenia skarżonej decyzji o zabezpieczeniu. 3.8. Reasumując, w ocenie Sądu, NUS mimo twierdzeń Strony, nie pozostawał w bezczynności, nie doszło również do naruszenia wskazanego w skardze art. 208 § 1 O.p. W kwestii natomiast naruszenia przepisów odnoszących się do skutków dokonywanych doręczeń w toku postępowania podatkowego, czy przedawnienia zobowiązań podatkowych, raz jeszcze podkreślić należy, że ocena okoliczności sprawy w tym zakresie wykraczałaby poza rozpatrywaną sprawę, której przedmiotem jest bezczynność organu. 3.9. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił w całości.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 kwietnia 2020
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Skarbowego
Sędziowie
Anna Zaorska /przewodniczący/ Katarzyna Owsiak /sprawozdawca/ Konrad Aromiński

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny