III SAB/Łd 8/21

Dnia 18 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący : Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły [...] im. [...] w [...] w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zaliczeniu semestru postanawia: odrzucić skargę. R.T-M.

K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły [...] im. [...] w [...] w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o zaliczeniu semestru. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z 2 marca 2021 roku wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący w piśmie z 15 marca 2021 r. (k. 34 akt sprawy) wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z 29 kwietnia 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III SPP/Łd 40/21) starszy referendarz sądowy pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego tego wniosku. Odpis zarządzenia z uzasadnieniem doręczono skarżącemu 19 maja 2021 r. Zarządzeniem z 4 czerwca 2021 r. wobec uprawomocnienia się zarządzenia starszego referendarza sądowego z 29 kwietnia 2021 r. (sygn. akt III SPP/Łd 40/21) o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 2 marca 2021 r. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia wskazanego wyżej braku fiskalnego skargi została doręczona skarżącemu 21 czerwca 2021 r. 16 czerwca 2021 r. skarżący osobiście wniósł o przywrócenie terminu do złożenia podpisanego formularza PPF, wskazując na ograniczenia w elektronicznym złożeniu formularza PPF. Strona wyjaśniła, że z uwagi na zły stan zdrowia nie mogła złożyć formularza w terminie. Do wniosku załączony został podpisany formularz PPF. Postanowieniem z 21 lipca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygn. akt III SPP/Łd 40/21 odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia formularza PPF. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 października 2021 r. w spr. III OZ 841/21 uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek strony. W uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że wniosek strony jest niedopuszczalny, bowiem uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi, nie powoduje dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Jednocześnie NSA wskazał, że skarżący w rezultacie złożył kompletny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wniosek ten powinien zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). W przypadku nieuiszczenia opłaty sądowej przy wniesieniu pisma do sądu przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Natomiast skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Z akt niniejszej sprawy wynika, że zarządzeniem z 29 kwietnia 2021 r. starszy referendarz sądowy orzekł o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Odpis zarządzenia wraz z pouczeniem o przysługującym środku zaskarżenia doręczono stronie 19 maja 2021 r. Strona nie wniosła sprzeciwu od przedmiotowego zarządzenia. Wobec powyższego Sąd wezwał skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu 21 czerwca 2021 r. Oznacza to zatem, że siedmiodniowy termin do wykonania powyższego wezwania, rozpoczął swój bieg od 22 czerwca 2021 r., a upływał 28 czerwca 2021 r. (poniedziałek). W zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków fiskalnych skargi, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy strona w piśmie z dnia 16 czerwca 2021 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia formularza PPF. W wyniku rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 21 lipca 2021 r. w sprawie o sygn. akt III SPP/Łd 40/21, o odmowie skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia formularza PPF, Sąd ten uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek strony, uznając go za niedopuszczalny. Jednocześnie NSA wskazał, że skarżący w rezultacie złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy i wniosek ten powinien zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego (por. np. postanowienia NSA: z dnia 21 marca 2012r., II GZ 95/12, z dnia 22 lipca 2010r., II FSK 1349/10, z dnia 29 kwietnia 2011r., II Fz 122/11, z dnia 18 września 2007r. II Fz 330/07, z dnia 11 stycznia 2008r. II Fz 616/07, z dnia 19 lutego 2010r., II FSK 621/09 i z dnia 22 lipca 2010r., II FSK 1349/10 orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl.). Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści ponownego wezwania do uiszczenia wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Nieuiszczenie wpisu przez skarżącego w terminie wskazanym w wezwaniu sądu dokonanym po prawomocnym rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy, powoduje w konsekwencji, że skarga, jako nieopłacona podlega wówczas odrzuceniu. Zdaniem Sądu, wskazaną ocenę przedstawionego zagadnienia, odnieść należy także do sytuacji, gdy złożony w postępowaniu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy rozstrzygnięty został (jak w niniejszej sprawie) orzeczeniem formalnym (tj. zarządzeniem o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania). Odmienna ocena występującego w tej sprawie zagadnienia, mogłaby doprowadzić do uniemożliwienia, z przyczyn dotyczących wyłącznie strony - kontynuowania postępowania sądowego wskutek rozpoznawania przez sąd kolejnych, obarczonych brakami formalnymi wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania lub nawet niemożnością jego zakończenia. Skarżący, który występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obarczonym brakami formalnymi i jednocześnie braków tych nie usuwa na wezwanie sądu, składając kolejny wniosek o prawo pomocy, nie może być traktowany korzystniej niż osoba, której wniosek o zwolnienie od kosztów, został oddalony po merytorycznym jego rozpoznaniu. Zdaniem Sądu, skutek prawny w postaci odrzucenia skargi z powodu braku opłaty powinien wystąpić zarówno w przypadku ponownego wystąpienia skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym oddaleniu merytorycznie rozpoznanego wniosku, jak również w sytuacji, gdy wniosek ten merytorycznie nie mógł być rozpoznany, z przyczyn powyżej wskazanych. W sytuacji bowiem, gdy w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to nowy wniosek skarżącego dotyczący tej samej kwestii, nie może uchronić przed konsekwencjami wynikającymi z wezwania sądu do wykonania zarządzenia nakazującego uiścić należny od wniesionej skargi wpis (por. także postanowienia: WSA w Bydgoszczy z dnia 9 kwietnia 2013r., I SA/Bd 1003/12, WSA w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2014r., I SA/Bd 340/14, WSA w Krakowie z 17 czerwca 2016r., III SAB/Kr 52/15). Tutejszy Sąd powyższe poglądy w pełni podziela. Z powyższych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia. R.T-M.