III SAB/Łd 30/26

Dnia 20 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Wojewody Łódzkiego do rozpatrzenia wniosku skarżącej K. K. z dnia 4 grudnia 2024 r.; 2) stwierdza, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku K. K. z dnia 4 grudnia 2024 roku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala skargę w pozostałym zakresie; 4) zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej K. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

K. K. – obywatelka Ukrainy, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewody Łódzkiego w sprawie rozpoznania jej wniosku o udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę cudzoziemca. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. 4 grudnia 2024 r. do organu wpłynął wniosek K. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Do wniosku załączone zostały następujące dokumenty: kserokopia paszportu cudzoziemki, potwierdzenie dokonania wymaganych opłat skarbowych, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, zgłoszenie do ubezpieczeń ZUS P ZUA, pełnomocnictwo udzielone M. S., załącznik nr 1 z 28 listopada 2024 r. do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wydany w przez firmę "A." Sp. z o.o., reprezentowaną przez M. A., w którym pracodawca zadeklarował chęć zatrudnienia wnioskodawczyni w okresie od 28 listopada 2024 r. do 27 listopada 2029 r. oraz powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy. 4 marca 2025 r. wniosek zarejestrowany został w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. 28 marca 2025 r. M. S. przestawił nowy załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wydany 17 marca 2025 r. przez firmę C. Sp. z o.o., w którym nowy pracodawca zadeklarował chęć zatrudnienia strony w okresie od 17 marca 2025 r. do 13 marca 2028 r. Pismem z 25 lipca 2025 r. organ wezwał K. K. do stawienia się w siedzibie organu oraz do uzupełnienia braków formalnych na dzień 27 sierpnia 2025 r. W tym terminie cudzoziemka stawiła się na wezwanie organu, złożyła odciski linii papilarnych, uzupełniła braki formalne oraz załączyła następujące dokumenty: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu za rok podatkowy 2024, tj. PIT-37, zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek, zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach, oświadczenia podmiotu powierzającego pracę podpisane przez specjalistę ds. HR w firmie C. Sp. z o.o., powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, pełnomocnictwo substytucyjne udzielone T. D.i oświadczenie cudzoziemki dotyczące wykonywanej pracy, rozliczeń podatkowych i osób na utrzymaniu w Polsce. 27 sierpnia 2025 r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania. 19 września 2025 r. M. S. przedstawił trzeci w przedmiotowej sprawie załącznik nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, wydany 1 września 2025 r. przez firmę C. Sp. z o.o., w którym pracodawca zadeklarował chęć zatrudnienia K. K. w okresie od 1 września 2025 r. do 29 sierpnia 2028 r. Pismem z 25 listopada 2025 r. organ wezwał cudzoziemkę do przedstawienia: wypełnionego i podpisanego przez pracodawcę oświadczenia sporządzonego na załączonym do wezwania druku dotyczącego: ukarania za wykroczenia lub przestępstwa wskazane wart. 117 ust. 1 pkt a-g, dopełnienia obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego pracowników lub innych osób objętych obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym, podpisanego przez pracodawcę, zgodnie z reprezentacją w KRS lub osobę przez niego upoważnioną wraz z upoważnieniem. 30 grudnia 2025 r. M. S. załączył oświadczenie podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi prawidłowo złożone przez Członka Zarządu firmy C. Sp. z o.o. 18 lutego 2026 r. pełnomocnik strony – M. S. złożył ponaglenie w sprawie udzielenia wnioskodawczyni zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. 19 lutego 2026 r. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego w przedmiotowej sprawie, zarzucając naruszenie art. 35 § k.p.a. Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody Łódzkiego do wydania decyzji w terminie 30 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) orzeczenie o przewlekłym prowadzeniu postępowania przez organ; 3) przyznanie, od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 3.000 zł; 3) zasądzenie od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania Pismem z 23 lutego 2026 r. organ zawiadomił cudzoziemkę o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. Odnosząc się do postawionych w skardze zarzutów organ wskazał, że rozpatruje sprawy zgodnie z kolejnością ich wpływu. Czas ich rozpoznawania nie jest wynikiem opieszałości czy złej woli pracowników organu, a jedynie wynika z ilości procedowanych spraw. Ponadto Wojewoda wskazał, że 28 stycznia 2023 r. wszedł w życie przepis art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 337, 620, 621) Przepis ten przewiduje, że w wymienionym w tej regulacji okresie nie rozpoczyna się bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy, a przepisów o bezczynności organu w tym okresie nie stosuje się. Wobec powyższego ewentualne zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w ww. okresie nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących przewlekłości postępowania, a skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania w tym okresie jest niedopuszczalna. Organ za bezzasadne uznał przedstawione przez cudzoziemkę roszczenia pieniężne. W tym zakresie wskazał, że zgodnie z art. 100d ust. 3 pkt 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w okresie, o którym mowa w ust. 1 [...] organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zdaniem organu ww. przepisów nie można stosować w sposób zawężający, tj. jedynie do obywateli Ukrainy, którzy opuścili swój kraj w związku z konfliktem zbrojnym z Federacją Rosyjską. Pismem z 24 marca 2026 r. organ poinformował, że 23 marca 2026 r. Wojewoda Łódzki udzielił cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się częściowo zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejszą sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W dalszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do treści art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie zaś do art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie, wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Spełnienie wymogu wyczerpania środków zaskarżenia następuje już w chwili złożenia ponaglenia w organie (por. postanowienia NSA z 8 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2654/13, Lex nr 1398173; z 25 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1210/18, Lex nr 2520783). W niniejszej sprawie skarżąca przed wniesieniem skargi spełniła powyższy wymóg formalny. Terminy do wniesienia skargi, ustalone w art. 53 p.p.s.a., nie mają zastosowania do skargi na bezczynność lub przewlekłość organu (por. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11, LEX nr 1081047; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11, LEX nr 1081061). Oznacza to, że skarga taka może być skutecznie wniesiona do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności (por. wyroki NSA: z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10, LEX nr 1080508; z 21 czerwca 2017 r., II OSK 853/17, LEX nr 2345709; z 10 maja 2018 r., II OSK 895/18, LEX nr 2493166; z 3 lipca 2018 r., II OSK 3036/17, LEX nr 2633252; z 24 stycznia 2019 r., I GSK 3149/18, LEX nr 2646298; z 5 czerwca 2019 r., II OSK 3747/18, LEX nr 2724257; z 15 września 2020 r., II OSK 1271/20, LEX nr 3090864; z 19 lutego 2021 r., II OSK 2346/20, LEX nr 3280175; z 17 marca 2021 r., II OSK 2616/19, LEX nr 3284755; uchwały składu 7 sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19 i z 7 marca 2022r., II OPS 1/21, Opublikowano: ONSAiWSA 2020/6/79 i ONSAiWSA 2022/3/34; por. także: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, 7 wyd., Warszawa 2021, Nb 11 do art. 149). W rozstrzyganej sprawie z jej akt wynika, że w momencie wniesienia skargi nie zostało jeszcze zakończone postępowanie administracyjne przed Wojewodą Łódzkim. W tym miejscu wskazać należy, że w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna powołując się na aktualną treść art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.) - dalej: "ustawa pomocowa". W ocenie sądu stanowisko organu jest niezasadne. Odnosząc się do kwestii dopuszczalności skargi i skutków prawnych powoływanego przez organ art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy pomocowej wskazać należy, że regulacje tamujące lub zawieszające bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych w sprawach dotyczących pozwoleń na pobyt cudzoziemców Polsce datują się od zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830). Prolongowano je kolejnymi ustawami, przy czym ostatnia z nich przedłużyła termin do dnia 4 marca 2027 r. (art. 17 pkt 50 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz. U. z 2026 r. poz. 203). Podkreślić należy, że już pierwsza ze wskazanych regulacji budziła kontrowersje w doktrynie i orzecznictwie pod względem zgodności z zasadami państwa prawa. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak, że art. 100d, a wcześniej także 100c ww. ustawy nie naruszają Konstytucji RP, prawa unijnego, w tym Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (dalej KPP), jak również art. 6 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (dalej EKPCz) (zob. np. wyroki NSA z 23 października 2024 r., sygn. akt II OSK 801/24; z 30 października 2024 r., sygn. akt II OSK 1961/24; z 26 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1287/24; z 27 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 2470/24; z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2316/24;z 16 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1280/24 dostępne w CBOSA). Stanowisko to zachowało aktualność do 30 czerwca 2024 r. W aktualnym orzecznictwie odnoszącym się do stanów faktycznych po dniu 30 czerwca 2024 r. przyjmuje się, że ponad dwuletni okres - od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw, powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy o pomocy). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter (por. wyroki NSA z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, sygn. akt II OSK 2498/24, sygn. akt II OSK 2737/24; 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24; 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24; 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i sygn. akt II OSK 2243/24;z 25 sierpnia 2025 r. sygn. akt II OSK 3109/24 dostępne w CBOSA). Podkreśla się w nich, że wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji. I z tych względów przyjmuje się, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego - czwartego z rzędu - przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. Poglądy te, aktualnie już jednolite, tutejszy sąd podziela i uwzględnia w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw odmawiając zastosowania art. 100d ustawy pomocowej, jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Tym samym nie było podstaw do odrzucenia lub oddalenia skargi z tej przyczyny. Przechodząc od oceny niniejszej skargi podkreślić należy, że o przewlekłości postępowania administracyjnego możemy mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W doktrynie wskazuje się, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia w sytuacji prowadzenia sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70-71). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. Dla zasadności skargi na przewlekłość postępowania nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy przewlekłość została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 364/13, dostępne; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Istotne jest również w kontekście rozpoznawanej sprawy, że przepisy szczególne mogą przewidywać inne niż wymienione w k.p.a. terminy rozpoznania sprawy przez właściwe organy administracji publicznej. I tak zgodnie z art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W myśl art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych, lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie. Przy czym z ww. przepisu wynika, że bieg terminu na załatwienie sprawy przez organ rozpoczyna się dopiero po wystąpieniu ostatniego z wymienionych w nim zdarzeń, tj. upraszczając, od momentu skompletowania wniosku poprawnego pod względem formalnym W tym miejscu wskazać należy, że sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że nie każde przekroczenie przez organ wskazanych wyżej terminów załatwiania spraw oznacza per se, że organ pozostaje w stanie bezczynności lub prowadzi postępowanie w sposób przewlekły. Konieczne jest tutaj poddanie ocenie istotnych okoliczności konkretnej sprawy, w tym w szczególności stopnia jej skomplikowania (zarówno w aspekcie prawnym, jak i przede wszystkim faktycznym), zaniechań lub wadliwości działań podejmowanych przez organ, a także postawy stron (por. np. wyroki NSA z 13 maja 2011 r., I OSK 711/11; z 24 lipca 2018 r., II OSK 3021/17). Nawet jednak w sprawach o skomplikowanym charakterze organ powinien działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie, jak wynika z przedstawionych sądowi akt, wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do Wojewody Łódzkiego 4 grudnia 2024 r. Następnie 4 marca 2025 r. zarejestrowany został w ogólnopolskim systemie rejestracji pobytu cudzoziemców. Od daty wpływu wniosku do organu do dnia zarejestrowania wniosku w systemie Pobyt upłynęły trzy miesiące, w czasie których Wojewoda Łódzki nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. Pismem z 25 lipca 2025 r. organ wezwał stronę do stawienia się w siedzibie organu oraz do uzupełnienia braków formalnych dopiero na 27 sierpnia 2025 r. W tym terminie cudzoziemka stawiła się na wezwanie organu i uzupełniła braki formalne wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. 18 lutego 2026 r. skarżąca złożyła ponaglenie w sprawie, zaś 19 lutego 2026 r. K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Łódzkiego. W badanej sprawie w wyniku uzupełninia przez stronę na wezwanie organu braków wniosku 27 sierpnia 2025 r. dla organu otworzył się przewidziany w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach 60-dniowy termin do wydania w sprawie decyzji. Niemniej dopiero decyzją z 23 marca 2026 r. Wojewoda Łódzki udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do dnia 29 sierpnia 2028 r. Stwierdzić zatem należy, że w kontrolowanej sprawie postępowanie prowadzone było dłużej niż to niezbędne do jej załatwienia, a zwłoka w jej rozstrzygnięciu nie wynikała ze stopnia jej skomplikowania, wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd stwierdził, że Wojewoda Łódzki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej o udzielenie zezwolenia pobytowego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Łd 27/23). Ponieważ organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącej, wydając 23 marca 2026 r. decyzję zezwalającą na pobyt czasowy i pracę, stąd postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 wyroku), z uwagi na brak możliwości zastosowania przez sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednakże likwidacja stanu przewlekłości w toku postępowania sądowego nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie oceny czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobligowany jest także do rozważenia zasadności wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. bądź przyznania sumy pieniężnej, o które wnioskowała strona skarżąca. Sąd przyjął, że wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. w pkt 3 wyroku. Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy taka kwalifikowana postać przewlekłości zachodzi, jednak sąd podziela pogląd, zgodnie z którym prawo takiej kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to cechuje w tym przypadku brak sztywnych ram wartościowania i opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z dnia 28 marca 2018 r., I OSK 2424/16, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., pozostaje stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna wtedy, gdy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są oczywiste i nie dają się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. W rozstrzyganej sprawie organ respektował przywołane powyżej przepisy ustawy pomocowej, co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu prowadzenia postępowania przewlekle, jednakże powoduje, że nie można w tym zakresie przypisywać mu lekceważenia prawa w stosunku do strony skarżącej, czy też działania na jej szkodę. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Postawę wojewody musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem wojewoda pozostawał w przekonaniu, że treść przepisów polskiego prawa wprowadzała spoczywanie terminów do załatwienia spraw cudzoziemców. Nie znajdują również podstaw żądania skargi związane z zasądzeniem od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej. W przypadku grzywny ma to być w założeniu środek dyscyplinujący organ w kierunku szybkiego załatwienia sprawy i powinien być stosowany w przypadkach szczególnie drastycznej zwłoki organu w załatwieniu sprawy, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W odniesieniu do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej wskazać trzeba, że środek ten ma m.in. stanowić swoisty instrument kompensujący stronie niedogodności wynikające z przedłużającego się procedowania sprawy. Wprawdzie skarżąca wskazała w skardze, że w związku z bezczynnością organu, miała mieć problemy utrzymywaniem więzi rodzinnych, a stan niepewności rodzi u jej świadomości dyskomfort, jednak w świetle okoliczności sprawy należy mieć na uwadze, że stan niepewności prawnej niewątpliwie jest dyskomfortowy, jednakże skarżąca nie wykazała żadnych konkretnych i wymiernych szkód oraz krzywd, które spowodowała stwierdzona przewlekłość, a nadto jej pobyt w Polsce przez cały okres postępowania był legalny. Z tych względów w pkt 3 sentencji wyroku sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w powyższym zakresie. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. ec