III SAB/Łd 133/26

Dnia 18 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III W składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 18 września 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2025 roku sygn. III SAB/Łd 44/24 oddalającym skargę w sprawie ze skargi G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 100,- (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi o wznowienie, zaksięgowaną w dnia 2 grudnia 2025 roku pod pozycją 4434

Zawiadomieniem z 9 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi poinformował skarżącą spółkę o posiedzeniu sądu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 4 p.p.s.a. tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), które odbędzie się 23 stycznia 2025 r. oraz składzie orzekającym sądu: sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.) , sędzia WSA Paweł Dańczak, sędzia WSA Monika Krzyżaniak, sędzia zastępca Joanna Wyporska-Frankiewicz. Przesyłkę doręczono spółce 16 grudnia 2024 r. (k. 18 - zwrotne potwierdzenie odbioru akta III SAB/Łd 44/24). Wyrokiem, wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, z 23 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Wyrok jest prawomocny od 22 marca 2025 r. Skarżąca spółka pismem z 22 września 2025 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej wyrokiem z 23 stycznia 2025 r., podając jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 13 listopada 2025 r. sygn. akt III SAB/Łd 57/25, odrzucił skargę spółki o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 44/24 z powodu nieusunięcia braków formalnych tej skargi. Postanowienie jest prawomocne od 28 listopada 2025 r. Strona, pismem z 1 grudnia 2025 r. (3 grudnia 2025 r. - data wpływu), złożyła kolejną skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt III SAB/Łd 44/24, podając jako podstawę wznowienie postępowania, tj. art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Spółka wniosła w wznowienie postępowania z uwagi na 1) nieważność, bowiem w składzie sądu zasiadały osoby nieuprawnione: Małgorzata Kowalska, Paweł Dańczak, powołane na urząd sędziego z rażącym naruszeniem prawa, tj. bez gwarancji niezależności i bezstronności, co stanowi przesłankę nieważności postępowania na podstawie art. 271 pkt 1 p.p.s.a.; 2) wyłonienie składu z udziałem tzw. "neosędziów" – Małgorzaty Kowalskiej i Pawła Dańczaka, tj. osób powołanych na urząd sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej niezgodnie z Konstytucją RP oraz standardami prawa unijnego i europejskiego, co narusza art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 Kart Praw Podstawowych UE. Spółka wniosła o uchylenie wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy przez skład sądu spełniający wymogi niezależności i bezstronności. Skarżąca spółka wyjaśniła, że po otrzymaniu wyroku sądu, mając na uwadze doniesienia medialne, w tym wypowiedzi Ministra Sprawiedliwości we wrześniu 2025 roku dokonała analizy wszystkich spraw toczących się z jej udziałem na stronie wyszukiwarki ruchkod.pl i stwierdziła, że w składzie sądu orzekali tzw. neosędziowie. Postanowieniem z 29 grudnia 2025 r. sygn. III SAB/Łd 84/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił powyższą skargę o wznowienie, podnosząc, że strona po raz kolejny domaga się wznowienia postępowania, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem z 13 listopada 2025 r. sygn. III SAB/Łd 57/25. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28 maja 2026 r. sygn. II GSK 1088/26 orzekł o uchyleniu powyższego postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. NSA stwierdził, że pierwotnie wniesiona przez spółkę skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt III SA/Łd 44/24 nie doprowadziła do wznowienia postępowania. Zostało ono zakończone postanowieniem o jej odrzuceniu z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Nie ulega zatem wątpliwości, że postanowienie WSA w Łodzi z 13 listopada 2025 r. nie zostało wydane "po ponownym rozpoznaniu sprawy" (art. 282 § 2 p.p.s.a.). W związku z tym, skoro, w istocie nie doszło do wznowienia postępowania, to kolejna skarga o wznowienie nie była niedopuszczalna w rozumieniu art. 285 § 1 p.p.s.a. Użyty w tym ostatnio powołanym przepisie zwrot "Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania" odnosi się bowiem do sytuacji, w której postępowanie zostało już uprzednio wznowione i zakończone wydaniem jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 282 § 2 p.p.s.a., co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, zmierzającym do uchylenia lub zmiany prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem, w przypadku zajścia ustawowej podstawy wznowienia. Zgodnie z art. 279 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Powyższe elementy kształtują szczególną, obligatoryjną treść skargi o wznowienie postępowania, pozwalającą na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Wskazanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, która z podstaw wymienionych w art. 271-273 powołanej ustawy, uzasadnia wznowienie postępowania w danej sprawie. Uzasadnienie zaś podstawy wznowienia powinno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jaki wywiera istnienie tych okoliczności. Określenie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie wpływa zatem zarówno na dopuszczalność wznowienia, jak i na zakres rozpoznania sprawy. Wskazać również należy, że badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia, o którym mowa w powyższych przepisach, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze. Uznać zatem należy, że na wstępnym etapie, sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisie działu VII p.p.s.a., względnie, gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt sprawy sąd władny jest dojść do przekonania, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 30 września 2011 r., I OSK 1557/11). Samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 ustawy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04 – Lex nr 176988; z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 45/06 - niepubl.; z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06 – Lex nr 341337; 26 października 2007 r., II FSK 1201/06; analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68 - NC 1969/12/208). Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań, sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Jak zatem wynika z powołanych przepisów, postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy sprowadza się do zbadania, czy skarga o wznowienie jest dopuszczalna, tj. czy postępowanie, którego wznowienia żąda strona, zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem, czy skarga wniesiona została w terminie oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Chodzi w tym przypadku nie o badanie, czy rzeczywiście przyczyny wznowienia istnieją, ale czy skarżący wskazał w skardze podstawę wznowienia i czy wskazana przez niego podstawa odpowiada jednej z podanych w ustawie przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia. W braku jednego ze wskazanych wymagań sąd odrzuci skargę, jeżeli zaś spełnione zostały wskazane wyżej wymogi, sąd przystępując do drugiego etapu wyznacza rozprawę. Dopiero stwierdzenie dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania otwiera sądowi drogę do badania zasadności wskazanych w niej przesłanek wznowieniowych. Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustalenie, iż skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu, wyklucza możliwość badania, czy zasadna jest wskazana w niej podstawa wznowienia (por. postanowienie NSA z 24 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 988/05), ponieważ skarga taka jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Oznaczało to, że sąd zobligowany był w pierwszej kolejności do dokonania formalnej oceny wniesionej skargi o wznowienie. Przypomnieć w tym zakresie należy, że stosownie do treści art. 279 p.p.s.a., w skardze o wznowienie postępowania strona ma obowiązek wskazać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Inicjatywa dowodowa w stosunku do powołanych okoliczności leży za każdym razem po stronie żądającego wznowienia, a nie sądu rozpoznającego skargę. W przedmiotowej skardze wskazano przyczynę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Sąd dokonując oceny formalnej skargi o wznowienie postępowania stwierdził, że strona nie zachowała terminu do wniesienia skargi, który wynika z treści art. 277 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Skarżąca spółka w tym zakresie wskazała, że dla zachowania terminu znaczenie miał subiektywny stan jej wiedzy o wystąpieniu podstaw wznowienia, a tę wiedzę powzięła z informacji medialnych oraz wystąpień Ministra Sprawiedliwości we wrześniu 2025 r. Skarga o wznowienie postępowania wpłynęła do sądu 3 grudnia 2025 r. i w zakresie argumentacji związanej z terminem do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, nie wskazuje jakiejkolwiek konkretnej daty, w której strona powzięła wiedzę o wadliwości składu orzekającego w sprawie o sygnaturze III SAB/Łd 44/24. Wyjaśnienia wymaga, że w doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że "świadomość o istnieniu podstaw wznowienia należy rozumieć w ten sposób, że strona wiedziała lub powinna była wiedzieć, że wykryte przez nią okoliczności faktyczne mogą mieć prawne znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy prawomocnie zakończonej. Dla oceny rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie jest natomiast istotna świadomość prawna strony, to jest jej wiedza o prawnej możliwości wznowienia postępowania" (por. postanowienie NSA z 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GZ 59/10 oraz zob. J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 1122 oraz postanowienie NSA z 13 kwietnia 2010 r., sygn. akt II GZ 59/10). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle poprzedniego stanu prawnego, gdy nie istniał obowiązek zawiadomienia stron o składzie sądu rozpoznającego sprawę, tj. przed wprowadzeniem instytucji tzw. "testu niezawisłości sędziego" z art. 5a ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 dalej zwanej: p.u.s.a.) wskazywano, że strona dowiadywała się o składzie sądu orzekającego w sprawie dopiero w dniu wydania wyroku. Przeprowadzona łączna analiza art. 271 pkt 1 p.p.s.a. w kontekście unormowań art. 277 i 270 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania może zacząć swój bieg najwcześniej w dniu uprawomocnienia się orzeczenia, ponieważ dopiero po tej dacie wniesienie takiej skargi jest dopuszczalne, zaś w przypadku wyroków NSA, od dnia ich wydania, gdyż są one prawomocne z chwilą ich ogłoszenia (J. P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2011, art. 277 oraz wskazane tam postanowienia NSA: z 7 grudnia 2005 r., sygn. I OSK 1237/05 (niepubl.) oraz z 24 listopada 2006 r., sygn. I OSK 1781/06), a także postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. I GSK 1512/20). Analiza akt sprawy o sygn. III SAB/Łd 44/24, daje podstawę do stwierdzenia, że zawiadomieniem o wyznaczeniu posiedzenia niejawnego w trybie uproszczonym z 9 grudnia 2024 r., doręczonym spółce 16 grudnia 2024 r. (k. 18) zawiadomiono ją o składzie sądu rozpoznającego sprawę, zatem wiedzę o składzie sądu skarżąca powzięła już w grudniu 2024 r. Wobec powyższego zdaniem sądu skarga o wznowienie postępowania została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a. Skoro bowiem skarżąca spółka wiedzę o składzie orzekającym w sprawie III SAB/Łd 44/24 powzięła w dniu 16 grudnia 2024 r., to trzymiesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania upływał z dniem 16 marca 2025 r. Złożenie skargi o wznowienie postępowania w dniu 3 grudnia 2025 r. było zatem oczywiście spóźnione. Podkreślenia raz jeszcze wymaga, że warunkiem skuteczności skargi o wznowienie postępowania jest jej wniesienie w terminie liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Wskazana w skardze o wznowienie postępowania data powzięcia wiadomości o podstawie wznowienia, czyli wrzesień 2025 roku nie zasługuje w tym stanie faktycznym na uwzględnienie, bowiem gdyż jak już powyższej wyjaśniono strona o składzie sądu wyznaczonym na posiedzenie niejawne w dniu 23 stycznia 2025 r. dowiedziała się 16 grudnia 2024 r. Już wtedy spółka mogła skorzystać z dostępnych narzędzi weryfikacji sędziów, na które powołała się w skardze. Skoro skargę o wznowienie postępowania wniesiono z uchybieniem terminu do jej wniesienia, Sąd na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. postanowił o jej odrzuceniu (pkt 1 postanowienia). Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania (pkt 2 postanowienia). eg