III SAB/Kr 59/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Prezesa Rady Izby Notarialnej w Krakowie w sprawie odebrania ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych postanawia odrzucić skargę

Pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. D. S. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezesa Rady Izby Notarialnej w Krakowie w sprawie odebrania ślubowania i umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych. Skarżący podniósł, że bezczynność trwa ponad trzy lata, a następnie powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1735/21) i wskazał, że oczywistym – w świetle art. 76 § 1-3 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie – jest, że na podstawie wydanego przez Ministra Sprawiedliwości zaświadczenia o uzyskaniu statusu zastępcy notarialnego prezes RIN ślubowanie odbiera (a nie: może odebrać) i w wykazie zastępców notarialnych umieszcza (a nie: może umieścić). W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Izby Notarialnej w Krakowie wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi, podnosząc przy tym w szczególności, że powołany przez skarżącego wyrok jest nieprawomocny, bo Krajowa Rada Notarialna wywiodła od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Repliką z dnia 23 lipca 2024 r. skarżący przyznał, że powoływany przez niego wyrok jest nieprawomocny (skarga kasacyjna zarejestrowana pod sygn. akt II GSK 732/22), ale jednocześnie podkreślił, że wyrok ten wywołuje – przewidziany w art. 152 § 1 p.p.s.a. – skutek suspensywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Na wstępie należy zauważyć, że skarżący ubiegał się już o sądową kontrolę bezczynności Prezesa Rady Izby Notarialnej w Krakowie (postanowienie z dnia 27 września 2021 r., sygn. akt III SAB/Kr 103/21, postanowienie z dnia 14 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SAB/Kr 60/23, postanowienie z dnia 18 marca 2024 r., sygn. akt III SAB/Kr 2/24, postanowienie z dnia 16 maja 2024 r., sygn. akt III SAB/Kr 34/24), a inicjowane przez niego postępowania sądowoadministracyjne kończyły się odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Zawarte w powyższych rozstrzygnięciach zapatrywania Sąd w pełni podziela. Merytorycznemu rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może podlegać wniesiona w 2024 r. skarga na bezczynność dotycząca postępowania zakończonego w 2020 r. – w drodze uchwały nr X/133/2020 Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2020 roku w przedmiocie rozpoznania wniosku Pana D. S. o przyjęcie ślubowania oraz umieszczenie w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w Krakowie. "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2020 r., sygn. akt II OPS 1/21). W kontekście orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, mutatis mutandis, należy podkreślić, że kontroli Sądu podlegać może tylko aktualny – a nie historyczny – stan bezczynności (przewlekle prowadzonego postępowania), bo celem skargi jest usunięcie tego stanu. Tymczasem w przypadku skarżącego taki stan nie zachodzi, skoro o jego żądaniu rozstrzygnięto. To zaś, że rozstrzygnięcie nie jest dla skarżącego pozytywne, nie ma tu żadnego znaczenia, bo liczy się tylko to, czy mamy do czynienia ze stanem niepewności prawnej (stanem niedziałania organu w ogóle). Negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie pozostaje w obrocie prawnym, skoro wyrok WSA w Warszawie – którym stwierdzono m.in. nieważność uchwały nr X/133/2020 Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2020 roku w przedmiocie rozpoznania wniosku Pana D. S. o przyjęcie ślubowania oraz umieszczenie w wykazie zastępców notarialnych Izby Notarialnej w Krakowie (sprostowanej uchwałą nr X/152/2020 Rady Izby Notarialnej w Krakowie z dnia 9 października 2020 roku) – pozostaje nieprawomocny (Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, e-Wokanda NSA). Na gruncie art. 152 § 1 p.p.s.a. odróżnić trzeba wstrzymanie skutków prawnych aktu wzbudzane już orzeczeniem pierwszoinstancyjnym od utraty bytu prawnego aktu wywoływanej dopiero orzeczeniem prawomocnym. Tylko ta druga okoliczność może otworzyć drogę do ponownego załatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 286 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.