III SAB/Gl 117/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodnicząca asesor WSA Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. W. G. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego. W odpowiedzi na skargę zwrócono się o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). Powołano się przy tym na regulację art. 83 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009 , ze zm.). Pismem z dnia 31 maja 2023 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi ma skargę nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odnośnie do braku właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył: Przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje: legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 7 p.p.s.a. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie kwestionowana jest bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia podstawy do wynagrodzenia w związku z odbyciem przez skarżącego studiów doktoranckich za granicą i zaliczeniem tych studiów jako okresu pracy w Polsce. Wobec tak określonego przedmiotu zaskarżenia wskazać zatem należy, że kontrola sądowoadministracyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych została uregulowana w sposób szczególny w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009, ze zm.- dalej zwanej u.s.u.s.). Stosownie do brzmienia art. 83 ust. 2 u.s.u.s., od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z kolei jak stanowi art. 83 ust. 3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Nadto, zgodnie z art. 4778 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Jednocześnie w myśl art. 4779§ 4 tej ustawy, jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. W świetle przywołanych regulacji stwierdzić należy, że będąca przedmiotem niniejszej sprawy bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Podkreślić należy, że właściwość sądu administracyjnego w tej sprawie nie wynika także z wyjątku uregulowanego z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Zgodnie z bowiem z jego treścią od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.