III SAB/Gd 96/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej przeniesienia na inne stanowisko służbowe postanawia odrzucić skargę.

Decyzją z dnia 1 marca 2023 r., nr 72/2023 Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Staży Pożarnej w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2023 r., nr 24/2023 w przedmiocie przeniesienia z dniem 24 stycznia 2023 r. J. K. na stanowisko [...] Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr [...] G. W dniu 16 marca J. K. (dalej również jako "strona" lub "skarżący") sporządził i przesłał do tutejszego Sądu pismo, które zatytułował "skarga", w treści którego wskazał, że składa "skargę na decyzję nr 72/2023 z dnia 1 marca 2023 r. wydaną przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku" a także, że wnosi o "stwierdzenie bezczynności organu – Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej i stwierdzenie, że bezczynność organu - Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność albo bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Kierując się brzmieniem powyższej regulacji Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzeniem z 12 kwietnia 2023 r. rozdzielił skargi zawarte w piśmie z dnia 16 marca 2023 r. w ten sposób, że skargę na bezczynność Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej zarejestrowano odrębnie pod sygn. akt III SAB/Gd 96/23, natomiast skarga na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku pozostała zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 186/23. Następnie wskazać należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tym kontekście należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej jako "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (pkt 1 - bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (pkt 2 - przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość postępowania organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I OSK 125/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby skarżący wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, co powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia. Sąd uwzględnił przy tym jako kluczowe, że skarżący sam wskazał, że przed wniesieniem pisma z dnia 16 marca 2023 r. - a więc także skargi na bezczynność - przez organ odwoławczy wydana została decyzja w przedmiocie przeniesienia skarżącego na stanowisko służbowe, to jest decyzja Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 1 marca 2023 r., nr 72/2023, którą skarżący również zakwestionował jako rażąco naruszającą prawo. Powyższa okoliczność faktyczna, to jest wniesienie skargi na bezczynność po wydaniu ostatecznej decyzji przez organ odwoławczy dodatkowo stanowi o niedopuszczalności wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i jest samoistną podstawą do jej odrzucenia w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wskazać w tym miejscu należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).przyjął, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podejmowanego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to jest w zakresie stwierdzenia przez sąd administracyjny, że organ dopuścił się bezczynności. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, natomiast celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w celu odszkodowawczym. Za niedopuszczalną należy zatem uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne zapatrywanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego. W uchwale podkreślono również, że pogląd o dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, to jest stanu bezczynności. W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przeszkodę do merytorycznego rozpoznania skargi skarżącego na bezczynność stanowi bowiem okoliczność wniesienia jej w dniu 16 marca 2023 r., a zatem w momencie, w którym Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej nie prowadził już postępowania, albowiem wcześniej, to jest w dniu 1 marca 2023 r., wydał decyzję w sprawie. W konsekwencji wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania administracyjnego (to jest po wydaniu decyzji ostatecznej), co miało miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy, determinuje uznanie, że skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.