III SAB/Gd 92/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.C. na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego postanawia: odrzucić skargę.

A.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie "wydania oferty najmu lokalu socjalnego w ramach realizacji wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 8 maja 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt IC 210/13". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), dotyczy bowiem sprawy nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto zgodnie z art. 3 § 2a sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi jest przewlekłość postępowania Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie przedstawienia skarżącej oferty najmu lokalu socjalnego w celu zawarcia umowy najmu zgodnie z treścią wyroku sądowego. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 172, z późn. zm.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która na zasadach i w wypadkach przewidzianych w tej ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Ustawa ta nie zawiera natomiast podstaw prawnych umożliwiających załatwienie sprawy przyznania lokalu w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Przydzielenie lokalu następuje poprzez zawarcie umowy najmu lokalu, a zatem załatwiane jest w formie cywilnoprawnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 415/09; z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 799/09; z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 679/07 i z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 362/10). Ponadto z uchwały NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 wynika, że postępowanie dotyczące udzielania pomocy mieszkaniowej, uregulowane w przepisach ww. ustawy, ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji przez pracownika organu i zaopiniowaniu przez komisję lokalową, a następnie wniosek rozpatruje jednostka wykonawcza samorządu terytorialnego, która rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim etapie postępowania, w razie skierowania do zawarcia umowy, zawierana jest umowa najmu pomiędzy wnioskodawcą a zarządcą budynku. Działanie jednostki wykonawczej samorządu terytorialnego w pierwszym etapie ma charakter administracyjnoprawny, ponieważ rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Z reguły poprzedza ono etap drugi, stanowiący już jednak czynności o charakterze cywilnoprawnym. Tylko zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu (ewentualnie skreślenie z listy), jest aktem należącym do kategorii aktów z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. i jedynie ta materia podlega ocenie legalności poddanej kognicji sądów administracyjnych. Pozostałe kwestie należą zaś do właściwości sądów powszechnych. W niniejszej sprawie uprawnienie skarżącej do żądania zawarcia umowy najmu socjalnego nie wynika z żadnego aktu administracyjnego, lecz z wyroku sądu powszechnego. Skarga dotyczy natomiast przewlekłości postępowania w sprawie przedstawienia skarżącej oferty najmu, a zatem etapu regulowanego przepisami prawa cywilnego, a nie administracyjnego. W tej sytuacji sprawa objęta skargą pozostaje poza kognicją sądów administracyjnych i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przytoczonych względów oraz na podstawie powołanych wyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu. Końcowo Sąd wskazuje, że wniesiona w tej sprawie skarga dotknięta była brakiem formalnym w postaci braku podania numeru PESEL skarżącej, który to wymóg wynika z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Do uzupełnienia tego braku formalnego skarżąca została wezwana zarządzeniem z dnia 7 lipca 2022 r., uznanym za doręczone w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. z dniem 27 lipca 2022 r. i go nie wykonała. Co do zasady sąd odrzuca skargę, jeżeli nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednakże z uwagi na fakt, że numer PESEL skarżącej wynikał z akt administracyjnych, Sąd odstąpił w tym zakresie od rygoru odrzucenia skargi. Tym niemniej, skoro sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, skarga została podrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym była mowa wyżej.