III SA/Wr 98/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Kamila Paszowska-Wojnar, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 3 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Legnicy z dnia 13 czerwca 2025 r. Nr SKO/RD-421/59/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.

Decyzją z dnia 27 lipca 2019 r. Nr KD.5430.5.236.2019.MB Starosta Legnicki (dalej: organ I instancji, Starosta) orzekł o zatrzymaniu S. P. (dalej: skarżący, strona) prawa jazdy kategorii B Nr [...] wydanego przez Starostę w dniu 27 kwietnia 2009 r. - do czasu dostarczenia pozytywnego orzeczenia lekarskiego i orzeczenia psychologicznego oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Decyzja powyższa, zawierająca pouczenie o możliwości i terminie wniesienia odwołania, została doręczona stronie na adres: ul. [...], [...] C. Wobec nieobecności strony w miejscu zamieszkania, przesyłka zawierająca decyzję została złożona w placówce pocztowej operatora pocztowego na okres 14 dni, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, a z dniem 14 sierpnia 2019 r., uznano ją za doręczoną na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) - dalej: k.p.a. Pismem z dnia 26 lutego 2025 r., następnie uzupełnionym pismem z 12 marca 2025 r., skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Podniósł, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona, podobnie jak wcześniejsze decyzje o skierowaniu go na badania lekarskie, badania psychologiczne i kurs reedukacyjny, pomimo że wcześniej już zostało mu zwrócone prawo jazdy. Uznał, że to kończyło sprawę. Wyjaśnił, że z przyczyn osobistych nie przebywał pod adresem ul. [...], [...] C., zaś o wydanych w jego sprawie decyzjach w sprawie skierowania na badania psychologiczne, badania lekarskie oraz kurs reedukacyjny i o zatrzymaniu prawa jazdy dowiedział się dopiero po złożeniu w dniu 5 lutego 2025 r. do Starosty wniosku o udostępnienie mu dokumentacji dotyczącej wszystkich wydanych wobec niego decyzji związanych z zatrzymaniem prawa jazdy. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r. Nr SKO/RD-421/59/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy), orzekło o wniesieniu odwołania z uchybieniem 14 - dniowego terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 k.p.a. Odnosząc się do argumentów odwołania Kolegium wskazało, że przesyłka zawierająca decyzję z 27 lipca 2019 r. Nr KD.5430.5.236.2019.MB o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, została doręczona na ostatni adres wskazywany przez Stronę, w dniu 14 sierpnia 2019 r. (14 dni od daty I awiza). Wobec tego ustawowy termin do wniesienia odwołania od niej upływał z dniem 28 sierpnia 2019 r. Złożenie odwołania po upływie 5 lat i 6 miesięcy od daty skutecznego doręczenia decyzji, jednoznacznie wskazuje, że czynność procesowa złożenia odwołania nastąpiła zatem z uchybieniem terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a., tj. z uchybieniem 14 dni od daty doręczenia decyzji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższe postanowienie Kolegium skarżący wniósł o jego uchylenie oraz o ewentualnie o wznowienie postępowania podnosząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Stwierdził, że decyzja Starosty z 27 lipca 2019 r. została wysłana na adres, pod którym już nie zamieszkiwał, a że nie został poinformowany o wszczęciu postępowania, nie miał realnej możliwości wniesienia odwołania. Zaznaczył, że wnioskiem z 3 grudnia 2018 r. zwrócił się o przywrócenie uprawnienia cofniętego wyrokiem Sądu orzekającym zakaz prowadzenia pojazdów na okres jednego roku. Zwrot zatrzymanego prawa jazdy został dokonany przez Starostę 3 grudnia 2018 r., a skarżący był przekonany, że jest to równoznaczne z zakończeniem postępowania - wobec czego adres podany we wniosku z 3 grudnia 2018 r. nie mógł stanowić adresu dla doręczeń, na który można było wysyłać kolejne decyzje. Natomiast obowiązek wykonania badań lekarskich i psychologicznych oraz odbycia kursu reedukacyjnego został nałożony na skarżącego decyzjami z 15 lutego 2019 r., które również zostały skierowane na niewłaściwy adres, pod którym skarżący nie zamieszkiwał. Uważa, iż to z winy organu I instancji nie został poinformowany o konieczności przedłożenia zaświadczeń o odbyciu badań lekarskich i psychologicznych oraz zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego. Kolegium odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustaw z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 12667) p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143) – dalej: p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zakwestionowane rozstrzygnięcie z dnia 29 września 2021 r., w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy jest zgodne z prawem. Spór w postępowaniu dotyczy tego, czy zachodziły w niniejszej sprawie podstawy do stwierdzenia uchybienia przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 27 lipca 2019 r. Nr KD.5430.5.236.2019.MB o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. , organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z powołanego przepisu wynika, iż organ odwoławczy przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania obowiązany jest ustalić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94). Jak wynika zaś z powołanego wcześniej art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Jednakże skutki prawne związane z tą czynnością, wywołuje jedynie prawidłowo dokonane stronie doręczenie. W świetle powyższego, kluczowe znaczenie z punktu widzenia zastosowania art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. ma ustalenie prawidłowości doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Procedurę doręczeń decyzji administracyjnych regulują przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dacie wydania decyzji Starosty z przepisów k.p.a. wynikało, iż w przypadku osoby fizycznej, doręczenie następuje do rąk adresata, w jego mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.). Ponadto, jak wynika z § 2 i 3 art. 42, pisma mogą być doręczanie również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. W razie nieobecności adresata doręczenia można dokonać za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zdanie I k.p.a.). W razie niemożności dokonania doręczenia w powyższy sposób, przepis art. 44 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. przewiduje możliwość zastosowania tzw. prawnej fikcji doręczenia. W przypadku doręczenia przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym siedmiodniowym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, na jaki pozostawiono pismo w placówce pocztowej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Aby przyjąć, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie. W związku z tym, że w dacie wydania decyzji Starosty o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B podstawową zasadą wynikającą z art. 42 § 1 k.p.a. było doręczenie pism w postępowaniu administracyjnym na adres zamieszkania strony lub w jej miejscu pracy, organ uruchamiający postępowanie powinien w pierwszej kolejności ustalić, jaki jest adres zamieszkania skarżącego. Akta administracyjne sprawy potwierdzają, że organ I instancji podjął działania sprawdzające w tej kwestii. Przede wszystkim wskazać należy, iż sam skarżący, występując w dniu 3 grudnia 2018 r. z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy wskazał adres: C., ul. [...] jako swój adres zamieszkania. W związku z tym wnioskiem ( z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Złotoryi z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II K 798/17, orzekający wobec skarżącego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku w związku z kierowaniem pojazdem w ruchu lądowym w stanie nietrzeźwości), zostały wszczęte przez Starostę postępowania w sprawie skierowania skarżącego na badania psychologiczne, badania lekarskie oraz kurs reedukacyjny, zakończone wydaniem w dniu 15 lutego 2019 r. odpowiednio decyzji o numerach: KD.5430.5.1.29.2019.GB (na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r., poz. 978, dalej u.k.p), KD.5430.5.1.28.2019.GB (na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 u.k.p.) i KD.5430.5.55.29.2019.GB (na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 5 u.k.p.). Decyzja Starosty dnia 27 lipca 2019 r. Nr KD.5430.5.236.2019.MB o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B wydana została w konsekwencji niewykonania przez skarżącego obowiązków nałożonych ww. decyzjami z 15 lutego 2029. Wobec niepodjęcia przez skarżącego korespondencji organ zwrócił się o jej doręczenia do Komisariatu Policji w C. Z informacji Policji przekazanej organowi w dniu 30 kwietnia oraz 24 czerwca 2019 r. wynikało, iż korespondencji nie dostarczono (nikt nie otwierał drzwi), tym niemniej skarżący przebywa i zamieszkuje pod ww. adresem w C., jednak – jak ustalono na podstawie rozmowy z sąsiadami – unika kontaktu i nikomu nie otwiera drzwi. W aktach znajduje się również decyzja Burmistrza Miasta Chojnowa z 30 marca 2020 r. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, wraz z potwierdzeniem jej odbioru pod ww. adresem, na którym w dniu 23 grudnia 2020 r. skarżący osobiście się podpisał – co przeczy jego twierdzeniom, że w dacie doręczenia decyzji nie zamieszkiwał ona pod adresem w C. przy ul. [...]. Jak słusznie zauważył przy tym organ odwoławczy, strona po wskazaniu adresu przy ul. [...] w C. jako swojego adresu zamieszkania nie wskazała żadnego innego adresu zamieszkania, choć z art. 18 ust. 1 u.k.p. wynika, że osoba posiadająca prawo jazdy (...) jest obowiązana zawiadomić starostę m.in. o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Ponadto znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenie Prezydenta Miasta Bolesławca z dnia 28 marca 2024 r. potwierdza, iż skarżący zameldowany był na pobyt czasowy pod adresem [...] w B. dopiero od dnia 22 marca 2022 r. Ponieważ przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest jedynie kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 27 lipca 2019 r. Nr KD.5430.5.236.2019.MB, bez znaczenia jest przy tym kwestia prawidłowości merytorycznej wszystkich powyższych decyzji, natomiast istotne jest, czy organ miał podstawy przyjąć, że adres (C., ul. [...]), na który skierowano decyzję Starosty 15 lutego 2019 r. był w dacie doręczenia tej decyzji adresem zamieszkania strony. W przekonaniu Sądu przytoczone okoliczności i dowody świadczą, że decyzję tę organ I instancji doręczył prawidłowo w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 14 sierpnia 2019 r. tj. z upływem 14 dnia od daty pierwszego awizowania przesyłki. Ponieważ nie wniesiono od tej decyzji odwołania do dnia 18 sierpnia 2019 r., zaś odwołanie skarżącego wpłynęło dopiero w 2025 r., Kolegium zasadnie orzekło na podstawie art. 129 w zw. z art. 134 k.p.a. o wniesieniu odwołania z uchybieniem terminu. Z powyżej przytoczonych względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.