III SA/Wr 636/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy D. przy udziale uczestnika postępowania: "F. Ś.D.i D." w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) listopada 2021 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w części określającej kwotę dotacji niewykorzystanej przez organ prowadzący publiczną szkołę podstawową i zwrot dotacji wraz z odsetkami oraz umorzenie postępowania postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 28 czerwca 2022 r. strona skarżąca (dalej jako: "strona skarżąca") wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) listopada 2021 r. nr SKO (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w części określającej kwotę dotacji niewykorzystanej przez organ prowadzący publiczną szkołę podstawową i zwrot dotacji wraz z odsetkami oraz umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że strona skarżąca nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, gdyż organ pierwszej instancji nie może skarżyć decyzji organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie § 2 wspomnianego przepisu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Analiza treści art. 50 § 1 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 (ONSA 1997/2/89), iż interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio, we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialno - prawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. O możliwości żądania wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 89, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2002, s. 129 - 130). W niniejszej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie uchylenia decyzji w części określającej kwotę dotacji niewykorzystanej przez organ prowadzący publiczną szkołę podstawową i zwrot dotacji wraz z odsetkami oraz umorzenie postępowania wniósł Wójt Gminy D., który wydał decyzję w sprawie jako organ I instancji. Zarówno w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych w pełni aprobowany jest pogląd, że gmina nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną, choćby nawet miała w tym interes prawny w rozumieniu powyższego przepisu, jeśli do wydania decyzji w pierwszej instancji w określonej sprawie upoważniony jest wójt (zob. w piśmiennictwie np. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego, Sądowa Kontrola Administracji Publicznej, Tom 10, Warszawa 2014, s. 246). Legitymacji skargowej nie mają bowiem organy, które orzekały w sprawie i to niezależnie od tego, w której instancji. Przedmiot sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją nie dotyczy bowiem interesu prawnego tego organu, gdyż nie działa on jako nosiciel tegoż interesu w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 50 p.p.s.a., lecz jako podmiot wykonujący przyznane mu kompetencje (szerzej: postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2017 r., I OSK 1647/08, Legalis). Organ pierwszej instancji nie może więc wnosić skargi do sądu na decyzję organu odwoławczego. Należy zauważyć, że dopuszczenie do złożenia skargi przez organ I instancji doprowadziłoby do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1984 r., III AZP 5/84, OSNC 1985, z. 7, poz. 86 z aprobującą glosą J. Borkowskiego - OSP 1986, z. 2, poz. 26). Z przytoczonych wyżej względów, należy uznać, że skarga wniesiona przez Wójta Gminy D. w sprawie niniejszej jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.