III SA/Wr 534/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. S. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wraz ze skargą na powołaną w sentencji decyzję, skarżący reprezentowany przez opiekuna prawnego, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na słabą sytuację finansową. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wobec skarżącego wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym, a także przeszedł on ocenę zdolności funkcjonowania pacjenta wg skali [...], która wskazuje na jego całkowitą niesamodzielność. Zgodnie z aktualnym zaświadczeniem lekarskim skarżący jest po amputacji [...][...] i po [...][...] z [...][...]-[...]. Ze względu na stan swojego zdrowia został ubezwłasnowolniony całkowicie w [...] r. Ponadto, w złożonym jednocześnie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazano, że skarżący nie posiada środków finansowych wystarczających na poniesienie kosztów sądowych, gdyż z dochodu uzyskiwanego przez jego dwuosobowe gospodarstwo domowe, prowadzone z żoną, w kwocie 3.150 zł i oszczędności w kwocie 1.000 zł pokrywane są koszty jego utrzymania, leczenia oraz rehabilitacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 in fine p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar wykazania, iż okoliczności te istotnie zaistniały spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Inaczej rzecz ujmując, wnioskodawca powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2004 r., FZ 104/04; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, z 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004; z dnia 27 stycznia 2005 r., FZ 569/2004; z dnia 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/2005; z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/2006; wszystkie orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). W orzecznictwie sądowym przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są definiowane w następujący sposób: "Niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków". (por. postanowienie NSA z 31 maja 2012 r.; II OZ 465/12; CBOSA). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Konsekwencją wykonania decyzji jest możliwość spowodowania ciężkich nieodwracalnych konsekwencji, których w większości skarżący (całkowicie ubezwłasnowolniony) nie będzie mógł odwrócić nawet w sytuacji uwzględnienia skargi. Sąd z urzędu przeanalizował dane i dokumenty załączone do rozpoznanego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy i ocenił, że przedstawiona sytuacja dochodowa skarżącego w zestawieniu z obowiązkiem uiszczenia wynikającej z decyzji kwoty 109 508,62 zł, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tego też względu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.