Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wr 486/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 22 kwietnia 2026 r., III SA/Wr 486/25 – egzekucja należności pieniężnych

Wynik

*Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
22 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 15 września 2026 r. nr SKO.RN/41/16/25 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Bolesławieckiego z 14 lipca 2025 r. nr PON.4501-67/25.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi R. F. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: SKO, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia 15 września 2025 r. nr SKO.RN/41/16/25 utrzymująca w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Bolesławieckiego przez Powiatowe Centrum Pomocy w Rodzinie w Bolesławcu (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 14 lipca 2025 r. nr PON.4501-67/25 o odmowie przyznania dofinansowania w 2025 r. ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. Z 2025 r., poz. 1691 ze zm., alej: k.p.a.), art. 35a ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 913 ze zm., dalej: urzson, ustawa o rehabilitacji), § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 poz. 926 ze zm.), w związku z § 4 i 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U. z 2007 r., nr 230, poz. 1694 ze zm., dalej: rozporządzenie) odmówił przyznania stronie dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2025 r., o co strona wnioskowała 11 lutego 2025 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z niewystarczającą wysokością środków finansowych, przekazanych przez PFRON w Warszawie na realizację zadań w ramach rehabilitacji zawodowej i społecznej w 2025 r. w stosunku do potrzeb osób niepełnosprawnych z terenu powiatu bolesławieckiego, Uchwałą nr Xi/71/2025 z dnia 27 marca 2025 r. w sprawie zadań i wysokości środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych dla Powiatu Bolesławieckiego na rok 2025, Rada Powiatu Bolesławieckiego na realizację zadania polegającego na dofinasowaniu uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych przeznaczyła kwotę 130.000,00 zł. Do 31 marca 2025 r. do Centrum wpłynęło 147 wniosków na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych dla 226 osób wraz z opiekunami (79 opiekunów) na kwotę 493 922,00 zł. Wyjaśnił organ, że z uwagi na ograniczone środki organ rozpatrujący wnioski, działając na podstawie przepisów przyjął kryteria wyboru, ustalając że pierwszeństwo w uzyskaniu dofinasowania mają: osoby z niepełnosprawnością, które nie otrzymały dofinasowania do uczestnictwa w turnusie, w roku poprzednim (zgodnie z dyspozycją § 6 ust. 3 rozporządzenia), osoby z niepełnosprawnością w stopniu znacznym (lub równoważnym) oraz dzieci z niepełnosprawnością do 16 roku życia oraz młodzież w wieku do 24 lat ucząca się i niepracująca, bez względu na stopień niepełnosprawności (§ 5 ust. 12 rozporządzenia), osoby z niepełnosprawnością o najniższym dochodzie przypadającym na jedną osobę w gospodarstwie domowym. Ponadto, wnioski, w których zostało przekroczone kryterium dochodowe zostały rozpatrzone negatywnie. Uzasadniając odmowę dofinansowania stronie organ stwierdził, że wnioskodawca spełnia wszelkie wymogi wynikające z § 4 ust 1 rozporządzenia, jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, zamieszkuje na terenie powiatu bolesławieckiego, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i osiąga dochód w wysokości 3.131,74 zł miesięcznie, który jest wyższy niż dochód, wnioskodawców, którym przyznano dofinansowanie. Dalej argumentował organ, że strona uczestniczyła w turnusie rehabilitacyjnym w okresie od 17 lipca 2025 r, do 30 lipca 2025 r. i nie wyraża chęci ponownego uczestnictwa, a nie ma możliwości refundacji poniesionych kosztów na uczestnictwo w turnusie rehabilitacyjnym. Z uwagi na rozdysponowanie środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym i brak możliwości przesunięcia środków z innych zadań, organ rozpatrujący wniosek, kierując się przyjętymi kryteriami, postanowił odmówić dofinasowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w roku 2025 r Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy SKO utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. Po omówieniu obowiązujących przepisów wskazał organ odwoławczy, że W ramach oceny wniosków o dofinansowanie, które wpłynęły do organu I instancji w 2025 r. ustalono, że uzyskane z PFRON środki finansowe nie pozwalają na zaspokojenie wszystkich zgłoszonych przez wnioskodawców potrzeb, dlatego słusznie organ I instancji w ramach uznania administracyjnego musiał dokonać oceny tych wszystkich wniosków pod kątem wyodrębnienia tych wnioskodawców, którzy mogą w pierwszej kolejności otrzymać dofinansowanie. Argumentowało SKO, że wprowadzono jednolite dla wszystkich wnioskodawców kryteria, które nie naruszają reguł określonych w § 5 rozporządzenia. Zaznaczył organ, że w przypadku gdy organ - świadom niedostatku środków pieniężnych na sfinansowanie udziału osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych - zastosował ograniczenia mające na celu przyznawanie przedmiotowego dofinansowania, a mimo tego dalej posiadane środki nie pozwoliły na dofinansowanie wszystkich wnioskodawców, to koniecznym jest dalsze miarkowanie tego świadczenia. W przypadku strony zdaniem organu organ zasadnie odmówił dofinansowania, ponieważ pomimo, że skarżący spełnia wymogi uprawniające do dofinansowania (jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu, zamieszkuje na terenie powiatu bolesławieckiego, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i osiąga dochód w wysokości 3.131,74 zł miesięcznie, który jest wyższy niż dochód, wnioskodawców, którym przyznano dofinansowania) - to jednak spełnienie wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do otrzymania dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego, nie jest równoznaczne z otrzymaniem dofinansowania. W takiej sytuacji, gdy organ I instancji nie dysponuje odpowiednimi środkami, aby sfinansować udział wnioskodawcy w turnusie rehabilitacyjnym, co wynika z faktu limitu finansowego środków PFRON przeznaczonego na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w 2025 r. wynoszącego 130.000,00 zł, natomiast do 31 marca 2025 r. wpłynęło 147 wniosków na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych dla 226 osób wraz z opiekunami (79 opiekunów) na kwotę 493 922,00 zł, to zasadnie organ pierwszej instancji przyjął zasadę przyznawania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych tej samej osobie raz na dwa lata, w związku z czym nie ma możliwości obniżenia wysokości dofinansowania o 20% ( 6 ust. 3 rozporządzenia), co i tak nie zapewniłoby realizacji pozostałych wniosków. W skardze do Sądu strona zarzuciła: 1. Naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania strony do organów Państwa, niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie słusznego interesu strony i powodowanie nieuzasadnionej przewlekłości postępowania, a tym samym narażania zdrowia i życia skarżącego. 2. Brak reakcji SKO na naruszenie art. 35a ust. 1 pkt 7 a) urzson przez nie udzielenie zgodnie z ustawą dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym wraz z opiekunem, w odpowiedzi na wniosek z 11.02.2025 r.. 3. Brak reakcji SKO na naruszenie § 6 ust. 3 rozporządzenia przez nie respektowanie prawa osoby niepełnosprawnej do dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym wraz z opiekunem raz na dwa lata lub ograniczenia wszystkim wnioskodawcom kwoty dofinansowania o maksymalnie 20%, by zwiększyć ilość v osób niepełnosprawnych, mogących skorzystać z dofinansowania. W przypadku znacznego niedoboru środków PFRON, nie ma innej możliwości by nie dofinansować turnusu rehabilitacyjnego wcale - organ miał obowiązek dofinansowania. 4. Brak reakcji SKO na zarzut braku podstawy prawnej do wydania decyzji odmawiającej dofinansowania uczestnictwa osoby z niepełnosprawnością wraz z opiekunem w turnusie rehabilitacyjnym, przy spełnieniu przez taką osobę ustawowych warunków. Nawet w przypadku znacznych niedoborów środków PFRON, nie można odmówić dofinansowania turnusu osobie niepełnosprawnej, spełniającej kryteria. Należy wnioskować do Rady Powiatu o zmniejszenie kwot przeznaczonych na inne zadania, ale nie na turnusy rehabilitacyjne, np. ograniczyć środki na likwidację barier w komunikowaniu się, czy innych barier 5. Brak reakcji SKO na zarzut braku podstawy prawnej do ustalenia przez PCPR dodatkowego, trzeciego kryterium do uzyskania dofinansowania, bez zwiększenia kwoty kryterium dla osób samotnych (jak ja): "- osoby z niepełnosprawnością o niższym dochodzie przypadającym na jedną osobę w gospodarstwie domowym". Skoro PFRON ustalił kryteria dochodowe na różnym poziomie w zależności od tego, czy wniosek składa osoba samotna, czy zamieszkała w gospodarstwie wieloosobowym, to należy ten próg stosować, a nie pomijać go. Próg osoby samotnej, to 65%, a osoby w gospodarstwie wieloosobowym to 50% przeciętnego wynagrodzenia. Trzecie kryterium zrównuje te progi, co narusza przepisy i moje uprawnienia. Wniosła strona o zmianę zaskarżonej decyzji SKO i stwierdzenie, iż jako osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności sprzężonym (wiele przyczyn niepełnosprawności), posiada prawo do uzyskania dofinansowania przez PCPR w Bolesławcu ze środków PFRON do uczestnictwa wraz z opiekunem w turnusie rehabilitacyjnym co najmniej raz na 2 lata, czyli zgodnie z przepisami. Przeprowadzenie dowodów w sprawie z dokumentacji sprawy oraz dowodów dołączonych do odwołania skierowanego do SKO na okoliczności opisane przy dowodach oraz w treści odwołania do SKO. Przeprowadzenie postępowania bez konieczności udziału strony skarżącej. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje Skarga jest uzasadniona. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, i c p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Sąd stwierdził, że naruszają one prawo w stopniu skutkującym koniecznością ich uchylenia. Istotą sporu jest kwestia całkowitej odmowy dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w sytuacji, gdy wielkość środków finansowych pozostających w dyspozycji organu nie wystarcza na przyznanie środków wszystkim uprawnionym. Zgodnie z ustawą o rehabilitacji do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w warsztatach terapii zajęciowej oraz turnusach rehabilitacyjnych (art. 10). Przepis art. 10e ust. 1-3 ustawy o rehabilitacji określa warunki przyznawania świadczeń ze środków Funduszu na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym stanowiąc, iż osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty: 1) 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym; 2) 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej (art. 10e ust. 1). Wnioski osób niepełnosprawnych o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie są składane w powiatowych centrach pomocy rodzinie (art. 10f ust 3 ustawy o rehabilitacji). Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 10d ust. 8 pkt. 2 minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia warunków, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie, pod warunkiem, że: 1) została skierowana na turnus rehabilitacyjny na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje; 2) w roku, w którym ubiega się o dofinansowanie, nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków Funduszu; 3) weźmie udział w turnusie, który odbędzie się w ośrodku wpisanym do rejestru ośrodków, prowadzonego przez wojewodę, albo poza takim ośrodkiem, w przypadku gdy turnus jest organizowany w formie niestacjonarnej; 4)wybierze organizatora turnusu, który posiada wpis do rejestru organizatorów turnusów; 5) będzie uczestniczyła w zajęciach przewidzianych w programie turnusu, który wybrała; 6) nie będzie pełniła funkcji członka kadry na turnusie ani nie będzie opiekunem innego uczestnika tego turnusu; 7) złoży oświadczenie o wysokości dochodu obliczonego zgodnie z art. 10e ust. 1 ustawy wraz z informacją o liczbie osób we wspólnym gospodarstwie domowym; 8) w przypadku turnusu, którego program przewiduje także zabiegi fizjoterapeutyczne, przedstawi podczas pierwszego badania lekarskiego na turnusie zaświadczenie lekarskie o aktualnym stanie zdrowia, w szczególności o chorobie zasadniczej, uczuleniach i przyjmowanych lekach. Do wniosku o dofinansowanie dołącza się: 1) kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub kopię orzeczenia, lub kopię wypisu z treści orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem albo kopię orzeczenia o niepełnosprawności; 2) wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna, o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (§ 5 ust. 5 ww. rozporządzenia). Szczegółowe warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 10d ust. 8 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, określa rozporządzenie. Zgodnie z § 5 ust. 10 rozporządzenia w rozpatrywaniu wniosku bierze udział pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych, oceniający sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej i jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych. § 5 ust. 11 rozporządzenia stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim. W myśl § 5 ust. 12 rozporządzenia pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. Z kolei § 6 ust. 3 rozporządzenia określa, że w przypadku znacznego niedoboru środków Funduszu w danym roku w stosunku do istniejących potrzeb w zakresie dofinansowania uczestnictwa osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych oraz pobytu ich opiekunów, można obniżyć wysokość tego dofinansowania, nie więcej jednak niż o 20 % kwot, o których mowa w ust. 1, albo przyjąć zasadę przyznawania dofinansowania tej samej dorosłej osobie niepełnosprawnej raz na dwa lata. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie wskazuje się, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań, w tym na dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym i powinny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Z różnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się różne koszty turnusów rehabilitacyjnych i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Oznacza to, że zarówno przyznanie, jak i rozmiar dofinansowania jest zawsze przedmiotem uznania organu, które jednak nie ma nic wspólnego z dowolnością, a wręcz przeciwnie - organy zobowiązane są wykazać, z jakich racjonalnych względów nie mogły przyznać dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego osobie ze znacznym stopniem niepełnosprawności (z dysfunkcją ruchu), która w takim samym stopniu spełnia przesłanki jak osoby, którym dofinansowanie przyznano (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 stycznia 2017 r., III SA/Kr 1206/16, CBOSA). (za wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 13 października 2022 r., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie dochowały wymogu należytego wykazania zajętego stanowiska i wyjaśnienia przyczyn negatywnego rozpoznania wniosku. Z decyzji wynika, że organy nie kwestionują spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek uprawniających do otrzymania dofinansowania i wskazują, że wniosek strony z 11 lutego 2025 r. był kompletny. Jednocześnie jednak organy wskazały na brak środków finansowych Funduszu. Jak podano w 2025 r. w stosunku do potrzeb osób niepełnosprawnych z terenu powiatu bolesławieckiego Uchwałą z dnia 27 marca 2025 r, w sprawie zadań i wysokości środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczonych dla Powiatu Bolesławieckiego na rok 2025, Rada Powiatu Bolesławieckiego na realizację zadania polegającego na dofinasowaniu uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych przeznaczyła kwotę 130.000,00 zł, a do 31 marca 2025 r do Centrum wpłynęło 147 wniosków na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych dla 226 osób wraz z opiekunami (79 opiekunów) na kwotę 493.922,00 zł. Dalej w decyzji organu I instancji wskazano, że zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia PCPR w Bolesławcu przyjęło zasadę przyznawania dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych tej samej osobie raz na dwa lata, w związku z czym nie ma możliwości obniżenia dofinansowania o 20%, co i tak nie zapewniłoby realizacji pozostałych wniosków. Ponadto organ I instancji w decyzji odwołał się do zapisów ww. uchwały Rady Powiatu, w której przewidziano zasady pierwszeństwa w dofinansowaniu. Zgodnie z uchwałą pierwszeństwo w dofinansowaniu mają: osoby z niepełnosprawnością, które nie otrzymały dofinasowania do uczestnictwa w turnusie, w roku poprzednim (zgodnie z dyspozycją § 6 ust. 3 rozporządzenia), osoby z niepełnosprawnością w stopniu znacznym (lub równoważnym) oraz dzieci z niepełnosprawnością do 16 roku życia oraz młodzież w wieku do 24 lat ucząca się i niepracująca, bez względu na stopień niepełnosprawności (§ 5 ust. 12 rozporządzenia), osoby z niepełnosprawnością o najniższym dochodzie przypadającym na jedną osobę w gospodarstwie domowym. Zaznaczył organ, że dochód strony w wysokości 3.131,74 zł jest wyższy niż dochód wnioskodawców, którym przyznano dofinansowanie. Ponadto organ I instancji wskazał, że strona uczestniczyła w turnusie rehabilitacyjnym w okresie od 17 lipca 2025 r. do 30 lipca 2025 r. i nie wyraża chęci ponownego uczestnictwa i nie ma możliwości refundacji poniesionych kosztów na uczestnictwo w turnusie. W ocenie Sądu podane wyżej przez organ I instancji przyczyny rozpoznania wniosku pozostają niezrozumiałe. Przede wszystkim wskazać trzeba, że zgodnie z art. 35a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje zadań, o których mowa w ust. 1, które mogą być finansowane ze środków Funduszu, uwzględniając w szczególności wymagania, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o dofinansowanie tych zadań, a także tryb postępowania i zasady ich dofinansowania ze środków Funduszu. Na podstawie ww. delegacji ustawowej Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji. Istotna jest treść § 1 ust. 3 rozporządzenia zgodnie z którym wymagania, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie kosztów uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych, a także tryb postępowania i szczegółowe zasady ich dofinansowania określają przepisy w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Tym samym Rada Powiatu nie posiadała kompetencji do określenia zasad (kryteriów) w tym określenia pierwszeństwa w przedmiocie udzielenia dofinansowania ze środków PFRON do pobytu w turnusie rehabilitacyjnym (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 stycznia 2020 r., II SA/Bd 804/19, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 2020 r., I SA/Gl 346/20, wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 kwietnia 2022 r., I SA/Ke 599/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 24 kwietnia 2014 r., II SA/Go 601/14, CBOSA). Okoliczności, w tym pierwszeństwo w dofinansowaniu, jakie mają być uwzględniane przy ocenie wniosków uregulowane są w rozporządzeniu - § 5 ust. 10, 11, 12. Organ w decyzji się do nich nie odniósł, powołał się natomiast na kryterium z uchwały dotyczące dochodu i stwierdził, że strona ma dochód wyższy od dochodu wnioskodawców, którzy otrzymali dofinansowanie. Dalej niejasne pozostaje stanowisko organu odnośnie zastosowania § 6 ust. 3 rozporządzenia. Organ stwierdził, że nie ma środków na dofinansowanie i przyjęto zasadę dofinansowania tej samej dorosłej osoby niepełnosprawnej raz na dwa lata. Strona złożyła wniosek w lutym 2025 r. o dofinansowanie na ten rok, a decyzja organu jest z września 2025 r. i organ powołuje się, że strona uczestniczyła w turnusie w okresie od 17 lipca 2025 r. do 30 lipca 2025 r. i nie wyraża chęci uczestnictwa ponownego i nie ma możliwości refundacji poniesionych kosztów. Stanowisko organu I instancji zostało w całości zaakceptowane przez organ II instancji. Dla Sądu niezrozumiałe pozostają powyższe wywody organu odnośnie oceny wniosku na rok 2025 r. Przyjmując zasadę w przypadku znacznego niedoboru środków, że dofinasowanie przysługuje raz na dwa lata, to dla oceny wniosku organ jako punkt odniesienia winien przyjąć rok poprzedni, natomiast organ w ogóle się do tego nie ustosunkował. Obowiązkiem organu jest ustalenie czy w poprzednim roku było dofinasowanie i wyjaśnienie dlaczego wobec braku dofinansowania w poprzednim roku, także w kolejnym roku wnioskujący nie otrzymał dofinansowania (jeżeli taka sytuacja ma miejsce). Z kolei, jeżeli organ przyjmuje zasadę, że bierze pod uwagę dany rok i ewentualnie wskazuje na możliwość dofinansowania w przyszłym roku, to powinien to wyjaśnić. W ocenie Sądu w uzasadnieniu decyzji obu instancji organy nie wskazały w jaki sposób zastosowały § 6 ust. 3 rozporządzenia. Nie zostało wyjaśnione także, dlaczego wobec skarżącego nie zastosowano zasady udzielania dofinansowania co dwa lata. Jedynie organ I instancji zawarł enigmatyczną informację, że strona nie wyraża chęci ponownego uczestnictwa w turnusie, co mogłoby wskazywać, że organ przyjął, że skarżący skorzystał już (na moment wydawania decyzji) w 2025 r. z turnusu (w okresie lipca), dlatego ocena wniosku następuje pod kątem ewentualnego przyznania dofinasowania na kolejny rok. Mając na uwadze uzasadnienie decyzji Sąd nie ma możliwości skontrolowania, czy zasady pierwszeństwa zostały zachowane, a także czy zrealizowano zasady przewidziane przepisami w tym postulat zawarty w § 5 ust. 11. Wymogi, jakim musi decyzja odpowiadać, wynikają z art. 107 k.p.a. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), jak również zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Na podstawie tej zasady organ administracyjny jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, tak aby jasne były motywy, które legły u podstaw decyzji. To właśnie uzasadnienie decyzji powinno być więc elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 146/17, CBOSA). W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organów obu instancji nie spełnia powyższych wymogów. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić stanowisko i zalecenia Sądu. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Anna Kuczyńska-Szczytkowska Barbara Ciołek /sprawozdawca/ Katarzyna Borońska /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny