III SA/Wr 462/14

Ewa Orłowska referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu: po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. O. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.

Skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. W jego uzasadnieniu podniósł, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką. Podał, że pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto, a matka otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł brutto. Dodał, że ma zaburzenia mowy. Wskazał, że nie posiada oszczędności oraz nieruchomości, przedmiotów i papierów wartościowych. Następnie pismem referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do nadesłania – w terminie siedmiu dni - dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, np. zaświadczenia o wysokości dochodu wnioskodawcy za ostatnie dwa miesiące i osób prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, zaświadczenia potwierdzające rejestrację w urzędzie pracy domowników, decyzji przyznających świadczenia z opieki społecznej wnioskodawcy i osobom prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe w okresie ostatniego półrocza, wyciągów ze wszystkich kont bankowych wnioskodawcy i osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, dowodów potwierdzających wysokość wydatków związanych z utrzymaniem (opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, telefon, leki, telewizja, podatek od nieruchomości, raty kredytów i pożyczek), zeznania podatkowego za 2013 r. wnioskodawcy i osób pełnoletnich prowadzących z nim wspólne gospodarstwo domowe, określenia wartości posiadanych przez siebie ruchomości, wyjaśnienia czy skarżący korzysta z pomocy osób trzecich i czy posiada zdolność kredytową i z jakiego źródła czerpał środki na pokrycie m. in. wpisu sądowego i dlaczego z tego samego źródła nie może pokryć przyszłych kosztów sądowych oraz kim jest dla wnioskodawcy osoba, która uiściła wpis sądowy. W wezwaniu tym wskazano również, że w przypadku braku dokumentów wniosek zostanie rozpoznany na podstawie akt sprawy. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało odebrane przez skarżącego w dniu 1 września 2014 r. Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie nadesłał zaświadczenie o wysokości jego dochodu, z którego wynika, że w okresie ostatnich dwóch miesięcy dochód wyniósł [...] zł netto w każdym miesiącu oraz, że jest zatrudniony w tym zakładzie od ponad 6 lat i że umowa o pracę upływa w ostatnim dniu przyszłego roku kalendarzowego. Ponadto wynagrodzenie nie jest obciążone tytułami wykonawczymi, a skarżący nie znajduje się w okresie wypowiedzenia ani w okresie próbnym i nie jest pracownikiem sezonowym. Przedłożył również pismo w którym podał, że płaci połowę wydatków związanych z utrzymaniem, a rachunki za opłaty są w posiadaniu matki. Utrzymuje mieszkanie wraz z matką, nie posiada sprzętu ani środków graniczących z kwotą 3.000 Euro. W celu pokrycia wpisu sądowego skorzystał z pomocy bratanka, który wpłacił wpis 200 zł w zamian za pomoc w renowacji lokali użytkowych. Korzysta z pomocy [...], a opłata za wizytę u tego specjalisty wynosi 120 zł, zaś leki 200 zł. W piśmie tym ponadto wniósł o zwolnienie z opłat wymaganych procedurą sądową. Wniosek w tym zakresie został zakwalifikowany jako odrębny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, które obejmują m. in. opłaty sądowe. W celu nadania biegu temu wnioskowi pismem referendarza sądowego z dnia 17 września 2014 r. skarżący został wezwany do złożenia go na urzędowym formularzu. Przepis art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m. in. ustanowienie adwokata, które na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy może zostać przyznane osobie fizycznej – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy wziąć bowiem pod uwagę dochody wszystkich osób z którymi wnioskodawca (skarżący) zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, przy czym skarżący nie udokumentował w jakiej kwocie matka otrzymuje emeryturę, pomimo że wspomnianym pismem referendarza sądowego został skutecznie wezwany do nadesłania dokumentów potwierdzających te dane. Samo twierdzenie skarżącego, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z matką, która zgodnie z oświadczeniem skarżącego podanym w rubryce nr 10 formularza pobiera emeryturę w wysokości około [...] zł jest niewystraczające do oceny wysokości dochodu matki i tym samym nie pozwala na ustalenie, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty wynagrodzenia pełnomocnika. Ponadto skarżący posiada stałe źródło dochodu z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] zł netto miesięcznie i jest zatrudniony od ponad 6 lat, a z treści nadesłanego zaświadczenia zakładu pracy wynika, że jego wynagrodzenie nie jest obciążone tytułami wykonawczymi i że skarżący nie znajduje się w okresie wypowiedzenia ani w okresie próbnym i nie jest pracownikiem sezonowym, co pozwala przyjąć, że skarżący jest w stanie zgromadzić środki finansowe na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika. Również przedstawiona przez skarżącego okoliczność, że ponosi połowę opłat związanych z utrzymaniem, zaś matka posiada rachunki potwierdzające wysokość tych opłat nie uzasadnia uwzględnienia wniosku, zważywszy że skarżący nie nadesłał dokumentów potwierdzających wysokość tych wydatków ani też żadnych innych dokumentów wymienionych w powyższym piśmie referendarza sądowego z dnia 26 sierpnia 2014 r. np. zeznania podatkowego, wyciągu z konta bankowego, co uprawniało do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wyłącznie na podstawie danych zawartych w formularzu. Powyższe pozwala więc przyjąć, że skarżący uchyla się od przedstawienia wspomnianych dokumentów. Na skarżącym zaś spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W świetle powyższego twierdzenie skarżącego, iż bratanek uiścił wpis sądowy oraz że korzysta z płatnych porad lekarskich i ponosi wydatki związane z leczeniem nie zmienia oceny, że skarżący nie wykazał w wiarygodny sposób, że nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.