Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Wr 440/25

Wyrok WSA we Wrocławiu z 14 maja 2026 r., III SA/Wr 440/25 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego

Wynik

*Stwierdzono bezskuteczność czynności wydanej na podstawie przepisów szczególnych

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia
14 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi I. Z. na czynność Zarządu Powiatu Karkonoskiego w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji oświatowej za sierpień 2025 r. I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Powiatu Karkonoskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi I. Z. (strona, skarżąca) prowadzącej niepubliczną placówkę oświatową Dom Wczasów Dziecięcych (DWD) A. w K. (dalej: DWD) jest czynność Zarządu Powiatu Karkonoskiego (organ) z zakresu administracji publicznej, polegająca na zaniechaniu przez organ dotujący wypłaty części dotacji oświatowej za sierpień 2025 r. Skarżąca zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie przepisu: 1) art. 34 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754 ze zm., dalej jako "u.f.z.o.") oraz w zw. z § 6 ust. 1 uchwały nr XIII/88/2025 Rady Powiatu Karkonoskiego z dnia 20 marca 2025 r. w sprawie ustalenia trybu udzielenia i rozliczenia dotacji dla niepublicznych podmiotów oświatowych oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Dolnośl. z 28 marca 2025 r., poz. 1621) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wypłacenia w sierpniu 2025 r. części dotacji w kwocie 188.453,80 zł; 2) § 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz.U. z 2017 r., poz. 1606 ze zm. – dalej rozporządzenie MEN z 2015 r.), poprzez jego błędną wykładnię w zakresie definicji wychowanka DWD; 3) art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako k.p.a.) poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego w sprawie i nie ustalenie faktów relewantnych w sprawie tj. charakteru pobytu dzieci w DWD w sierpniu 2025 r.; 4) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodu w postaci zgłoszenia wypoczynku dzieci i młodzieży do systemu informatycznego – Centralnej Bazy Wypoczynku MEN (dalej jako CBW), poprzez błędne przyjęcie, że stanowi ono wystarczający dowód pobytu dzieci w DWD jako pobytu wyłącznie w celu wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t u.s.o. lub pobytu w ramach krajoznawstwa i turystyki, zwalniając organ dotujący od dokonywania dalszych ustaleń w tym zakresie w oparciu o pozostały materiał dowodowy (program pobytu, rodzaj realizowanych zajęć, dokumentacja metodyczna itd.) W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1. uznanie uprawnienia skarżącej do otrzymania części dotacji oświatowej za sierpień 2025 r. w kwocie 188.453,80 zł; 2. stwierdzenie bezskuteczności zaniechania przez organ dotujący wypłaty części dotacji oświatowej za sierpień 2025 r.; 3. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych; 4. dopuszczenie dowodów z dokumentów wymienionych w uzasadnieniu skargi na fakty tam wskazane albowiem są one niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że działalność DWD nie jest w żaden sposób ograniczona w czasie oraz zarzuciła, że bezpodstawnie organ dotujący stawia tezę, że wszystkie pobyty dzieci i młodzieży w DWD w sierpniu 2025 r. stanowią wypoczynek w rozumieniu aktualnie obowiązujących przepisów. Skarżąca powołała się również na dwa orzeczenia sądów administracyjnych: wyrok NSA z dnia 6 listopada 2024 r., w sprawie o sygn. akt I GSK 1049/24 i z dnia 12 marca 2025 r. sygn. akt I GSK 226/24, podając, że NSA w wyrokach tych stwierdził, że wychowankowie przebywający w DWD podczas wakacji i ferii spełniają definicję wychowanka DWD. Zatem, aby uzyskać dotację, wystarczającym będzie, że w DWD prowadzone będą zajęcia mające na celu wspieranie i uzupełnianie kształcenia. Skarżąca wskazała, że celem pobytu dzieci w DWD w sierpniu 2025 r. było prowadzenie kształcenia oraz wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia, uzupełnione o działania własne organizatora. Dla każdej z czterech grup w DWD prowadzone były dzienniki z rozpisanymi zadaniami placówki DWD oraz realizowanymi przez personel, jaki przyjechał wraz z daną grupą. Dokumentacja metodyczna potwierdza realizację wszystkich uzgodnionych zadań programowych. Zakres zadań realizowanych przez DWD określały umowy stron. Cel pobytu i realizację zadań w zakresie wspierania i uzupełniania kształcenia potwierdzają też zgłoszone programy pobytu przez powyższe grupy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko, organ dotujący wskazał, że zaskarżona czynność odmowy przyznania i wypłaty dotacji za sierpień 2025 r. została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów. Organ wyjaśnił, że realizacja obowiązku szkolnego i obowiązku nauki nie może odbywać się w okresie ferii letnich ani też zimowych oraz przerw świątecznych, bowiem są to okresy, w których zgodnie z przepisami prawa nie odbywają się żadne zajęcia dydaktyczno-wychowawcze. Jest to okres przeznaczony na wypoczynek. Zgodnie z brzmieniem art. 92a ust 1 u.s.o. przez wypoczynek należy rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębieniem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku. Organ zauważył też, że kwota przekazywana w formie dotacji na jednego wychowanka DWA wyliczana jest wagą 6.3 czyli jedną z najwyższych wag przewidzianych w kwocie potrzeb oświatowych i ta ogromna kwota ma służyć na pokrycie kosztów pobierania nauki poza szkołą macierzystą, jednak realizacja obowiązku szkolnego / obowiązku nauki nie może odbywać się w okresie ferii zimowych i wakacji letnich, bowiem są to okresy, w których zgodnie z przepisami prawa (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego, Dz. U. z 2023 r., poz. 1211) nie odbywają się żadne zajęcia dydaktyczno – wychowawcze, a jest to czas wolny od nauki i przeznaczony na odpoczynek. Dalej wskazano, że działalność DWD w obecnej formule nie zapewnia realizacji kształcenia w ujęciu konwencjonalnym, gdzie pobyty w placówce wynoszą nie dłużej niż 7-14 dni. Żaden z tych ośrodków faktycznie nie wypełnia funkcji zapisanych w rozporządzeniu, bo nie jest w stanie, co paradoksalnie podnosiły DWD w swoich stanowiskach zgłoszonych w 2021 r. w ramach konsultacji społecznych w toku prac nad zmianą rozporządzenia. Ponadto w statucie DWD wprost stwierdzono, że w okresie wakacji letnich i ferii zimowych placówka spełnia funkcję kolonijną, co pokazuje, że DWD we własnym podstawowym dokumencie regulującym ramy jego działania sam potwierdza brak możliwości spełnienia obowiązku szkolnego / obowiązku nauki w trakcie pobytów realizowanych w okresie wakacji. Zdaniem organu uczestnicy pobytów wypoczynkowych w sierpniu 2025 r. w DWD, wykazanych w zgłoszeniach do Centralnej Bazy Wypoczynku, nie spełniają zawartej w obowiązujących przepisach definicji wychowanka DWD, w związku z tym nie mogą być dotowani jako wychowankowie owych domów. Uczestnicy kolonii, znajdujący się w DWD nie realizują obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki, nie są uczestnikami pobytów edukacyjnych, a jedynie są uczestnikami wypoczynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa. Sąd, poddając kontroli zaskarżoną czynność organu stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych, a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. nieprzekazanie dotacji, przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji. Aktualny stan prawny (art. 47 u.f.z.o.) nie pozostawia wątpliwości, że czynności dokonywane w celu ustalenia wysokości, lub przekazania dotacji oświatowej, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, które kontrolowane są przez sądy administracyjne. Są to czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd przyjął także, że skarga została wniesiona w terminie. Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. W sprawie spór dotyczył dotacji, jaka powinna być wypłacona stronie przez organ za miesiąc sierpień 2025 r. O nie wypłaceniu dotacji oświatowej za miesiąc sierpień skarżąca mogła dowiedzieć się najwcześniej z początkiem września bowiem w myśl art. 34 ust. 1 u.f.z.o.: dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Z akt wynika, że wprawdzie już pismem z dnia 24 lipca 2025 r. skarżąca została uprzedzona o stanowisku organu odnośnie dotacji za wcześniejszy miesiąc, jednak termin na zaskarżenie czynności zdaniem Sądu zaczął biec od daty dowiedzenia się onie wypłaceniu dotacji oświatowej za miesiąc sierpień. Ponieważ rozpatrywana skarga została wniesiona 25 września 2025 r., należy stwierdzić, że skarga została wniesiona w ustawowo zakreślonym terminie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że domy wczasów dziecięcych na podstawie art. 2 pkt 8 u.p.o. zaliczone są do systemu oświaty. Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.f.z.o. niepubliczne placówki, o których mowa w art. 2 pkt 7 i 8 u.p.o., otrzymują na każdego wychowanka dotację z budżetu powiatu w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego wychowanka w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu. W art. 29 ust 2. u.f.z.o. wskazano, że wysokość dotacji, o której mowa w ust. 1, dla niepublicznych placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania, będących domami wczasów dziecięcych, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 123 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo oświatowe, jest ustalana jako iloczyn kwoty przewidzianej na takiego wychowanka w części oświatowej subwencji ogólnej dla powiatu oraz liczby dni pobytu tego wychowanka w tej placówce pomniejszonej o jeden dzień i podzielonej przez liczbę dni w roku budżetowym. Zgodnie z art. 123 ust. 1 pkt 1 u.p.o. minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określi, w drodze rozporządzenia rodzaje i szczegółowe zasady działania placówek publicznych, o których mowa w art. 2 pkt 3, 7 i 8, warunki pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach, a w przypadku młodzieżowych ośrodków wychowawczych - także warunki i tryb udzielania wychowankom urlopów i przepustek, warunki pobytu nieletnich matek i ich dzieci w tych ośrodkach oraz sposób dokumentowania pobytu nieletnich matek i ich dzieci w tych ośrodkach, oraz może określić wysokość i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach. Na mocy ww. upoważnienia ustawowego, szczegółowe określenie celu i zadań domów wczasów dziecięcych nastąpiło w przepisach obowiązującego w spornym okresie rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 30 marca 2023 r. w sprawie niektórych publicznych placówek systemu oświaty (Dz. U. poz. 651). Z treści art. § 71 ust. 1 rozporządzenia wynika, że dom wczasów dziecięcych jest placówką przeznaczoną do okresowego pobytu dzieci i młodzieży w celu organizowania i prowadzenia kształcenia dzieci i młodzieży lub wspierania i uzupełniania tego kształcenia, połączonego z jednoczesnym wspieraniem ich fizycznego i psychicznego rozwoju oraz wzmocnieniem ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych. W § 72 pkt. 1-3 rozporządzenia wskazano, że do zadań domu wczasów dziecięcych należy w szczególności organizowanie: zajęć edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i specjalistycznych; zajęć mających na celu rozwijanie zainteresowań i uzdolnień wychowanków; aktywnych form wypoczynku. Za wychowanków DWD - w myśl § 73 rozporządzenia - uznaje się dzieci i młodzież przebywające w domu wczasów dziecięcych w celu, o którym mowa w § 71 ust. 1, i niekorzystający z pobytu w domu wczasów dziecięcych w ramach: 1) wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2022 r. poz. 2230); 2) krajoznawstwa i turystyki organizowanych przez publiczne i niepubliczne szkoły i placówki, do których uczęszczają, inne niż dom wczasów dziecięcych, w którym przebywają. W § 77 rozporządzenia wskazano, że dom wczasów dziecięcych prowadzi działalność przez cały rok kalendarzowy. W organizacji pracy domu wczasów dziecięcych nie przewiduje się ferii szkolnych. Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w powołanych przez organ wyrokach w sprawach o sygn. akt: III SA/Wr 774/22, III SA/Wr 799/22 czy III SA/Wr 870/22. Po zapoznaniu się jednak z uzasadnieniami wyroków NSA sporządzonych w sprawach o sygn. akt: I GSK 1049/24 i I GSK 1034/24 - CBOSA, tut. Sąd zgodził się z zajętym w nich poglądem, zgodnie z którym prowadzenie przez DWD działalności w okresie feryjnym nie wyklucza a priori możliwości dotowania DWD na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. Należy wskazać, że z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż opisywana placówka działa przez okres wakacji oraz w pozostałych okresach ferii. Jednoznaczne brzmienie § 77 rozporządzenia wskazuje, że zakres działalności domów wczasów dziecięcych i wykonywanych zadań nie jest ograniczony czasowo, tj. w zależności od tego czy mamy do czynienia z feriami letnimi i zimowymi, czy z pobieraniem nauki w roku szkolnym. Z przepisów tych wynika, że warunkiem koniecznym do przyznania dotacji oświatowej, o której mowa w cytowanych przepisach u.f.z.o., jest by w domu wczasów dziecięcych była realizowana działalność, o której mowa w § 71 ust. 1 rozporządzenia tj. aby dzieci i młodzież tam przebywające spełniały cele wskazane w tym przepisie. Celem pobytu w przedmiotowej placówce, którego spełnienie uprawnia do dotowania jest kształcenie lub wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia, połączone z jednoczesnym wspieraniem fizycznego i psychicznego rozwoju dzieci oraz wzmocnieniem ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowaniem zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych. W kontekście zakresu działalności DWD uprawniającego do wystąpienia z wnioskiem o dofinansowanie DWD, należy wyjaśnić, że w § 71 ust. 1 rozporządzenia wskazano dwa obszary zadań do realizacji: organizowanie i prowadzenie kształcenia, zaś w drugim – wspieranie i uzupełnianie tego kształcenia. Biorąc pod uwagę powyższe, w szczególności brzmienie przepisu, należy stwierdzić, że wystarczające do dotowania jest aby w DWD było prowadzone jedno z ww. działalności np. zajęcia mające na celu wspieranie i uzupełnienie kształcenia. Co istotne – wspieranie i uzupełnianie kształcenia nie jest uzależnione od trwania roku szkolnego. Ograniczenie takie – na które wskazuje organ – nie wynika z przepisów prawa. Ponieważ domy wczasów dziecięcych są placówkami, w których uczniowie mogą realizować obowiązek szkolny oraz mogą także uzupełnić swoją wiedzę poza rokiem szkolnym, oraz z żadnych przepisów nie wynika, aby uzupełnianie kształcenia mogło mieć miejsce tylko w okresie roku szkolnego, to nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty i rozważania organu w zakresie obowiązującego terminarzu roku szkolnego, które mają zdaniem organu wpływ na możliwość dotowania działalności DWD. Należy zatem stwierdzić, że oba cele wymienione w § 71 ust. 1 rozporządzenia – tj. kształcenie i jego uzupełnianie oraz wspieranie – podlegają co do zasady dotowaniu na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 u.f.z.o. w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. Pogląd, zgodnie z którym zasadą jest, że pobyt w DWD w okresie feryjnym (wakacyjnym) nie podlega dotowaniu, nie zasługuje zatem na akceptację. Pomimo, że w rozważaniach zawartych w uzasadnieniach do wyroków z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1049/24 oraz z dnia 17 października 2024 r. w sprawie o sygn. akt I GSK 1034/24, NSA odnosi się do rozporządzenia z 2017 r., trzeba jednak stwierdzić, że brzmienie wskazanego w nich § 68 ust. 1 jest identyczne w porównaniu z obecnie obowiązującym § 71 ust. 1 rozporządzenia. Należy zatem przyjąć, że pogląd NSA wyrażony w tych wyrokach jest również aktualny w odniesieniu do obecnie obowiązującego oraz dotyczącego spornego okresu rozporządzenia. Stanowiska, iż oba cele wymienione w § 71 ust. 1 rozporządzenia podlegają dotacji w myśl art. 29 ust. 1 i 2 u.f.z.o. również w okresie feryjnym, nie neguje treść § 73 ust. 1 rozporządzenia, w którym ustawodawca uregulował status wychowanka DWD. W przepisie tym ponadto, oprócz zamieszczenia definicji wychowanka, wyłączono z dotowania okresy pobytów szczegółowo tam wymienione. Są to pobyty wypoczynku, o którym mowa w art. 92a-92t u.s.o. oraz pobyty w ramach krajoznawstwa i turystyki organizowane przez placówki tam wskazane. Odnosząc się szczegółowo do tych wyłączeń, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.s.o., ilekroć w art. 92b-92t i art. 96a jest mowa o wypoczynku, należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdolnień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co najmniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obozu i biwaku. W art. 92c ust. 1 u.s.o. wskazano, że organizatorami wypoczynku mogą być: 1) szkoły i placówki; 2) przedsiębiorcy wpisani do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2211); 3) osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, inne niż wymienione w pkt 1 i 2, organizujące wypoczynek w celu: a) niezarobkowym albo b) zarobkowym, jeżeli organizowany wypoczynek nie stanowi imprezy turystycznej, o której mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Organizator wypoczynku jest obowiązany zgłosić kuratorowi oświaty właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania organizatora wypoczynku zamiar zorganizowania wypoczynku (art. 92d ust. 1 u.s.o.). W odniesieniu do pobytów w ramach krajoznawstwa i turystyki, trzeba wyjaśnić, że szczegółowe kwestie tej materii reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki (Dz. U. poz. 1055, dalej jako rozporządzenie w sprawie krajoznawstwa i turystyki. W § 3 ww. rozporządzenia wskazano, że krajoznawstwo i turystyka są organizowane w trakcie roku szkolnego, w szczególności w ramach odpowiednio zajęć dydaktyczno-wychowawczych lub opiekuńczych, z wyjątkiem okresu ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecznej. W myśl § ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia: krajoznawstwo i turystyka są organizowane w formie wycieczek przedmiotowych - inicjowanych i realizowanych przez nauczycieli w celu uzupełnienia programu wychowania przedszkolnego albo programu nauczania w ramach jednego lub kilku przedmiotów, wycieczek krajoznawczo-turystycznych o charakterze interdyscyplinarnym, w których udział nie wymaga od uczniów przygotowania kondycyjnego i umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem, organizowanych w celu nabywania wiedzy o otaczającym środowisku i umiejętności zastosowania tej wiedzy w praktyce, specjalistycznych wycieczek krajoznawczo-turystycznych, w których udział wymaga od uczniów przygotowania kondycyjnego, sprawnościowego i umiejętności posługiwania się specjalistycznym sprzętem, a program wycieczki przewiduje intensywną aktywność turystyczną, fizyczną lub długodystansowość na szlakach turystycznych. Wycieczki mogą być organizowane w kraju lub za granicą. Powyższe pobyty – wypoczynek w rozumieniu art. art. 92a-92t u.s.o. oraz w ramach krajoznawstwa i turystyki, podlegają odrębnym przepisom oraz odrębnej procedurze finansowania i dlatego zostały wyłączone z możliwości dofinansowania na podstawie przepisów rozporządzenia w zw. z art. 29 ust. 1 i 2 i 34 ust. 2 u.f.z.o. Brak tego wyłączenia spowodowałby dublowanie dofinansowania środków publicznych. W związku z powyższym realizacja zadań DWD trwa przez cały rok i nie jest ograniczona jedynie do okresu pobierania faktycznej nauki w roku szkolnym, a wpieranie i uzupełnianie kształcenia w okresie wakacyjnym również uprawnia do dotowania na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o. (zob. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2024 r., sygn. akt I GSK 1049/24, wyrok NSA z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt I GSK 1034/24 - CBOSA). Odmowa przyznania dotacji może zatem nastąpić wówczas, gdy organ ustali, że w odniesieniu do wychowanków wystąpiło wyłączenie, o którym mowa w § 73 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, tj. pobyty wychowanków miały miejsce w celu zapewnienia wypoczynku, w rozumieniu art. 92a-92t u.s.o. lub w ramach krajoznawstwa i turystyki. Pogląd, zgodnie z którym przebywanie w okresie wakacji i ferii w domu wczasów dziecięcych jest wypoczynkiem, bez dokonywania dalszych ustaleń w tym zakresie, nie zasługuje na uwzględnienie. Jedynie bowiem w przypadku, gdy spełnione będą przesłanki wskazane w art. 92a-92t u.s.o., będzie można uznać, że mamy do czynienia z "wypoczynkiem", co może uzasadniać odmowę wypłaty dotacji. Podobne rozważania należy odnieść do pobytów w ramach krajoznawstwa i turystyki. Niewystarczające jest powołanie się przez organ - na potwierdzenie swojego stanowiska - jedynie na okoliczność, że część uczestników pobytów wypoczynkowych w sierpniu 2025 r. w DWD została zgłoszona przez organizatorów do Centralnej Bazy Wypoczynku w sytuacji, gdy skarżąca powołuje się i przedkłada dokumentację mającą potwierdzać realizację zadań w zakresie wspierania i uzupełniania kształcenia. Ponieważ jednak organ nie prowadził ustaleń w zakresie wyłączeń z dofinansowania wskazanych w § 73 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w zw. z art. 34 ust. 2 u.f.z.o., należy wskazać, że nie jest możliwe uwzględnienie na obecnym etapie postępowania wniosku skarżącej zawartego w pkt 1 na stronie 2 skargi poświęconej wnioskom. Stanowiska Sądu nie zmienia załączenie przez skarżącą licznych dowodów z dokumentów. Dokumenty te winny być zweryfikowane przez organ i poddane procedurze administracyjnej. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni powyższe stanowisko i interpretację przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 października 2025
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Anetta Chołuj Kamila Paszowska-Wojnar /przewodniczący sprawozdawca/ Magdalena Jankowska-Szostak

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny