III SA/Wr 389/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr 210/01/2025/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

Pismem z 4 września 2025 r. J. T. (dalej: skarżąca, strona skarżąca), działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr 210/01/2025/Ub w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Po wpłynięciu skargi, sąd bada swoją właściwość miejscową ustalając, czy jest właściwy do jej rozpoznania. Właściwość miejscową i rzeczową wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje art. 13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) –dalej: p.p.s.a., który stanowi, że wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W myśl art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może w drodze rozporządzenia przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Na tej podstawie Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z 4 listopada 2020 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (Dz. U. z 2020 r. poz.1999) – dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących wydawania decyzji administracyjnych: 1) w sprawach zwrotu kosztów świadczenia opieki zdrowotnej, będącego świadczeniem gwarantowanym, udzielonego na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, zwanego dalej "zwrotem kosztów", o których mowa w art. 42d ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, 1492, 1493, 1578 i 1875), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", 2) o odmowie zwrotu kosztów, o których mowa w art. 42d ust. 2 ustawy o świadczeniach, 3) ustalających obowiązek zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty z tytułu zwrotu kosztów, wysokość tej kwoty oraz termin płatności, o których mowa w art. 42d ust. 21 ustawy o świadczeniach, 4) w sprawach wydawania zgód na pokrycie kosztów transportu do miejsca dalszego leczenia w kraju, o których mowa w art. 42i ust. 9 ustawy o świadczeniach, 5) ustalających obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych w przypadkach określonych w art. 50 ust. 16 ustawy o świadczeniach, które Narodowy Fundusz Zdrowia poniósł zgodnie z art. 50 ust. 15 tej ustawy, wysokość tych kosztów oraz termin płatności, o których mowa w art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach – w których strona skarżąca będąca osobą fizyczną zamieszkuje poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje. Z kolei zgodnie z § 3 rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczących wydawania decyzji administracyjnych uwzględniających lub oddalających odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 154 ust. 3 ustawy o świadczeniach, w których miejsce składania ofert określone w ogłoszeniu o postępowaniu w trybie konkursu ofert albo zaproszeniu do rokowań zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 139 ust. 9 ustawy o świadczeniach, znajduje się poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości znajduje się miejsce składania ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określone w ogłoszeniu o postępowaniu w trybie konkursu ofert albo zaproszeniu do rokowań zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 139 ust. 9 ustawy o świadczeniach. Stosownie do treści art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. 2024 r. poz. 146) – dalej: u.ś.o.z., Prezes Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Natomiast art. 109 ust. 5 u.ś.o.z. stanowi, że decyzja Prezesa Funduszu wydana w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna i przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego. W cytowanym rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 4 listopada 2020 r. nie zostały ujęte sprawy z zakresu działania Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące ustalenia, czy dana osoba fizyczna podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny, art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu. Skoro przedmiot sprawy nie dotyczy spraw wymienionych w rozporządzeniu, a zgodnie z art. 96 ust. 3 u.ś.o.z., siedzibą Funduszu (Prezesa Funduszu) jest miasto stołeczne Warszawa, to na podstawie art. 13 § 2 p.p.s.a., w sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Według art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 13 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.