III SA/Wr 171/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2026 r., nr 470000/71/2025/RED/9111379065/OE/KN/42-2 w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: stwierdzić swoją niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) postanowieniem z dnia 4 marca 2026 r., nr 470000/71/2025/RED/9111379065/OE/KN/42-2, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu (dalej: ZUS) z dnia 8 grudnia 2025 r., nr 470000/71/2025/RED/9111379065/OE/KN/42 w przedmiocie rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pismem z dnia 9 kwietnia 2026 r. M. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. postanowienie Prezesa ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Prezesa ZUS. Stosownie do treści art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 ze zm.) – dalej: u.s.u.s., Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną i posiada osobowość prawną. Siedzibą Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest miasto stołeczne Warszawa. Zgodnie więc z literalnym brzmieniem art. 13 § 2 p.p.s.a., sądem właściwym do rozpoznania skargi na akty wydane przez ZUS jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 13 § 3 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może w drodze rozporządzenia przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości. Korzystając z powyższego uprawnienia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wydał rozporządzenie z 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 777 ze zm.) - dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa ZUS dotyczących: a) umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28 i art. 29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497), b) zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 340) - przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie Prezesa ZUS utrzymujące w mocy postanowienie ZUS dotyczy rozpoznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W cytowanym powyżej rozporządzeniu nie zostały ujęte sprawy z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczące postępowania egzekucyjnego w administracji. Wobec powyższego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis ogólny - art. 13 § 2 p.p.s.a. dotyczący właściwości miejscowej sądu. Skoro przedmiot sprawy nie dotyczy umorzenia, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s. ani zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zaś Prezes ZUS ma swoją siedzibę w Warszawie, to zgodnie z literalnym brzmieniem art. 13 § 2 p.p.s.a., w sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W myśl art. 59 § 1 p.p.s.a., jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 13 § 2 p.p.s.a. i § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, orzekł jak w sentencji postanowienia.