Sygnatura
III SA/Wa 916/25
Wyrok WSA w Warszawie z 17 września 2025 r., III SA/Wa 916/25 – podatek od spadków i darowizn
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 17 września 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski, asesor WSA Tomasz Grzybowski (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Anna Skorupska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2025 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2024 nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E.G. kwotę 1202 zł (słownie: tysiąc dwieście dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E.G. stała się decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] lutego 2025 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] listopada 2024 r. w przedmiocie podatku od spadków i darowizn. Jak ustalono w sprawie, opodatkowaniu podlegała darowizna od T.G. w kwocie 600 000 zł, dokonana (poprzez przelew bankowy) w dniu 20 maja 2021 r. Zgłoszenie tej darowizny wpłynęło do organu podatkowego 2 grudnia 2021 r., tj. z uchybieniem 6-miesięcznego terminu pozwalającego na skorzystanie ze zwolnienia podatkowego, określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. W związku z tym otrzymana darowizna (pierwsza jej, ww. część) podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Organ nie zgodził się przy tym z twierdzeniami strony, że: - wskazany termin nie został naruszony, bowiem biegł od momentu spełnienia całości świadczenia przez darczyńcę, tj. przelewu ostatniej (z trzech) transzy darowizny, która miała miejsce 28 września 2021 r. (s. 5 i n. decyzji), a ponadto - jeżeli organ uznał, że skarżąca uchybiła ww. terminowi, to powinien był zastosować art. 15zzzzzn[2] ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa COVID"), tzn. poinformować skarżącą o tym uchybieniu, które miało miejsce w stanie epidemii, a ponadto wyznaczyć jej termin 30-tu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (s. 6 i n. decyzji). W skardze do tut. Sądu strona zarzuciła naruszenie art. 15zzzzzn[2] ust. 1-2 ustawy COVID w zw. z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez odmowę zastosowania procedury określonej w ww. przepisie szczególnym ustawy COVID, a ponadto naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn w zw. z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez brak ich zastosowania mimo zawarcia przez skarżącą umowy darowizny, która stała się ważna po otrzymaniu przez skarżącą całej kwoty darowizny. W motywach skargi strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że organ powinien był poinformować ją o uchybieniu terminu wynikającego z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (skoro takowe stwierdził) i wyznaczyć jej termin 30-tu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto skoro darowizna została wykonana wraz z przelewem ostatniej transzy w dniu 28 września 2021 r., to od tej daty rozpoczął bieg 6-miesięczny termin na jej zgłoszenie celem skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Zasadności tego stanowiska skarżąca upatruje przede wszystkim w treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn (s. 3 i n. skargi). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w decyzji (por. zwłaszcza s. 7 i n.). Na rozprawie przed tut. Sądem nikt się nie stawił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że Sąd nie podzielił zapatrywania skarżącej odnośnie do dotrzymania terminu, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Stanowisko strony, zgodnie z którym termin określony w tym przepisie biegł dopiero od momentu przelania ostatniej transzy, tj. całkowitej kwoty darowizny, jest nie do pogodzenia z treścią art. 6 ust. 1a ww. ustawy. Skarżąca odczytuje ust. 1 pkt 4 wskazanego artykułu (regulującego co do zasady moment powstania obowiązku podatkowego przy darowiźnie wynikającej z zawartej umowy) akontekstowo, tzn. nie uwzględnia przepisu modyfikującego ogólną regułę w postaci ww. ust. 1a. Ten ostatni przepis wyklucza możliwość przyjęcia w okolicznościach sprawy, że dopiero spełnienie całego świadczenia powoduje powstanie obowiązku podatkowego, stanowiąc wprost, że "jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części". W odniesieniu do środków pieniężnych przekazanych skarżącej przelewem z 20 maja 2021 r. organ trafnie więc ustalił, że nastąpiło naruszenie 6-miesięcznego terminu do zgłoszenia nabycia tej części darowizny (skoro zgłoszenie wpłynęło do organu 2 grudnia 2021 r.). Skład orzekający przychylił się natomiast do stanowiska strony skarżącej, że we wskazanej sytuacji (uchybienia terminu) organ powinien był skorzystać z procedury jego przywrócenia przewidzianej w art. 15zzzzzn[2] ust. 1-2 ustawy COVID. Nie jest w tym kontekście sporne, że naruszenie terminu miało miejsce w czasie, w którym obowiązywał w stan epidemii; stan ten ogłoszono bowiem 20 marca 2020 r. (zob. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz.U. poz. 491), a odwołano w dniu 16 maja 2022 r. (por. rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii; Dz. U. poz. 1027). Organ twierdzi jednak, że ww. przepis ten nie znajduje zastosowania do regulacji podatkowych, lecz do instytucji ogólnego prawa administracyjnego, z czym strona się nie zgadza. Jednocześnie obie strony sporu przywołują na poparcie swojego stanowiska szereg orzeczeń sądów administracyjnych (vide s. 3 skargi, s. 10 odpowiedzi na skargę). Argumenty przemawiające na rzecz przeciwstawnych poglądów są zatem stronom znane, toteż niecelowe jest powielanie ich w tym miejscu; spór ma w istocie charakter post-interpretacyjny w tym sensie, że kolejne przypadki rozstrzygnięć przedmiotowego zagadnienia nie są już w zasadzie przypadkami interpretacyjnymi, lecz decyzyjnymi (wyborem jednego z konkurencyjnych wariantów wykładni). Skład orzekający, dostrzegając pewną chwiejność stanowiska judykatury w zakresie przedmiotowego zagadnienia, uwzględnił pogląd korzystny dla podatnika. Skarżąca trafnie odwołała się w powyższym kontekście do przekrojowej zasady in dubio pro tributario (s. 3 ab initio skargi). Tę normatywną dyrektywę wykładni prawa podatkowego należy bowiem odnosić właśnie do sytuacji, w której na tle orzecznictwa "nie udaje się ukształtować jednego rozumienia przepisu" (szerzej por. A. Bielska-Brodziak, M. Suska, Węzeł gordyjski, czyli o in dubio pro tributario na tle klasyfikacji dyrektyw wykładni oraz pojęcia momentu interpretacyjnego, Państwo i Prawo 2020, nr 8, s. 76 i n.). Stąd, zdaniem Sądu, przywołany art. 15zzzzzn[2] ustawy COVID, wbrew ocenie wyrażonej w spornej decyzji, znajduje zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem i do prawa podatkowego, w tym do art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn (tak również w aktualnym orzecznictwie Sądu kasacyjnego, m.in. w wyroku NSA o sygn. III FSK 94/25, CBOSA). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że organ naruszył art. 15zzzzzn[2] ust. 1-2 ustawy COVID, który konstytuuje normatywny obowiązek umożliwienia z urzędu przez organ administracji podatkowej ubiegania się o przywrócenie terminu. Rozpatrując ponownie sprawę skarżącej organ powinien zatem wyznaczyć jej termin 30-tu dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do zgłoszenia części darowizny nabytej 20 maja 2021 r. Naturalnie nie będzie to równoznaczne z przywróceniem terminu, o którym mowa w ww. art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Rzeczą skarżącej będzie wykazanie niezależnych od niej przyczyn wskazujących na to, że przekroczyła ww. 6-miesięczny termin bez swojej winy. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku, mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi orzeczono mając na względzie art. 200 ww. ustawy.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 10 kwietnia 2025
- Symbol z opisem
- 6114 Podatek od spadków i darowizn
- Hasła tematyczne
- Podatek od spadków i darowizn
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Dariusz Czarkowski Maciej Kurasz /przewodniczący/ Tomasz Grzybowski. /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
art. 4a ust. 1 pkt 1 · Dz.U. 2004 nr 142 poz. 1514
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Po 315/25 · 11 września 2025
Wyrok WSA w Poznaniu z 11 września 2025 r., I SA/Po 315/25 – podatek od spadków i darowizn
Sygnatura: III FSK 174/24 · 11 września 2025
Wyrok NSA z 11 września 2025 r., III FSK 174/24 – podatek od spadków i darowizn
Sygnatura: III FSK 1588/23 · 11 września 2025
Wyrok NSA z 11 września 2025 r., III FSK 1588/23 – podatek od spadków i darowizn
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny