III SA/Wa 642/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Baran, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Grzybowski (sprawozdawca) sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] listopada 2024 r., wydane wobec T. M. (skarżący), w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia (w zakresie odblokowania rachunków bankowych). Z motywów postanowienia wynika, że zajęcie rachunków bankowych skarżącego miało miejsce w związku z wydaniem wobec niego decyzji zabezpieczającej przybliżoną kwotę zobowiązań w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości ponad 5 mln zł. Banki poinformowały o przeszkodzie w realizacji zajęcia związanej z brakiem środków na rachunku, bądź ze zbiegiem egzekucji. Odmawiając uchylenia zabezpieczenia na podstawie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ pierwszej instancji akcentował nieskuteczność dotychczas podjętych czynności zabezpieczających (zajęć rachunków), jak też brak wskazania innych składników majątku, które mogłyby służyć zabezpieczeniu przewidywanych należności podatkowych w zestawieniu ze znaczną wysokością dochodzonych zobowiązań. Zapatrywanie to podzielił dyrektor izby administracji skarbowej, wskazując dodatkowo na dyskrecjonalny charakter postanowienia o uchyleniu lub zmianie sposobu lub zakresu zabezpieczenia wierzytelności (s. 2, 4 i n. spornego postanowienia). W skardze do tut. Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jak również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 121 § 1-2, art. 122, art. 124, art. 125 Ordynacji podatkowej, art. 8 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 33 § 1-2 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a ponadto art. 63 i art. 66 dyrektywy Rady 2010/45/UE (opis zarzutów na s. 3 i n. skargi). W motywach skargi podkreślono (s. 4 i n.), że organy oparły się na niepełnym materiale dowodowym na skutek wadliwie przeprowadzonej kontroli podatkowej i wobec tego nieprawidłowo przyjęły ustalenia faktyczne (dotyczące świadczonych przez podatnika usług kurierskich), które legły u podstaw określenia przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych; organy nie miały zdaniem skarżącego podstaw do wydania decyzji zabezpieczającej. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie (s. 4 i n. odpowiedzi na skargę). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że w tej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie odmawiające uchylenia zabezpieczenia, wydane na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 157a), nie zaś decyzja zabezpieczająca (o której mowa w art. 33 Ordynacji podatkowej), w następstwie której wierzyciel podatkowy wydaje zarządzenie zabezpieczenia, które z kolei stanowi podstawę czynności organu egzekucyjnego (w tym przypadku zajęcia rachunków bankowych skarżącego). Każdy z tych aktów zaskarżalny jest w odrębnym trybie (co nawiasem mówiąc miało miejsce, skoro złożono odwołanie od decyzji zabezpieczającej – s. 2 spornego postanowienia); odrębność ta dotyczy również przysługującej drogi sądowej (vide art. 3 § 2 pkt 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wobec tego zarzuty skargi kontestujące ustalenia, które legły u podstaw wydania decyzji zabezpieczającej, w oczywisty sposób mijają się z przedmiotem zaskarżenia, wykraczając poza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego Sąd działając w granicach sprawy (a nie skargi) z urzędu potwierdza poprawność zaskarżonego postanowienia. Jak wskazano, podstawy takiej oceny nie mogła stanowić polemika z przesłankami wydania decyzji zabezpieczającej wobec skarżącego. Postanowienie wydawane przez organ egzekucyjny w trybie art. 157a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, charakter uznaniowy; przy czym prawodawca nie doprecyzował przesłanek uchylenia lub zmiany sposobu lub zakresu zabezpieczenia, pozostawiając organowi szeroki margines swobody przy rozstrzyganiu tej kwestii. Kontrola sądowa, jak wiadomo, nie może wkraczać w uznanie organu administracji publicznej i sprowadza się w takich przypadkach do oceny, czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. To zaś nie nasuwa w sprawie wątpliwości, zważywszy na sygnalizowaną w zaskarżonym postanowieniu obawę niewykonania zobowiązania, a to wobec braku wskazania przez skarżącego alternatywnych źródeł zabezpieczania zobowiązań, nieskuteczności dotychczasowych zajęć, przy jednoczesnej, istotnej kwocie dochodzonych należności. Z tych względów orzeczono o oddaleniu skargi, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.