III SA/Wa 276/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego z 21 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 276/18 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 276/18 i zwolnić P. Z. od wpisu sądowego od skargi powyżej 100 zł.

Skarżący – P. Z. do skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r., dołączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest obecnie zatrudniony na ¼ etatu, na podstawie umowy o pracę i zarabia 500 zł miesięcznie. Wydatki Skarżącego wynoszą ok. 200 zł miesięcznie, w związku z powyższym nie jest w stanie ponieść nawet kosztów wpisu stosunkowego, wynoszącego w przedmiotowej sprawie 1358,14 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowy, nie posiada żadnego majątku. Uzyskuje jedynie dochód z umowy o pracę w kwocie 500 zł. Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") wezwano Skarżącego do nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. W piśmie z dnia 28 maja 2018 r. pełnomocnik Skarżącego podał, że Skarżący nie posiada żadnego rachunku bankowego. Właścicielem domu, w którym mieszka Skarżący jest jego brat, który to reguluje na bieżąco wszelkie opłaty za media tj. woda, prąd, gaz itp. Utrzymanie Skarżącego (żywność, ubrania, leki, środki czystości) zapewniają mu jego dzieci. Skarżący nie otrzymuje żadnego świadczenia z pomocy społecznej. Natomiast wysokość otrzymanego przez pełnomocnika wynagrodzenia jest objęta tajemnicą zawodową. Wynagrodzenie wstępne (za przyjęcie sprawy) pokryła osoba trzecia – jeden z członków rodziny Skarżącego, zaś podstawą do ostatecznego rozliczenia będzie zasądzona wysokość kosztów procesowych. Do pismo dołączono kserokopię PIT z którego wynika, że Skarżący w 2017 r. osiągnął dochód w wysokości 3202 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego i wniósł o zwolnienie jego z całości od kosztów sądowych. W sprzeciwie zarzucono naruszenie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a przez błędne uznanie, iż Skarżący nie wykazał braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, podczas gdy wykazał on niski przepływ pieniężny utrzymujący się od pewnego czasu, będący rezultatem bardzo niskich dochodów, co będzie skutkowało dotkliwym uszczerbkiem wpływającym na utrzymanie Skarżącego. W uzasadnieniu sprzeciwu podkreślił, że iż koszt wpisu od skargi oraz koszty mogące wystąpić w toku postępowania w znaczny sposób przewyższają jego dochody. Wydatki na jego utrzymanie wynoszą 200,00 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, iż nie posiada własnego majątku i pozostaje na utrzymaniu swojej rodziny. W tym miejscu wskazać należy, że sam koszt wpisu od skargi (1358,14 zł) stanowi blisko 42% rocznego dochodu uzyskanego przez niego w 2017 r. Wedle Skarżącego jedynym możliwym źródłem finansowania kosztów sądowych jest jego dochód. Jednakże środki te nie są wystarczające nawet na jego utrzymanie. Zaznaczył, że zgromadzenie odpowiednich środków na uiszczenie opłaty zajęłoby ponad rok, co w oczywisty sposób uniemożliwiłoby obronę przed właściwymi organami, zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Poniesienie kosztów postępowania musiałoby odbyć się kosztem koniecznego utrzymania Skarżącego i jego rodziny, a także wypłynęłoby niekorzystnie na jego egzystencję. W sytuacji niemożliwym jest również zgromadzenie jakichkolwiek oszczędności, które to następnie mogłyby pokryć koszty postępowania w niniejszej sprawie. Przy dochodzie uzyskiwanym przez Skarżącego w wysokości 3202 zł w 2017 r., tj. 500 zł miesięcznie, nawet gdyby poczynił on jakiekolwiek oszczędności to nie pozwoliłoby mu to na opłatę kwoty wpisu od skargi. Ponadto, aktualne zarobki Skarżącego uniemożliwiają mu zaciągnięcie jakiejkolwiek pożyczki. Przy tak niskich dochodach Skarżący nie posiada praktycznie żadnej zdolności kredytowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący wnioskował w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt, pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł. Z oświadczenia Skarżącego o jego sytuacji finansowej oraz złożonego sprzeciwu wynika, że uzyskuje on miesięcznie wynagrodzenie w wysokości 500 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku, który mógłby spieniężyć. Zaś jego miesięczne wydatki wynoszą 200 zł. Skarżący wyjaśnił, że z uzyskiwanego dochodu nie jest w stanie się pokryć wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu poniesienie przez Skarżącego tylko części kosztu wpisu sądowego tj. 100 zł, nie będzie stanowiło uszczerbku w koniecznym jego utrzymaniu. Zatem konieczna była zmiana postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] czerwca 2018 r., bowiem w ocenie Sądu zwolnienie od wpisu sądowego w powyżej kwoty 100 zł da Skarżącemu realne prawo do rozpatrzenia jej sprawy przez Sąd. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 260 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.