III SA/Wa 2457/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 11/10/2017 r po rozpoznaniu wniosku P.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia z [...]/03/2017 r. Nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o wykreśleniu z rejestru podatników podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia; 2. Odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie

1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżąca P.P., dalej jako strona, wnioskiem zawartym w skardze i na formularzu PPF (data 19/09/2017 r), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołała się na złą sytuację materialną, brak stałych dochodów. Obciążają ją wydatki na utrzymanie dzieci, jej utrzymanie, koszty najmu, kredyt. Strona wskazała, że z uwagi na wykreślenie z rejestru VAT zaprzestała świadczenia usług i nie osiąga dochodów. W wykonaniu wezwania urzędnika sądowego złożyła (większość) wnioskowanych dokumentów, m.in. umowę kredytu, kserokopie przelewów bankowych. Wykonując kolejne wezwanie urzędnika sądowego szczegółowo wyjaśniła rozbieżność pomiędzy zadeklarowanymi dochodami i wydatkami, wskazując zarazem osoby z bliskiej rodziny, z których pomocy korzysta, wraz z adresem zamieszkania i telefonami kontaktowymi. Zaznaczyła zarazem, ze nie prowadzi ewidencji otrzymanych kwot, zaś pomoc nie ma charakteru stałego. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od skargi w kwocie 200 zł od sprawy dotyczącej skargi na odmowę przyznania ulgi podatkowej. Przy czym w sprawie nie ma wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ kontroli poddawana jedynie jest zgodność z prawem wykreślenia z rejestru podatników. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Skarżącej może bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy zwraca uwagę na przedmiot sporu – wykreślenie z rejestru podatników - który determinuje zdolność uzyskiwania dochodów przez Skarżącą. Nakazuje to rozważenie limitowania obciążenia Skarżącej kosztami sadowymi. wskazuje na nienajlepszą sytuację majątkową. Prawdziwość deklaracji Skarżącej w formularzu jest potwierdzona w informacjach zawartych w piśmie z 27/09, jak też w gotowości do weryfikacji tych informacji. Z danych nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią niesystematyczny dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym nie przekracza wprawdzie minimum socjalnego w wysokości niespełna 900 zł na osobę (por część historyczna). Nadto, Skarżąca jest ograniczona w wolności gospodarowania tym dochodem przez obowiązek zabezpieczenia środków utrzymania dla nieletnich dzieci. Co więcej, uzyskiwany przez Skarżącą miesięczny dochód z tytułu pomocy najbliższych, nie jest – z samego tylko tytułu – regularny, co także może ograniczać ją w jego dysponowaniem. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącej, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej: także dlatego, że uiszczenie wpisu od skargi warunkuje rozpoznanie sprawy przez Sąd, czyli dostęp Skarżącej do Sądu. Stąd decyzja, na tym etapie postępowania, o zwolnieniu strony od wpisu od skargi oraz od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku (salus animarum suprema lex). W skład prawa do Sądu wchodzi nadto, w sytuacji finansowej skarżącej, również prawo do nieodpłatnego zapoznania się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.